Ruben (postać biblijna)

Ruben (hebr: רְאוּבֵן), (Oto syn!) – postać biblijna z Księgi Rodzaju. Najstarszy syn Jakuba i Lei.

Historia biblijna

Etymologia tego imienia jest ludowa, oparta na dalekim podobieństwie dźwięków hebrajskich (Re'uben) – "wejrzał na ucisk". Znaczenie imienia jest ściśle związane z okolicznościami, w jakich Ruben się narodził. Bóg Jahwe obdarował Leię synem, gdyż Jakub bardziej miłował Rachelę – jej siostrę (por. Rdz 29,16-32). Jahwe okazywał Lei łaskę, dzięki czemu Ruben i jego pięciu rodzonych braci – Symeon, Lewi, Juda, Issachar i Zebulon – dali początek połowie plemion izraelskich. Pozostałych sześciu synów Jakuba (Józef, Beniamin, Dan, Naftali, Gad i Aszer) było przyrodnimi braćmi Rubena (por. Rdz 35,23-26).

Ruben próbował uratować życie Józefa, kiedy jego bracia planowali jego zabicie (por. Rdz 37,18-22). Wiele lat później w Egipcie zaoferował swoich dwóch synów jako zakładników gwarantujących bezpieczeństwo Beniamina (por. Rdz 42,37). Ruben był ojcem pokolenia Izraela, nazwanego od jego imienia Rubenitami.

Wcześniej jeszcze Biblia (Rdz 35, 22) wspomina też, że kiedy Jakub rozbił swoje namioty koło Migdal-Eder, Ruben uwiódł jedną z drugorzędnych żon swojego ojca – niewolnicę Bilhę i obcował z nią. Jakub musiał boleśnie odczuć tę zniewagę, o czym świadczą słowa, jakie wypowiedział do syna na łożu śmierci:

„	Rubenie, synu mój pierworodny, tyś moją mocą i pierwszym płodem mojej męskiej siły, górujący dumą i górujący siłą. Kipiałeś jak woda: nie będziesz już górował, bo wszedłeś do łoża twego ojca, wchodząc zbezcześciłeś moje łoże	”
— Biblia, Rdz

Tymi słowami przypomniał Rubenowi wydarzenie, za które został pozbawiony przyszłych przywilejów jako pierworodny – przeszły one na Judę.

Widok na Wadi ar-Raha ze szczytu góry Synaj, gdzie odbył się pierwszy spis pokolenia Rubena

Terytoria poszczególnych plemion izraelskich

Rubenici

Rubenici lub określenie Ruben odnosi się też do pochodzącego od niego plemienia oraz do ziemi, która przypadła jego potomkom w dziedzictwie. Plemię Rubena wywodziło się od jego czterech synów: Henocha (Chanocha), Pallu, Chesrona i Karmiego, byli oni głowami rodzin Rubenitów, naczelnikami rodów, którzy przybyli do Egiptu (Rdz 46, 8,9; Wj 6,14; 1Krn 5,3).

W czasie wędrówki do Ziemi Obiecanej

W rok po wyjściu Izraela z niewoli egipskiej, w czasie obozowania pod Synajem, na naczelnika, głowę rodu, reprezentującego całe plemię Rubena wybrano Elisura, syna Szedeura (Lb 1, 1,4,5; 10,18). Plemię to było jednym z mniejszych. Spis ludności dokonany w drugim roku pobytu narodu na pustkowiu pod Synajem, podał, że liczyło 46 500 mężczyzn od 20 roku życia wzwyż, zdolnych do służby wojskowej. Około 39 lat później – przed wejściem do Ziemi Obiecanej – było ich 43 730 (Lb 1, 2,3,20,21; 26,5-7).

W czasie wędrówki do Ziemi Obiecanej w obozie izraelskim pokolenie Rubena razem z potomkami Symeona i Gada zajmowali miejsce po południowj stronie Przybytku Mojżeszowym. Ten trójplemienny oddział (chorągiew), któremu przewodzili, potomkowie Rubena wyruszał jako drugi — po oddziale złożonym z plemion Judy, Issachara i Zebulona (Lb 2,10-16; 10:14,20). W tej samej kolejności plemiona składały swoje dary ofiarne z okazji poświęcenia przybytku (Lb 7 rozdział).

W czasie buntu Koracha przeciwko Mojżeszowi, poparło go trzech Rubenitów: On, syn Peleta, oraz Datan i Abiram, synowie Eliaba (Lb 16, 1,12-14; 26, 8,9). Jahwe ukarał ich za ten bunt, sprawił, że ziemia się rozstąpiła i pochłonęła ich żywcem wraz z ich rodzinami i wszystkim co mieli, ponieważ "bluźnili przeciw Jahwe" (Lb 16,23-33; Pwt 11,6). Według Józefa Flawiusza zginęli wraz z pozostałymi mężami, chcącymi kandydatować na arcykapłana w miejsce Aarona, którego wyboru nie zaakceptowali, podczas buntu przeciwko Mojżeszowi. Zostali spaleni Bożym ogniem tak doszczętnie, że nie pozostał nawet ślad po ich ciałach.

