Rżąka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°00′25,2″N 20°00′33,1″E/50,007000 20,009200Rżąka – obszar Krakowa, wchodzi w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim, uprzednio Dzielnica Podgórze. Rżąka graniczy z Prokocimiem, Bieżanowem (os. Zielone Wzgórze), Piaskami Nowymi, Piaskami Wielkimi oraz Wieliczką.

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rżąka leży w bezpośrednim sąsiedztwie punktu przecięcia 50 równoleżnika N i 20 południka E, na wysokości 230–240 m n.p.m.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie osiedla znajduje się jeden z największych węzłów drogowych w Polsce – skrzyżowanie południowego obejścia Krakowa z ulicą Wielicką i szosą w kierunku Wieliczki, Tarnowa, Rzeszowa (droga krajowa nr 4, trasa E40 na Ukrainę). Na Rżące znajduje się pętla autobusowa linii 144 i 163, na pobliskim przystanku Jerzmanowskiego zatrzymują się autobusy miejskie linii 133, 204, 244, 301, 304, 503 oraz busy i autobusy PKS, a na przystanku Dom Spokojnej Starości autobusy linii 183.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Od 1995 roku na osiedlu, działa Szkoła Podstawowa nr 157, a od 1999 roku Gimnazjum nr 33. Razem tworzą Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 15.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Osiedle dzieli się na Starą Rżąkę (tworzą ją domy jednorodzinne) oraz Rżakę właściwą czyli osiedle powstające od lat 80. po dziś dzień. Większość bloków znajduje się przy ul. Ludwika Rydygiera, kilka również przy ul. Alberta Schweitzera, Jana XXIII. Pozostałe ulice: Rafała Czerwiakowskiego, kard. Stefana Wyszyńskiego. Z kolei domy Starej Rżąki stoją przy ul. Kosocickiej, Wielickiej, Słona Woda oraz Obronnej (domy te należą do parafii Rżąka, jednak granica między Rżąką o Piaskami jest trudna do ustalenia).

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Na zachód od osiedla znajdują się rozległe, pofałdowane tereny łąk. Pełnią funkcje rekreacyjne, są także terenem szczątkowego wypasu bydła oraz upraw. Obrzeża łąk, od str. Prokocimia, porastają niewielkie kompleksy leśne z przewagą brzozy. Na krańcu zachodnim, blisko akademików Collegium Medicum UJ i os. Piaski Nowe znajduje się niewielki lasek oraz staw (jedna z niewielu kiedyś istniejących ostoi żab w tym rejonie), zaś na południe od stawu – tereny podmokłe. Łąki pokryte są gęstą siecią ścieżek, a przez środek wiedzie ostatnio dość często uczęszczana droga gruntowa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Rżące pochodzą z 1405 r. Była ona wtedy własnością Jadwigi z Melsztyńskich Pileckiej, chrzestnej Władysława Jagiełły. Od XIV do XVIII w. należała do zakonu Duchaków. W 1941 r. Rżąka weszła w skład Krakowa.

Od XV w. wieś znajdowała się w obrębie parafii św. Jakuba (Kazimierz), a od XIX w. – parafii w Bieżanowie. Obecna rżącka parafia powstała w 1993 r.

W latach 1874–1880 w rejonie obecnej Biblioteki CM UJ wzniesiono fort Prokocim. Podczas I wojny światowej w rejonie Rżąki i Kaimu trwały walki pomiędzy Austriakami a Rosjanami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]