Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Godło ChRL
Ten artykuł jest częścią serii
Ustrój i polityka Chińskiej Republiki Ludowej
Organy polityczne
Przewodniczący ChRL:
Xi Jinping
Wiceprzewodniczący ChRL:
Li Yuanchao
Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych:
Stały Komitet OZPL
Przewodniczący Stałego Komitetu OZPL: Zhang Dejiang
Rada Państwa:
Premier ChRL: Li Keqiang
Centralna Komisja Wojskowa
Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza
Najwyższy Sąd Ludowy
Przewodniczący: Zhou Qiang
Najwyższa Prokuratura Ludowa
Prokurator Generalny: Cao Jianming
Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna Chin
System prawny
System prawny
Konstytucja
Podział administracyjny
Podział administracyjny
Partie polityczne
Komunistyczna Partia Chin
Chińskie partie demokratyczne

Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej[1] (chin. upr. 中华人民共和国主席, chin. trad. 中華人民共和國主席, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Zhǔxí) – oficjalna głowa państwa w Chińskiej Republice Ludowej. Faktycznie konstytucja przewiduje dla tego urzędu jedynie funkcje ceremonialno-reprezentacyjne, a faktyczna władza nad państwem znajduje się w rękach sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin i przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej. Od czasów Jiang Zemina te trzy stanowiska znajdują się w jednych rękach, co w ostatnich latach przyczyniło się do podniesienia rangi funkcji przewodniczącego ChRL i jednocześnie faktycznego wykroczenia jego kompetencji poza konstytucyjnie przewidziane ramy. Zastępcą przewodniczącego ChRL jest wiceprzewodniczący ChRL.

Zgodnie z artykułem 80 i 81 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej nie jest autonomicznie działającym organem, a jedynie wykonawcą decyzji parlamentu. Do jego kompetencji należą ogłaszanie ustaw, powoływanie i odwoływanie premiera, ministrów oraz pozostałych członków Rady Państwa, wręczanie orderów i odznaczeń, prawo łaski, ogłaszanie stanów nadzwyczajnych i mobilizacji, mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli ChRL za granicą, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli państw obcych, dokonywanie ratyfikacji i wypowiadanie umów międzynarodowych.

Przewodniczący ChRL wybierany jest przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pięcioletnią kadencję. Ponownie wybrany może być tylko raz. Zgodnie z art. 79 chińskiej konstytucji na stanowisko to może wybrany być obywatel ChRL, który ukończył 45 lat oraz posiada bierne i czynne prawo wyborcze. Kandydatury na to stanowisko zgłasza prezydium OZPL, są one następnie poddawane konsultacjom w delegacjach deputowanych, w wyniku których wyłaniana jest ostateczna lista kandydatów przedstawiana na sesji parlamentu; głosowanie jest tajne. Kadencja poprzedniego przewodniczącego ChRL kończy się w chwili wyboru jego następcy. Przewodniczący jest konstytucyjnie odpowiedzialny politycznie przez parlamentem i może zostać przezeń odwołany.

Od roku 1949 funkcja głowy państwa Chińskiej Republiki Ludowej była przypisana następującym stanowiskom:

  • 1949-1954 – przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego
  • 1954-1975 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
  • 1975-1983 – przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych
  • od 1983 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
Osoba Funkcja czas urzędowania
Mao Zedong portrait.jpg
Mao Zedong
Przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego 1 października 1949
– 27 września 1954
Mao Zedong portrait.jpg
Mao Zedong
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej 27 września 1954 –
27 kwietnia 1959
LiuShaoqi Colour.jpg
Liu Shaoqi
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej 27 kwietnia 1959 –
31 października 1968
DONGBIWU.JPG
Dong Biwu i
Soong Ching Ling 1920 shanghai.jpg
Song Qingling
Wiceprzewodniczący pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej 31 października 1968 –
24 lutego 1972
DONGBIWU.JPG
Dong Biwu
Pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej 24 lutego 1972 –
17 stycznia 1975
Zhu De.jpg
Zhu De
Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych 17 stycznia 1975 –
6 lipca 1976
vacat – kolegialna prezydencja[2] pełniący obowiązki Przewodniczącego Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych 6 lipca 1976 –
5 marca 1978
Ye Jianying.jpg
Ye Jianying
Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych 5 marca 1978 –
18 czerwca 1983
Li Xiannian - 1974.jpg
Li Xiannian
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej 18 czerwca 1983 –
8 kwietnia 1988
Yang Shangkun.jpg
Yang Shangkun
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej 8 kwietnia 1988 –
27 marca 1993
Jiang Zemin 2001.jpg
Jiang Zemin
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej 27 marca 1993 –
15 marca 2003
Hu Jintao 2004.jpg
Hu Jintao
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej 15 marca 2003 –
14 marca 2013
Xi Jinping Sept. 19, 2012.jpg
Xi Jinping
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej od 14 marca 2013

Przypisy

  1. Potocznie niepoprawnie zwany z angielska prezydentem, co nie oddaje oryginalnego znaczenia urzędu. Słowo prezydent to po chińsku Zongtong (chin. upr. 总统, chin. trad. 總統, pinyin zǒngtǒng).
  2. Po śmierci marszałka Zhu De. Kolegialnie funkcję głowy państwa sprawowali wiceprzewodniczący:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Jan Rowiński, Wojciech Jakubiec: System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2006. ISBN 978-83-7059-766-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]