Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X
Dewiza: Contemplare et contemplata aliis tradere
Herb zakonu
Nazwa łacińska Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X
Skrót zakonny FSSPX
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Status kanoniczny suspendowane stowarzyszenie życia apostolskiego
Założyciel Marcel Lefebvre
Data założenia 1970
Data zatwierdzenia 1970 (na czas określony - do 1976)
Przełożony Bernard Fellay
Liczba członków 529 (2010[1])
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Kościół Saint Nicolas du Chardonnet – główny ośrodek Bractwa św. Piusa X w Paryżu
Międzynarodowe seminarium Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X w Ecône
Kaplica św. Jana Marii Vianneya, należąca do Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X przy ul. Bema w Toruniu

Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X (łac. Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X, FSSPX, pot. lefebryści lub lefebvryści, rzadko piusowcy, czasem lasandryści) – katolickie, suspendowane stowarzyszenie życia apostolskiego. W szerszym znaczeniu obejmuje także osoby świeckie popierające cele ruchu. W 2010 roku Bractwo zrzeszało 529 księży i posiadało 750 kaplic w 63 krajach na wszystkich zamieszkanych kontynentach. Prowadziło także dwie szkoły wyższe, 90 szkół oraz 7 domów starców[2]. W tym czasie w sześciu seminariach duchownych Bractwa (Ecône w Szwajcarii, Flavigny-sur-Ozerain we Francji, Goulburn w Australii, Winona w USA, La Reja w Argentynie oraz Zaitzkofen w Niemczech) do posługi kapłańskiej przygotowywało się ponad 201 mężczyzn[2][1]. Obecnym przełożonym FSSPX jest bp Bernard Fellay.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bractwo powstało w łonie Kościoła rzymskokatolickiego z inicjatywy Marcela Lefebvre'a. Powołane do życia zostało 1 listopada 1970 przez François Charrière – biskupa Lozanny, Genewy i Fryburga, jako stowarzyszenie życia apostolskiego na prawie diecezjalnym, czyli jako stowarzyszenie kleryckie, którego członkowie żyją wspólnie i według określonych reguł, ale bez ślubów zakonnych[3][4]. Zgodnie z kanonicznym zwyczajem statut Bractwa został zatwierdzony na czas określony (ad experimentum)[5].

Jako że pojawiały się częste zarzuty wobec Bractwa, co do nieakceptowania przez jego członków postanowień Soboru Watykańskiego II, w październiku 1974 na zlecenie Kongregacji ds. Duchowieństwa odbyła się wizytacja seminarium w Ecône prowadzonym przez Bractwo. 21 listopada 1974 Lefebvre wydał oświadczenie, w którym podkreślił swoją wierność Katolickiemu Rzymowi, obrońcy wiary katolickiej, zarzucając jednocześnie Soborowi Watykańskiemu II i reformom soborowym wywodzący się z herezji neomodernizm i neoprotestantyzm, twierdząc, że prowadzą one do zrujnowania Kościoła i dlatego kategorycznie odmawia ich zaakceptowania[6].

21 stycznia 1975 zebrała się Komisja Kardynałów, która po omówieniu raportu Wizytatorów Apostolskich postanowiła zaprosić abpa Lefebvre’a na rozmowy. Na spotkaniach, do których doszło 13 lutego i 3 marca 1975, nie udało się osiągnąć porozumienia. W konsekwencji Komisja Kardynałów 6 maja 1975 przekazała przełożonemu Bractwa pismo, w którym zwrócono między innymi uwagę na to, że „niedopuszczalne jest(…) poddawanie zarządzeń papieskich swojemu prywatnemu osądowi oraz samodzielne decydowanie o tym, które decyzje przyjąć, a które odrzucić”. Na mocy tego dokumentu seminarium w Ecône i Bractwo utraciło podstawę prawną. Mimo apelacji decyzja została podtrzymana[7].

W czerwcu 1976, pomimo ostrzeżeń kierowanych przez legatów, a także przez samego papieża, który na konsystorzu wprost upomniał Lefebvra[8], udzielił on święceń prezbiteriatu klerykom Bractwa, bez zgody miejscowego ordynariusza, co było niezgodne z przepisami Prawa Kanonicznego. W związku z tym 22 lipca 1976 papież Paweł VI zawiesił działanie Bractwa, a Marcela Lefebvre'a ukarał suspensą a divinis[9][3].

Po tym akcie jeszcze kilkakrotnie dochodziło do wymiany korespondencji pomiędzy Pawłem VI i Kurią Rzymską a arcybiskupem Lefebvrem, jednak nie doprowadziły one do pojednania stron[7].

