Tromsø

Tromsø
Herb
Państwo	Norwegia
Okręg	Troms
Burmistrz	Arild Hausberg
Powierzchnia	2566 km²
Położenie	69°40′0″N 18°56′0″E
Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość	64.782 25 os./km²
Położenie na mapie Norwegii Tromsø
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Most prowadzący na wyspę Tromsøya

Tromsø [ˈtrumsø] – stolica regionu Troms, największe miasto północnej Norwegii, siódme największe miasto kraju.

Miasto leży na wyspie Tromsøya, za kołem podbiegunowym. Jego dokładna lokalizacja to 69° 40' 33" N, 18° 55' 10" E. Znajduje się tutaj najdalej na północ wysunięty uniwersytet – Universitetet i Tromsø. Mimo swojego położenia, 350 km za kołem polarnym, klimat nie jest wyjątkowo surowy, ze względu na silny wpływ Prądu Zatokowego. Noc polarna trwa w Tromsø od 27 listopada do 19 stycznia, dzień polarny od 19 maja do 27 lipca.

Historia

Założone w XIII wieku było początkowo wioską liczącą około 80 mieszkańców. W 1252 roku powstał tu pierwszy kościół, Sancta Maria juxta paganos, który był równocześnie najdalej na północ wysuniętym kościołem na świecie. Prawa miejskie Tromsø uzyskało w 1794 roku. W XIX i XX wieku miasto stało się punktem startowym wielu ekspedycji polarnych, w tym najbardziej znanych Roalda Amundsena, Umberto Nobile i Fridtjofa Nansena, przez co zyskało sławę jako "Wrota do Arktyki".

Podczas II wojny światowej miasto nie ucierpiało. Po zajęciu przez Niemców terytorium Norwegii, norweski rząd miał tutaj swoją siedzibę. W zatoce Håkøybotn, w pobliżu Tromsø został zatopiony przez RAF, w 1944 roku, niemiecki pancernik Tirpitz. Zginęło wtedy ponad 1000 niemieckich marynarzy.

Obecnie

W centrum miasta występuje duża liczba domów drewnianych, z których większa część pochodzi z XIX wieku. Pierwszy dom został zelektryfikowany w 1898 roku (dom Andreasa Aagaarda). W 1904 roku zabroniono budowy domów drewnianych w centrum.

W Tromsø znajduje się najstarsze norweskie kino, wybudowane w latach 1915-16.

Port lotniczy Langnes Lufthaven, położony na zachodnim brzegu wyspy, około 5 km od centrum miasta, obsługiwany jest przez linie lotnicze SAS Braathens, Norwegian oraz Widerøe. Bezpośrednie połączenia utrzymywane są do Oslo, Bergen, Bodø, Trondheim, Alta, Hammerfest, Honningsvåg, Kirkenes, Longyearbyen oraz do Londynu (Stansted).

Miasto szczyci się posiadaniem najdalej na północ położonego uniwersytetu, katedry protestanckiej, ogrodu botanicznego, a nawet najbardziej "polarnej" restauracji Burger King. Posiada również najdalej wysunięty na świecie browar (nie licząc małego browaru założonego niedawno w miejscowości Honningsvåg) – Browar Mack (Mack Ølbryggeri), założony w 1877 roku. Produkuje on szereg gatunków piwa w tym Mack Pilsner, Isbjørn, Haakon oraz kilka rodzajów piwa ciemnego.

W mieście znajduje się muzeum polarnictwa (Polarmuseet) przedstawiające historię wypraw polarnych. Większość ekspozycji dokumentuje osiągnięcia Roalda Amundsena oraz metody polowań na zwierzęta futerkowe Arktyki (głównie foki).

Tromsø Forsvarsmuseum powstało na bazie zbudowanej przez Niemców w 1940 roku baterii dział dużego kalibru, które broniły dostępu do miasta. Odrestaurowane po wojnie, poza sześcioma działami, prezentuje również doskonale zachowany bunkier dowodzenia oraz wystawę poświęconą niemieckiemu pancernikowi Tirpitz. W mieście tym istnieje polski klasztor Karmelitanek Bosych.

Wydarzenia

Raz do roku, w pierwszą lub drugą sobotę lipca, odbywa się w mieście impreza sportowa pod nazwą Tromsø Midnight Sun Marathon (Maraton Słońca o Północy Tromsø). Uczestnicy mogą startować w pełnym maratonie, półmaratonie oraz minimaratonie. Odbywa się również wyścig dzieci na krótszym dystansie. Niedawno przystąpiono również do organizowania w styczniu Polar Night Half Marathon (Półmaratonu Nocy polarnej).

W sierpniu organizowany jest festiwal piwa – Øl-Festival.

Tromsø ubiegało się o organizację zimowej olimpiady w 2018 roku, jednak Narodowy Komitet Olimpijski Norwegii zrezygnował z tych planów z uwagi na zbyt wysokie koszty przedsięwzięcia.

Warunki klimatyczne

Pomimo że Tromsø leży za kołem podbiegunowym, klimat jest łagodny ze względu na wpływ prądu Północnoatlantyckiego. Dzięki temu wody oceaniczne nie zamarzają i port w Tromsø może funkcjonować cały rok.

Sport

• Tromsø IL – klub piłkarski

Znani ludzie

Znani ludzie pochodzący z Tromsø:

• Geir Jenssen, muzyk
• Peter Wessel Zapffe, filozof, pisarz
• Erik Skjoldbjaerg, reżyser
• Jorgen Dreyer, rzeźbiarz
• Einar Hoidale, prawnik, demokrata, kongresman Stanów Zjednoczonych
• Lene Marlin, piosenkarka
• Svein Berge i Torbjørn Brundtland, muzycy
• Espen Lind, wokalista
• Magnus Carlsen, szachista
• Kirsti Sparboe, piosenkarka

Panorama

panorama Tromsø

Linki zewnętrzne

• Wiele zdjęć z Tromsø