Szypszyniec różany

Szypszyniec różany
Diplolepis rosae
(Linnaeus, 1758)
Czerw szypszyńca
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	błonkoskrzydłe
Rodzina	galasówkowate
Gatunek	szypszyniec różany
Multimedia w Wikimedia Commons

Szypszyniec różany (Rhodites rosarum syn. Diplolepis rosae) – błonkówka z rodziny galasówkowatych.

Niewielki, 3-4 mm długości, czarno ubarwiony owad z czerwonymi odnóżami. U samic w tym samym kolorze są ponadto nasada odwłoka oraz dolna część tułowia. Rozpiętość skrzydeł ok. 8 mm. Tułów z boków spłaszczony, odwłok gruszkowaty i ostro zakończony. Czułki długie, nitkowate, 13 członowe. W rozmnażaniu występują pokolenia partenogenetyczne (same samice) i płciowe (samice i samce). Samice składają jaja w pąkach szczytowych dzikiej róży, w ludowej gwarze zwanej szypszyną (stąd nazwa). Rozwijające się larwy wydzielają hormony roślinne powodujące zniekształcenie i przerost tkanek żywiciela. Zamiast kwiatów i liści powstają duże, włochate zielono-żółte i zielono-czerwone narośla z kilkoma larwami wewnątrz. Larwy osiągają 5 mm długości. Zimują wewnątrz szypszynowych galasów i po przepoczwarczeniu, jako obupłciowe pokolenie wygryzają się z nich na wiosnę, gdy zaczynają się rozwijać świeże pąki rośliny żywicielskiej.

Szypszyniec różany może stać się ofiarą innych błonkówek np. z rodzaju Orthopelma. Mają one podobne ubarwienie lecz czułki z większą ilością segmentów i wystające z odwłoka niewielkie pokładełko. Tak więc owad opuszczający galas wcale nie musi być szypszyńcem! Prawdopodobnie jest to powód wielu pomyłek i zdecydowanie różniących się opisów tego gatunku.

• 

  Młode galasy szypszyńca

• 

  Stare galasy brązowieją i czernieją

• 

  Przekrój przez galas, widać komory lęgowe i larwy