30 czerwca 1988 Marcel Lefebvre bez zgody papieża konsekrował czterech biskupów. Dwa dni później Jan Paweł II ogłosił w motu proprio Ecclesia Dei adflicta[10], że abp Lefebvre i czterej wyświęceni przezeń biskupi zaciągnęli na siebie ekskomunikę latae sententiae (wiążącą mocą samego prawa), ponieważ udzielenie święceń biskupich miało miejsce bez mandatu Stolicy Apostolskiej.

FSSPX nie zaakceptowało tej decyzji, uznając, że ekskomunika była od samego początku nieważna, gdyż zakazany czyn Lefebvre popełnił sądząc, że jest w stanie wyższej konieczności związanej z kryzysem w Kościele, co zgodnie z kodeksem prawa kanonicznego zwalnia go z kary ekskomuniki, nawet gdyby się mylił[7].

W 2000 wznowione zostały rozmowy z Kurią Rzymską na temat uregulowania statusu Bractwa oraz wprowadzenia indultu generalnego dla mszy trydenckiej. Efektem tych rozmów było ogłoszenie w 2003 przez Pontyfikalną Komisję Ecclesia Dei komunikatu stwierdzającego, iż katolicy mogą bez grzechu wypełniać swój obowiązek niedzielny uczestnictwem w mszach sprawowanych przez księży FSSPX[11].

Dialog został zintensyfikowany za pontyfikatu Benedykta XVI, który w sierpniu 2005 przyjął na audiencji prywatnej bpa Fellaya. Jednak na pierwszym etapie rozmów nie doszło do porozumienia, które przełożony Bractwa uzależniał od tego, by cały Kościół nawrócił się[12]. W lipcu 2007 motu proprio Summorum Pontificum dotyczące przywrócenia możliwości swobodnego odprawiania Mszy w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego, co między innymi postulowało FSSPX. Według bpa Fellaya wytworzyło to korzystny klimat do dalszych rozmów, pod warunkiem jednak zdjęcia ekskomuniki[13].

W czerwcu 2008 Stolica Apostolska przedstawiła Bractwu ultimatum. Ostateczne ustalenia nie znalazły do tej pory potwierdzenia w oficjalnych dokumentach Stolicy Apostolskiej, a jedynie przekazywane są przez sprzeczne depesze prasowe.

W nadziei na osiągnięcie pełnej komunii z Kościołem 21 stycznia 2009 Benedykt XVI zdjął ciążącą na biskupach Bractwa ekskomunikę[14].

Doktryna[edytuj | edytuj kod]

Podstawą działania Bractwa jest panujący kryzys wewnątrz Kościoła katolickiego, wywołanym przez czynniki zewnętrzne (masonerię, pedofilię księży[15] i komunistów[16]) i wewnętrzne (modernizm[15]). Apogeum kryzysu zostało osiągnięte przez reformy Soboru Watykańskiego II. W związku z tym Bractwo posiada mandat, na podstawie którego, działaw imię wyższej konieczności, odrzuca część postanowień soboru[17], czyniąc to w imię wierności Tradycji, rozumianej jako niezmienność Magisterium Kościoła, której sobór ten miał zaprzeczyć. Różnice w nauczaniu Soboru Watykańskiego II a poprzednimi soborami i postanowieniami papieży, zwłaszcza tych z XIX wieku, które dotyczą liturgii[18], ekumenizmu[19] i wolności religijnej[20] są przez Bractwo nie do zaakceptowania.

Według Statusu Bractwa, którego kanoniczna ważność wygasła w 1975, powodem powstania wspólnoty była nagląca konieczność formowania gorliwych i wielkodusznych kapłanów[21], kształconych w oparciu głównie o Sumę Teologiczną św. Tomasza z Akwinu[22], celem uniknięcia błędów współczesnych, szczególnie liberalizmu i jego następstw[23].

Opinia na temat suwerenności Stolicy Apostolskiej[edytuj | edytuj kod]

Według Bractwa Stolica Apostolska zatraciła swoją autonomiczność a urząd papieża został ubezwłasnowolniony[24]. Począwszy od Rewolucji francuskiej masoneria stopniowo uzależniała hierarchów Kurii Rzymskiej od siebie, przejmując władzę w Stolicy Apostolskiej[25]. Po rewolucji październikowej podobne cele obrali komuniści, którzy również oddziaływali na kardynałów[16]. Główny atak na Kościół przeprowadzony został przez reformy Soboru Watykańskiego II[26].

