Galas
Galas, galasówka (łac. Galla) – patologiczna narośl powstała w wyniku rozrostu tkanki roślinnej na liściach, łodydze lub korzeniach[1]. Powstawanie galasów może być indukowane przez wirusy[2], bakterie, grzyby, nicienie, roztocza lub owady[3]. Na pączkach dębu określana jako dębianka.
Galasy, albo inaczej cecidium, powstają w wyniku rozrostu tkanki merystematycznej pod wpływem substancji wprowadzonej przez samicę podczas nakłucia rośliny lub pod wpływem żerowania larw. Mają za zadanie chronić rozwijające się w jego wnętrzu larwy.
Na drzewach liściastych (najczęściej dęby, buki i topole) galasy przyjmują różnorodne kształty i ubarwienie. Jesienią galasy tworzone na liściach opadają wraz z nimi, a zimą wylęgają się z nich samice pierwszego pokolenia, które składają jaja w śpiące pączki roślin.
Na drzewach iglastych galasy przypominają wyglądem małe szyszki. Początkowo zielone lub kremowe, przed uwolnieniem larw ciemnieją i zasychają.
Galasy zawierają kwas garbnikowy i kwas galusowy. Z dębianek otrzymuje się taninę oraz nalewki wykorzystywane w lecznictwie jako środek ściągający i osłaniający.
Zastosowanie [edytuj]
Wykorzystywane są w przemyśle do produkcji garbników, taniny, atramentu. Stosowane są w medycynie jako środki farmakologiczne o działaniu przeciwbiegunkowym.
Bibliografia [edytuj]
- ↑ Camila Emiliane Mendes de SáI, Fernando A. O. SilveiraI, Jean C. SantosI, Rosy Mary dos Santos IsaiasII; G. Wilson FernandesI. Anatomical and developmental aspects of leaf galls induced by Schizomyia macrocapillata Maia (Diptera: Cecidomyiidae) on Bauhinia brevipes Vogel (Fabaceae). „Brazilian Journal of Botany”. 32 (2), s. 319-327, 2009. doi:10.1590/S0100-84042009000200011.
- ↑ T. Hatta ,Guido Boccardo ,RIB Francki. Anatomy of leaf galls induced by some Reoviridae and by wallaby ear disease. „Physiological Plant Pathology”. 20 (1), s. 45-46, 1982. doi:10.1016/0048-4059(82)90022-4.
- ↑ Hari B. Krishnan, Vincent R. Franceschi. Anatomy of Some Leaf Galls of Rosa woodsii (Rosaceae). „American Journal of Botany”. 75 (3), s. 369-376, 1988.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Dr Marek Guzik - Akademia Pedagogiczna, Kraków Piękne i tajemnicze galasy cz. I
- Dr Marek Guzik - Akademia Pedagogiczna, Kraków Piękne i tajemnicze galasy cz. II
-
Galasy ochojnika świerkowo-modrzewiowego (Adelges laricis)
-
-
Galasy Neuroterus numisimalis na liściu dębu
-
Galasy na liściu buka
-
Andricus lignicola na dębie
-
Galasy na liściu eukaliptusa
