Przysiek (gmina Zławieś Wielka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przysiek
Kościół pw. Matki Bożej Królowej Męczenników Polskich
Kościół pw. Matki Bożej Królowej Męczenników Polskich
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat toruński
Gmina Zławieś Wielka
Tablice rejestracyjne CTR
SIMC 0851152
Położenie na mapie gminy Zławieś Wielka
Mapa lokalizacyjna gminy Zławieś Wielka
Przysiek
Przysiek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przysiek
Przysiek
Ziemia 53°01′51″N 18°29′59″E/53,030833 18,499722Na mapach: 53°01′51″N 18°29′59″E/53,030833 18,499722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Bursa Akademicka Caritas Diecezji Toruńskiej

Przysiek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przysiek związany jest od samego początku z Toruniem. W średniowieczu był wsią czynszową komturstwa toruńskiego. Podczas wojny trzynastoletniej w 1457 roku został nadany przez króla Kazimierza IV Jagiellończyka miastu Toruniowi. W XVI w Przysieku powstał folwark zarządzany przez burmistrza Torunia. Jeden z nich Henryk Stroband nakazał w latach 1597-1601 wzniesienie w miejscowości murowanego dworu oraz zabudowań gospodarskich. Na początku XVII wieku Rada Miasta uzyskała przywilej propinacji dla okolicznych osad. W związku z tym w roku 1608 w Przysieku zbudowano browar i gorzelnię. Przedsiębiorstwo to przynosiło znaczne zyski miastu. Wskutek prowadzonych przez Rzeczpospolitą wojen w XVIII zaczęły jednak chylić się ku upadkowi. Dzieła zniszczenia dopełniły pożary miejscowości w 1725, 1730 i 1731. W 1772 po I rozbiorze Przysiek administracyjnie znalazł się w Prusach co jeszcze bardziej skomplikowało sytuację posiadania majątku przez miasto. Ostatecznie zdecydowano się na likwidację gorzelni w 1803 roku. Browar upadł w 1815. W 1833 majątek sprzedano w ręce prywatne. Do II wojny światowej był on w posiadaniu rodziny Neumanów. Po 1945 został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. W 2005 roku w Przysieku powstał pierwszy w Polsce Ośrodek Formacji Diakonów Stałych.

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

W Przysieku mają swoja siedzibę:

  • Kujawsko- Pomorski Urząd Marszałkowski w Toruniu
    • Departament Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich
    • Departament Środowiska i Geologii
  • Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza
  • Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego O/Przysiek
  • Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej
  • Bursa Akademicka Caritas Diecezji Toruńskiej
  • Ośrodek Szkoleniowy Caritas Diecezji Toruńskiej im. Jana Pawła II
  • Centrum Wolontariatu Caritas Diecezji Toruńskiej im. Jana Pawła II
  • Ośrodek Formacji Diakonów Stałych

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • dwór eklektyczny z 1793 roku, przebudowany i rozbudowany w XIX wieku, zdewastowany po II wojnie światowej, odrestaurowany w latach 2002-2004 staraniem diecezji toruńskiej
  • park dworski krajobrazowy o powierzchni 6 ha założony przez Ludwiga Neumana w 1892 roku
  • zespół zabudowań gospodarczych folwarku
  • ruiny młyna z XVIII wieku
  • budynek dawnego browaru z drugiej ćwierci XVIII i XIX wieku, przebudowany na ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy
  • cmentarz ewangelicki[1].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Przysiek sąsiaduje z granicami administracyjnymi miasta Torunia.
  • Przysiek słynie jako miejsce wypoczynku Torunian. Znajduje się tam ogromne pole ogródków działkowych, którego właścicielem są Lasy Państwowe.
  • Pierwsze wzmianki o Przysieku pochodzą z roku 1346. Wieś wymieniana była pod nazwami: Prseschek, Proszecke, Pirssesek, Prziesek, Przesseck oraz Przeszek. Przysiek najprawdopodobniej zawdzięcza swą nazwę z przecinki lasu prowadzonego na jej terytorium.
  • Od 2011 r. w Przysieku odbywa się Kujawsko-Pomorski Festiwal Gęsiny.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zapomnieni - zdjęcia cmentarza. [dostęp 05-04-2012].