Kwestionowanie Soboru[edytuj | edytuj kod]

Bractwo zakwestionowało soborowe konstytucje: Konstytucję Dogmatyczną o Kościele (Lumen gentium)[27] oraz Konstytucję o Liturgii Świętej (Sacrosanctum concilium)[28], a także Dekret o ekumenizmie (Unitatis redintegratio)[29][30][31] oraz Deklarację o wolności religijnej (Dignitatis humanae)[32][33][34].

Dokumenty te, według Bractwa stoją w sprzeczności z Magisterium Kościoła prezentowanym na przestrzeni wieków, w szczególności wyrażanym w nauczaniu papieży od schyłku XVIII wieku, aż do Piusa XII, jak też w ich walce przeciwko modernizmowi[35]. Fakt zatwierdzenia przez Sobór tych dokumentów tłumaczono m.in. działalnością kardynałów z tzw. frakcji liberalnej (np. Augustin Bea, Achille Liénart, Julius Döpfner, Leon Suenes, Giacomo Lercaro). Mieli oni już od momentu rozpoczęcia przygotowań do soboru podejmować zorganizowane działania, dążące do marginalizacji kardynałów tradycjonalistów oraz obsadzenia kluczowych dla efektów prac Soboru funkcji zwolennikami zmian[36]. Poza tym dokumenty te są przejawem przenikania do Kościoła nurtów związanych z reformacją i laicyzacją, co zwłaszcza jest dowodem wpływów masonerii na decyzje podejmowane w Kościele[37].

Nieposłuszeństwo i krytyka papieży[edytuj | edytuj kod]

Założyciel Bractwa, abp Lefebvre, przypisując sobie troskę o Kościół[38], wyrażał sprzeciw wobec postanowień Soboru i papieży. Jak sam twierdził, odmówił podpisania dokumentów soborowych[39], do czego miał prawo.

Ostatecznie ściągnął na siebie ekskomunikę za pogwałcenie prawa dotyczącego udzielonej przez niego sakry. Lefebvre i Bractwo tłumaczy to zawsze działaniem w stanie wyższej konieczności:

Dlatego nie należy się dziwić, że nie udaje się nam porozumieć z Rzymem. Nie będzie to możliwe tak długo zanim Rzym nie powróci do wiary (...).

— Marcel Lefebvre[40]

Ponadto Bractwo krytykowało papieży:

Ekumenizm i dialog międzyreligijny[edytuj | edytuj kod]

Do podstawowych cech charakteryzujących doktrynę Bractwa należy całkowite odrzucenie jakiegokolwiek dialogu międzyreligijnego i ekumenicznego[44][45]. Wszystkie wyznania i religie, różne od katolicyzmu, są ze swej natury złe[46]. Lefebvre mówi o Buddzie i Marcinie Lutrze jako o "sługach diabła"[47]. Idealnym rozwiązaniem, które powinno być celem działania papieża jest powołanie jak największej liczby państw wyznaniowych[48], w których katolicyzm będzie religią dominującą i jedyną akceptowalną[49], i w których inne religie pozbawione będą swoich praw publicznych[50]. Podstawą tej teorii jest przyjęta przez Bractwo koncepcja wolności religijnej, według której wolność religijna rozumiana jest wyłącznie jako nieskrępowane działanie Kościoła[51] w strukturach politycznych[52]. Deklaracja Soboru Watykańskiego II Dignitatis humanae wyrażająca przeciwny pogląd, jest według członków Bractwa kolejnym dowodem na uległość współczesnego Kościoła wobec masonerii[53]. Zawarte w soborowej deklaracji twierdzenia o prawie każdego człowieka do wyboru religii z racji swej godności ludzkiej osoby[54] jest w opozycji do uzyskania jak największego wpływu Kościoła na społeczeństwa i cywilizację[55]. Wzorem i wykładnią do pojmowania ekumenizmu i wolności religijnej jest dla członków Bractwa pochodząca z 1864 encyklika Piusa IX Quanta cura[56].