Przydział ziemi

Przed wkroczeniem do Ziemi Obiecanej Rubenici i Gadyci poprosili o przydzielenie im terenów leżących na wschód od Jordanu, które zostały zdobyte z królami Sychonem i Ogiem. Uważali je za odpowiednie dla ich stad i trzód. Mojżesz przystał na tę prośbem, jednak postawił pewien warunek, że ich wojownicy przeprawią się przez rzekę Jordan i pomogą pozostałym Izraelitom w podboju Kanaanu (Lb 32,1-38; Joz 1,12-18; 4, 12,13; 12,6; 13,8-10). Rubenici otrzymali południową część królestwa Sychona. Od doliny potoku Arnon, przy granicy z położonym na południe Moabem, na północ do okolic w pobliżu północno-wschodniego krańca Morza Martwego, granicząc od północy z plemieniem Gada (Lb 34,13-15; Pwt 3, 12-16; 29,8; Joz 13, 15-23; 18, 7). Od wschodu graniczyli z Ammontami, na zachodzie graniczyli z Morzem Martwym i Jordanem (Joz 15, 1-6; 18, 11,17). Na ich terytorium leżało jedno z sześciu miast ucieczki — Beser (Becer), położone było na wschód od północnego wybrzeża Morza Martwego. Potem wraz z kilkoma innymi miastami Rubenitów zostało ono przekazane Lewitom (Pwt 4, 41-43; Joz 20,8; 21,7, 36; 1Krn 6,63-79). Teren ten to obecnie obszar Jordanii (muhafazy: Al-Balka, Madaba, At-Tafila oraz części Ma'an, Amman).

• Niektóre z miast na terenie Rubenitów: Cheszbon, Minnit, Beser, Aroer, Dibon, Kiriataim, Atarot, Bamot-Baal, Bet-Baal-Meon, Jahsa, Kedemot, Mefaat, Sibma, Seret-Haszszachar, Bet-Peor, Pisga, Bet-Hajeszimot.

Przed swą śmiercią Mojżesz pobłogosławił to pokolenie mówiąc:

„

Niech Ruben żyje, niech nie umiera, niech żyje, choć liczbą niewielki [niech będzie liczny] (Pwt 33:1, 6, przypis w BT)

”

.

Jozue pochwalił i pobłogosławił Rubenitów za dotrzymanie obietnicy danej Mojżeszowi w związku z podbojem Ziemi Obiecanej (Joz 22, 1-8). Nad Jordanem, wznieśli okazały ołtarz, co początkowo zostało opacznie zrozumiane przez inne plemiona i niemal nie doprowadziło do wojny. Wyjaśniono, że ołtarz ten ma być tylko świadectwem wierności plemion po obu stronach Jordanu, anie do składania ofiar. Ołtarz nazwano Świadectwem (Ed), ponieważ mówili: Oto jest świadectwo wśród nas, że Jahwe jest Bogiem (Joz 22,9-34).

Dalsze dzieje

W Pieśni Debory i Baraka, że Rubenici długo rozważali, zastanawiali się i nie pomogli im w walce z Siserą (Sdz 5, 15-16). Później pokolenie to współuczestniczyło w zwycięstwie m.in. nad Hagrytami (1Krn 5, 10-22). Pokolenie to jako jedne z pierwszych zostało uprowadzone przez Asyryjczyków (1Krn 5, 6-26). O poszczególnych przedstwicielach pokolenia Rubena oraz o całym plemieniu, pojawiają się biblijne informacje za czasów Dawida (1Krn 11, 26,42; 12, 37,38; 26,32; 27,16).

Pokolenie Rubena w proroctwach

W proroctwach w Księdze Ezechiela (48, 6-22,35). i Apokalipsy (7, 4,5) pojawia się również pokolenie Rubena. Na przykład, jedną z bram na północ od świętego symbolicznego miasta nazwano Bramą Rubena (Eze 48,31).

Byłe muzułmańskie sanktuarium Rubena w byłej palestyńskiej wiosce Al-Nabi Rubin, 11 km na południe od Tel Awiwu w Izraelu (stan: 2005)

Inne

Według rastafarian każdy rasta urodzony w kwietniu należy do domu Reuben.

Bibliografia

• Słownik postaci biblijnych na Biblia.net.pl
• Biblia Tysiąclecia. Wydawnictwo Pallottinum.: Poznań-Warszawa 1971. Wydanie Drugie poprawione oraz Poznań 2000. Wydanie Piąte

Zobacz też

• Dziesięć Zaginionych Plemion Izraela

Ojciec Jakub

Postać biblijna Występuje w księgach: Rdz

Synowie Henoch, Pallu, Chesron i Karmi