Tarpan (koń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wymarłego konia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Tarpan
Equus gmelini
Antonius, 1912
Jedyne znane zdjęcie żywego tarpana, wykonane w końcu XIX wieku w moskiewskim zoo
Jedyne znane zdjęcie żywego tarpana, wykonane w końcu XIX wieku w moskiewskim zoo
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd nieparzystokopytne
Podrząd koniokształtne
Rodzina koniowate
Rodzaj Equus
Gatunek tarpan
Portal Portal Zoologia
Szkic z 1841 przedstawiający tarpana

Tarpan (Equus gmelini) – gatunek doszczętnie wytępionego dzikiego konia. Zamieszkiwał obszary leśne Europy. Przez niektórych badaczy jest uważany za jednego z przodków konia domowego.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Koń mały, liczący w kłębie ok. 130 cm. Maść myszata. Na grzbiecie ciemna, wyraźna pręga przebiegająca wzdłuż kręgosłupa oraz pręgowane nogi, co jest cechą charakterystyczną ras prymitywnych. Grzywa krótka i stojąca.

Potomkowie[edytuj | edytuj kod]

W okolicach Puszczy Białowieskiej tarpany przetrwały do 1780 roku (lub 1786[1]), kiedy to zostały odłowione i umieszczone w zwierzyńcu hrabiów Zamoyskich koło Biłgoraja[2][3]. Najpóźniej tarpany wymarły jednak na stepach Ukrainy (ostatnie gatunki dzikich koni wymarły tam na początku lat 80. XIX wieku)[4].
W 1808 roku z powodu panującej biedy zostały one rozdane okolicznym chłopom, tam w wyniku krzyżowania z lokalnymi końmi wykształciła się rasa nazwana przez prof. Vetulaniego konikiem polskim[2]. Naukowiec ten rozpoczął w 1936 roku pracę nad odtworzeniem dzikich tarpanów leśnych w Puszczy Białowieskiej na bazie koników polskich. W czasie II wojny światowej hodowla została zniszczona, a część koników wywieziono do Niemiec.

W 1949 ocalałe koniki trafiły do Popielna, tam w Instytucie Genetyki i Hodowli Doświadczalnej PAN prowadzi się nad nimi badania naukowe i hodowlę zachowawczą[3]. Przebywają one na otwartej przestrzeni, opieka ogranicza się do podawania siana w zimie. W warunkach rezerwatowych są też utrzymywane w Stacji Doświadczalnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ilustrowana Księga Przyrody Polskiej Jadwiga Knaflewska, Michał Siemionowicz;Publicat.
  2. 2,0 2,1 Elżbieta Martyniuk: Ochrona zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich. Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2010, s. 21–22, seria: Biblioteczka programu rolnośrodowiskowego 2007–2013. ISBN 978-83-62164-36-3.
  3. 3,0 3,1 Program ochrony zasobów genetycznych koni rasy konik polski. Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy. [dostęp 2011-05-18]. s. 1–3. [PDF].
  4. Portal galopuje.pl: Koń tarpan.
  5. Konik polski. Pakiet Edukacyjny Natura 2000. [dostęp 2012-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-02)].