Liturgia[edytuj | edytuj kod]

Bractwo odrzuca zreformowany Mszał Rzymski, wprowadzony przez papieża Pawła VI w roku 1969, uznając go za ważny, ale niegodny. Twierdzi, że reforma liturgii sprotestantyzowała obrzędy Mszy św. i usunęła z niej wiele istotnych elementów. Bractwo krytykuje usunięcie z nowego mszału modlitw wyrażających ofiarny charakter Mszy. FSSPX krytykuje również wprowadzenie do liturgii języków narodowych i usunięcie z niej łaciny, gdyż twierdzi, że wspólny język dla całego Kościoła świadczył o jego jedności i uniwersalności[57]. Teologowie Bractwa odrzucają również celebrację mszy w stronę ludu, przypominając, że kapłan, działający w liturgii in persona Christi ("w osobie Chrystusa"), staje się przewodnikiem zebranego ludu, prowadząc go do Boga i zarazem uobecniając Jego tajemnice. Symbolem tego jest zwrócenie kapłana w stronę ołtarza (a precyzyjniej: w stronę krucyfiksu na tabernakulum). Bractwo, doszukując się wielu uchybień w zreformowanym rycie mszalnym, celebruje wyłącznie mszę w formie nadzwyczajnej (trydenckiej). Współpracuje jednak z tradycjonalistycznymi kapłanami katolickimi, celebrującymi ryty inne niż rzymski, np. z Bractwem Świętego Jozafata z Ukrainy.

Status kanoniczny (kalendarium)[edytuj | edytuj kod]

Quote-alpha.png
Nieważne są sakramenty pokuty i małżeństwa, wymagają one bowiem stosownej delegacji biskupa miejsca a tych kapłani FSSPX nie mają. Jeżeli jednak wierny szczerze nie wie o tej przeszkodzie, absolucja kapłana FSSPX jest ważna[60].
  • 2003 – Oświadczenie komisji Ecclesia Dei[11]:
    • Kapłani FSSPX są ważnie wyświęceni, ale są suspendowani.
    • Msze sprawowane przez nich są ważne, choć czynione wbrew prawu kościelnemu,
    • Można wypełnić obowiązek niedzielny na Mszy sprawowanej przez kapłana FSSPX,
    • Nie jest grzechem uczestnictwo we Mszy w kaplicy FSSPX, gdy wierny nie czyni tego z chęci zdystansowania się od papieża, lecz z chęci uczestnictwa w mszy w rycie trydenckim.
    • Można złożyć skromną ofiarę na Mszy.
  • 2007
    • Benedykt XVI w liście do biskupów w sprawie motu proprio Summorum pontificum, wspominając przyczyny powstania motu proprio Ecclesia Dei, zwrócił uwagę na aktualny brak jedności pomiędzy Bractwem a papieżem[61]:
Quote-alpha.png
W tamtym momencie Papież chciał w taki sposób pomóc przede wszystkim Bractwu Świętego Piusa X w odnalezieniu pełnej jedności z Następcą Piotra, starając się uleczyć ranę, odczuwaną coraz boleśniej. Niestety, do tego pojednania dotąd nie doszło.
    • Papież traktuje sprawę Bractwa SPX jako wewnątrzkościelną[61]:
Quote-alpha.png
W ten sposób doszedłem do pozytywnych racji, które skłoniły mnie, aby niniejszym zaktualizować motu proprio wydane w 1988 roku. Chodzi o osiągnięcie wewnętrznego pojednania w łonie Kościoła. Patrząc wstecz na rozłamy, które na przestrzeni wieków raniły Ciało Chrystusa, ciągle ma się wrażenie, że w krytycznych momentach rodzenia się podziałów odpowiedzialni za Kościół nie zrobili wystarczająco wiele, aby zachować lub osiągnąć pojednanie i jedność; odnosi się wrażenie, że zaniedbania w Kościele po części winne są temu, że te podziały mogły się utrwalić.
  • 2008
    • 4 czerwca 2008 komisja Ecclesia Dei przedstawiła Bractwu warunki[62] porozumienia ze Stolicą Apostolską. Warunki te zawierały się w pięciu punktach i zobowiązywały do:
      1. odpowiedzi proporcjonalnej do hojności Papieża (sprawa dot. papieskiego dekretu Summorum Pontificum)
      2. unikania wszelkiej publicznej działalności godzącej w szacunek do osoby Ojca Świętego i sprzecznej z kościelną miłością
      3. unikania podawania się za magisterium wyższe od nauczania Ojca Świętego i ukazywania Bractwa jako będącego w opozycji do Kościoła
      4. okazania woli uczciwego działania w pełnej kościelnej miłości i w szacunku dla autorytetu Wikariusza Chrystusa
      5. Ostatni warunek narzucał Bractwu termin odpowiedzi do końca czerwca 2008.
Przełożony bractwa, bp. Bernard Fellay odpowiedział na ultimatum w dniu 26 czerwca 2008. W komunikacie serwisu Radia Watykańskiego[63] z tego samego dnia (26 czerwca 2008) zatytułowanym Fiasko dialogu z lefebrystami potwierdzono poprzednie przecieki prasowe dotyczące wystosowania przez komisję Ecclesia Dei do FSSPX listu w formie ultimatum. Radio Watykańskie powołując się na inne agencje prasowe powieliło informację, że biskup Fellay odrzucił warunki stawiane przez komisję Stolicy Apostolskiej.
Tymczasem rzecznik prasowy FSSPX – ks. Alaina Lorans, stwierdził, że wymagania postawione przez Stolicę Apostolską same w sobie nie są problemem[64] i powtórzył oficjalne stanowisko FSSPX, że Bractwo Świętego Piusa X nie ma ambicji stawiania się na miejscu magisterium wyższego od nauczania Ojca Świętego, nie pragnie też przeciwstawiać się Kościołowi[65].
Quote-alpha.png
... Fakt, że Bractwo św. Piusa X nie posiada statusu kanonicznego w Kościele, w ostatecznym rozrachunku nie jest umotywowany racjami dyscyplinarnymi, lecz doktrynalnymi. Dopóki Bractwo nie ma statusu kanonicznego w Kościele, także jego szafarze nie pełnią prawnie posług w Kościele. Tak więc trzeba dokonać rozróżnienia między płaszczyzną dyscyplinarną, dotyczącą osób jako takich, a obszarem doktrynalnym, dotyczącym posługi oraz instytucji. Precyzując to jeszcze raz: dopóki nie są wyjaśnione kwestie dotyczące doktryny, Bractwo nie ma żadnego statusu kanonicznego w Kościele, a jego szafarze — nawet jeśli została z nich zdjęta kara kościelna — nie pełnią w sposób uprawniony żadnej posługi w Kościele. ...
    • 2 lipca 2009 - Papież wydał motu proprio Ecclesiae Unitatem, w którym samodzielną dotąd komisję Ecclesia Dei przenosi w struktury Kongregacji Nauki Wiary. Ponadto Benedykt XVI uzależnia przyznanie statusu kanonicznego od wyjaśnienia przez Bractwo kwestii doktrynalnych[69][70] oraz przypomina, że do czasu uregulowania statusu kanonicznego, kapłani Bractwa nie sprawują sakramentów zgodnie z prawem.
    • 26 października 2009 rozpoczęły się rozmowy doktrynalne Stolicy Apostolskiej i Bractwa[71][72][73].
  • 2011
  • 2012
    • 18 kwietnia 2012 - Stolica Apostolska potwierdziła, że otrzymała kolejną odpowiedź Bractwa na preambułę doktrynalną[79].

Działalność w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X działa od początku lat 90. XX wieku. Przełożonym Bractwa na terenie Polski jest ks. Karl Stehlin.

Bractwo posiada przeoraty w Warszawie, Bajerzu i Gdyni; kościoły w: Warszawie i w Gdyni; kaplice w: Bajerzu, Chorzowie,Iwoniczu-Zdroju, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Toruniu, Tuchowie, Szczecinie, Wrocławiu i w Rzeszowie (Zaczernie). Ponadto księża bractwa odprawiają regularnie msze min. w Gorzowie Wielkopolskim. Bractwo opiekuje się dwiema szkołami: podstawową im. Świętej Rodziny w Warszawie oraz gimnazjum i liceum ogólnokształcącym im. św. Tomasza z Akwinu w Józefowie, a także dwiema organizacjami młodzieżowymi Christus Rex oraz Krucjatą Niepokalanej. Zgromadzenie prowadzi wydawnictwo Te Deum oraz wydaje miesięcznik Zawsze wierni.

Pod koniec 2012 roku w Polsce pracowało dziewięciu prezbiterów Bractwa pod przewodnictwem Karla Stehlina[80].

Stanowisko episkopatu polskiego[edytuj | edytuj kod]

Stanowisko Konferencji Episkopatu Polski wobec działalności Bractwa Św. Piusa X na terenie Polski zostało ogłoszone 27 listopada 1998 roku. W swoim komunikacie odczytanym w kościołach Konferencja Episkopatu Polski jednoznacznie określiła, że uważa to zgromadzenie kapłańskie za grupę schizmatycką[81]. Bractwo wkrótce odpowiedziało na ten komunikat, wydając swoje oświadczenie w tej sprawie[82].

Podobne stanowisko kilka lat później zajął również arcybiskup metropolita gdański Tadeusz Gocłowski, który w liście pasterskim z 8 stycznia 2008 roku odczytanym w kościołach archidiecezji gdańskiej 13 stycznia 2008 roku przestrzegał wiernych pod sankcją karną przed uczestnictwem w nabożeństwach i mszach odprawianych przez Bractwo Świętego Piusa X[83].

W liście z 17 grudnia 2010, kierowanym do duchownych i wiernych archidiecezji przemyskiej i stanowiącym odpowiedź na powstanie na terenie parafii Lubatowa kaplicy Bractwa, abp Józef Michalik zabrania uczestniczyć w liturgii sprawowanej przez członków Bractwa, którzy działają bez mandatu biskupa. Ponadto nakazuje wyjaśnienie wiernym stanu kanonicznego Bractwa[84].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Statystyki Bractwa Św. Piusa X (pol.). [dostęp 3 sierpnia 2012].
  2. 2,0 2,1 509 księży lefebrystów na świecie (pol.). [dostęp 2009/08/25].
  3. 3,0 3,1 Brief History of the priestly Society of St. Pius X (ang.). [dostęp 28 stycznia 2009].
  4. Posłowie. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  5. DÉCRET D'ÉRECTION DE LA «FRATERNITÉ SACERDOTALE INTERNATIONALE SAINT PIE X» (fr.).
  6. Deklaracja Abpa. Marcelego Lefebvre’a z 21 listopada 1974 r.  Cytat: Całym sercem i całą duszą należymy do Rzymu katolickiego, stróża wiary katolickiej oraz tradycji niezbędnych do jej zachowania, do wiecznego Rzymu, nauczyciela mądrości i prawdy. Odrzucamy natomiast i zawsze odrzucaliśmy pójście za Rzymem o tendencji neomodernistycznej i neoprotestanckiej, która wyraźnie zaznaczyła się podczas Soboru Watykańskiego II, a po soborze we wszystkich z niego wynikających reformach.
  7. 7,0 7,1 7,2 Założenie i rozwój Bractwa Kapłańskiego Św. Piusa X (1969–1976).
  8. Paweł VI: CONCISTORO SEGRETO DEL SANTO PADRE PAOLO VI PER LA NOMINA DI VENTI CARDINALI (wł.). 1976-05-24. [dostęp 2010-03-26].
  9. Watykan: niepowodzenie rozmów z lefebrystami (pol.). [dostęp 28 stycznia 2009].
  10. Jan Paweł II: Ecclesia Dei adflicta (ang.). [dostęp 28 stycznia 2009].
  11. 11,0 11,1 Latter by Msgr. Camille Perl Regarding Society of St. Pius X Masses (ang.). web.archive.org. [dostęp 11 listopada 2010].
  12. Nie ulegajmy „pokusie oficjalności” (pol.). Zawsze Wierni, 2006-12. [dostęp 2010-03-26].
  13. Bernard Fellay: Komunikat Przełożonego Generalnego Bractwa Św. Piusa X (pol.). Zawsze Wierni, 2007-07-07. [dostęp 2010-04-08].
  14. Watykan: zdjęcie ekskomuniki z biskupów lefebrystów (pol.). Radio Vaticana, 2009-01-24. [dostęp 2009-01-25].
  15. 15,0 15,1 Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, s. 17-25. ISBN 83-86445-09-2.
  16. 16,0 16,1 Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 37-41, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  17. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 30-32, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  18. Mateusz Gaudron: Czy nowy obrządek Mszy jest pełnym wyrazem katolickiej nauki o ofierze Mszy świętej? (pol.). W: Katechizm o kryzysie w Kościele [on-line]. Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X. [dostęp 2011-09-13].
  19. Mateusz Gaudron: Co rozumie się pod pojęciem ekumenizmu? (pol.). W: Katechizm o kryzysie w Kościele [on-line]. Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X. [dostęp 2011-09-13].
  20. Mateusz Gaudron: Czego uczy dekret o wolności religijnej Vaticanum II? (pol.). W: Katechizm o kryzysie w Kościele [on-line]. Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X. [dostęp 2011-09-13].
  21. DÉCRET D'ÉRECTION DE LA «FRATERNITÉ SACERDOTALE INTERNATIONALE SAINT PIE X» (fr.).  Cytat: étant donné la nécessité urgente de la formation de prêtres zélés et généreux conformément aux directives du décret suscité
  22. Statuts De La Fraternite Des Apotres De Jesus Et Marie Ou (Selon Le Titre Public) De La Fraternite Sacerdotale Saint Pie X (fr.).  Cytat: Somme théologique de saint Thomas d’Aquin et ses principes philosophiques seront l'objet principal des études au Séminaire
  23. Statuts De La Fraternite Des Apotres De Jesus Et Marie Ou (Selon Le Titre Public) De La Fraternite Sacerdotale Saint Pie X (fr.).  Cytat: ainsi les séminaristes éviteront avec soin les erreurs modernes, en particulier le libéralisme et tous ses succédanés
  24. 24,0 24,1 Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 94, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  25. Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, s. 18-22. ISBN 83-86445-09-2.
  26. Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, s. 23. ISBN 83-86445-09-2.
  27. Kolegialność. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  28. Reforma liturgiczna. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  29. Kościół a Liberalizm. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  30. Jednostronny Ekumenizm. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  31. Ekumenizm – dzieło diabła. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  32. Rewolucja w Kościele. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  33. Wolność religijna. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  34. Pierwotne Nauczanie. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X. Cytat: Twierdzę zatem, że deklaracja o wolności religijnej nie jest zgodna z tym, co było początkowo nauczane. Wszyscy papieże zawsze głosili, iż istnieje tylko jedna prawda, że Kościół jest prawdą i że nie ma żadnego przyrodzonego prawa wyboru pomiędzy prawdą a fałszem. Otóż wspomniana deklaracja wyraźnie mówi, iż istnieje takie przyrodzone prawo wyboru – nie tylko prawo cywilne lub jakiekolwiek inne prawo legalne, ale prawo przyrodzone – oparte na „godności ludzkiej osoby”. Sobór uprawomocnia postępowanie według własnego widzimisię. Lecz Kościół nigdy nie nauczał czegoś podobnego; odwrotnie – zawsze polecał on, aby opowiadać się tylko za prawdą.

    Oczywiście, w niektórych sytuacjach można tolerować błąd, lecz nigdy nie ma się prawa go przyjąć..
  35. Syllabus w centrum kryzysu Kościoła. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  36. Pojawienie się podziału. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  37. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 95-99, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  38. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 56-58, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  39. Przynajmniej niech pozostawią nam swobodę. W: Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X. Cytat: W soborze istnieją rzeczy, których nie akceptuję. Nie podpisałem na przykład schematu o wolności wyznań, nie podpisałem schematu o Kościele w współczesnym świecie.
  40. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 58, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  41. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 19, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  42. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 20,98, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  43. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 92, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  44. Karl Stehlin: Ekumenizm – wróg miłości (pol.). [dostęp 2010-03-26].
  45. Marcel Lefebvre: Ekumenizm – dzieło diabła (pol.). [dostęp 2010-03-26].
  46. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 97, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  47. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 96, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  48. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 62-64, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  49. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 54-55, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  50. Mateusz Gaudron: Czy wszystkie religie mają prawo do swobodnego wykonywania praktyk religijnych? (pol.). W: Katechizm o kryzysie w Kościele [on-line]. Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X. [dostęp 2011-09-13].
  51. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 62, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  52. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 63, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  53. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 65,88, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  54. Sobór Watykański II. Konstytucje, dekrety, deklaracje. Tekst polski. Julian Groblicki, Eugeniusz Florkowski (redaktorzy naukowi). Wyd. 3. Poznań: Pallottinum.
  55. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 65,95, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  56. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 118, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  57. Marcel Lefebvre: List otwarty do zagubionych katolików. Warszawa: 2006.
  58. Jan Paweł II: Ecclesia Dei (pol.). Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri, 2 lipca 1988. [dostęp 2010-03-16].
  59. Tradycjonaliści chcą jedności z Rzymem (pol.). [dostęp 27 stycznia 2009].
  60. PONTIFICIA COMMISSIO "ECCLESIA DEI" (ang.). web.archive.org. [dostęp 11 listopada 2010].
  61. 61,0 61,1 Benedykt XVI: List do Biskupów o «motu proprio» (pol.). Fundacja Opoka. [dostęp 27 stycznia 2009].
  62. Conditions qui résultentd e I'entretien du 4 juin 2008 entre le Cardinal Dario Castrillon Hoyos et I'Evèque Bernard Fellay. (fr.).
  63. Fiasko dialogu z lefebrystami (pol.). [dostęp 27 stycznia 2009].
  64. Katoliccy tradycjonaliści o trudnościach w dialogu z Watykanem (pol.). [dostęp 27 stycznia 2009].
  65. Au sujet de l’ultimatum du cardinal Castrillón Hoyos (fr.). web.archive.org.
  66. Papież zdjął ekskomunikę z lefebrystów (pol.). wprost.pl, 2009-01-24.
  67. Kurt Koch: Communiqué (fr.). [dostęp 29 stycznia 2009].
  68. List Ojca Świętego do biskupów w sprawie zdjęcia ekskomuniki z czterech biskupów konsekrowanych przez abpa Lefebvre'a (pol.). L'Osservatore Romano 2009/05 [za:] opoka.org.pl. [dostęp 2013-12-05].
  69. Ecclesiae Uunitatem (łac.). Vatican.va, 2009-07-02. [dostęp 11 sierpnia 2009].  Cytat: Sed doctrinae quaestiones, ut liquet, manent atque, usque dum non enodentur, Fraternitas canonicum in Ecclesia statutum non habet et eius ministri nullum ministerium legitime agere possunt. Quandoquidem quaestiones, quae in praesenti cum Fraternitate tractari debent, essentialiter ad doctrinam spectant.
  70. Watykan: za dialog z tradycjonalistami odpowiada Kongregacja Nauki Wiary (pol.). Radio Vaticana, 2009-07-09. [dostęp 11 sierpnia 2009].
  71. Watykan: rozmowy z lefebrystami już niebawem
  72. [Zawsze wierni] Dyskusje między Stolicą Apostolską a Bractwem Św. Piusa X
  73. Rozmowy Watykanu z Bractwem św. Piusa X - ekai.pl
  74. IN LINGUA ITALIANA COMUNICATO: INCONTRO TRA LA CONGREGAZIONE PER LA DOTTRINA DELLA FEDE E LA FRATERNITŔ SACERDOTALE SAN PIO X , 14.09.2011 (wł.). Bollenttino salla stampa della Santa Sede, 2011-09-14. [dostęp 2011-09-14].
  75. st (KAI) / pm: Warunek pojednania lefebrystów ze Stolicą Apostolską (pol.). ekai.pl, 2011-09-14. [dostęp 2011-09-14].
  76. Lefebryści odpowiedzieli na propozycję Watykanu (pol.). Radio Vaticana, 2011-12-21. [dostęp 2011-12-24].
  77. Lefebryści odpowiadają Watykanowi (pol.). Deon.pl, 2011-12-21. [dostęp 2011-12-24].
  78. IAR, gs: Lefebryści jednak nie wrócą na łono Kościoła? (pol.). Polskie Radio, 2012-03-16. [dostęp 2012-03-23].
  79. kb/ rv: Watykan: odpowiedź lefebrystów krokiem do przodu (pol.). Radio Watykańskie, 2012-04-18. [dostęp 2012-05-01].
  80. Kapłani Bractwa w Polsce (pol.). [dostęp 20 grudnia 2012].
  81. Komunikat Konferencji Episkopatu Polski z 27 listopada 1998 (pol.). [dostęp 27 stycznia 2009].
  82. Karol Stehlin: Stanowisko Bractwa Św. Piusa X w sprawie komunikatu Konferencji Episkopatu (pol.). [dostęp 27 stycznia 2009].
  83. Tadeusz Gocłowski: Kurenda nr 2/2008 Kuria Metropolitalna Archidiecezji Gdańskiej (pol.). [dostęp 27 stycznia 2009].
  84. Kopia listu abp. Józefa Michalika (pol.). 17 grudnia 2010. [dostęp 2011-01-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Codex Iuris canonici auctoritate Joannis Pauli PP. II promulgatus, Kodeks prawa kanonicznego.Przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu. tekst dwujęzyczny, Edward Sztafrowski (tumaczenie) i komisja naukowa pod redakcją Kazimierza Dynarskiego. Poznań: Pallottinum, 1984.
  2. Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996. ISBN 83-86445-09-2.
  3. ks. Karl Stehlin FSSPX, W obronie Prawdy katolickiej – Dzieło abpa Lefebvre, Te Deum, Warszawa 2001 ISBN 83-87770-16-7
  4. ks. S. Grzechowiak, Ruch arcybiskupa Lefebvre’a – ku rozłamowi w Kościele posoborowym, Gniezno 1998
  5. M. Karas, Bractwo św. Piusa X – katolicki ruch tradycjonalistyczny w dobie posoborowej, „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy”, z. 30-31 (2000), s. 79-99
  6. M. Karas, Integryzm Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X. Historia i doktryna rzymskokatolickiego ruchu tradycjonalistycznego, wydawnictwo „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2008, stron 154
  7. Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
  8. ks. bp Zygmunt Pawłowicz, Lefebvre i lefebryści, Gdańsk 1998
  9. A. Dańczak, Lefebryzm – przejaw sporu o naturę Kościoła, "Studia Bobolanum" (2010) 1, s. 85-103

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]