Bieg maratoński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bieg maratoński

Bieg maratoński – bieg na dystansie 42 km 195 metrów.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi od miejscowości Maraton w Grecji. Według Herodota po zwycięskiej dla Greków bitwie z Persami pod Maratonem w 490 p.n.e., armia perska zaokrętowała i wypłynęła w kierunku bezbronnych Aten. Widząc to, Grecy udali się co sił w nogach do miasta, przybywając praktycznie równocześnie z okrętami perskimi[1].

Bieg ten stał się podstawą romantycznych historii, według których posłaniec Filippides pobiegł do Aten, by obwieścić zwycięstwo i poinformować Ateńczyków, że płynie ku nim flota perska. Po przekazaniu tej wiadomości padł martwy. W 1879 r. brytyjski poeta Robert Browning napisał na kanwie tej historii znany wiersz Filippides (ang. Pheidippides).

Michel Bréal, francuski filolog, zainspirowany historią marszu zasugerował Pierre'owi de Coubertinowi, by włączył bieg na dystansie odpowiadającym odległości z Maratonu do Aten do programu pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach.

Dyscyplina olimpijska[edytuj | edytuj kod]

W pierwszych igrzyskach bieg maratoński był rozgrywany na dystansie 40 km. W rzeczywistości dystans między Maratonem a Atenami wynosi 37 km, jednak postanowiono tę liczbę „zaokrąglić”. Na igrzyskach w Londynie dystans zwiększono o 2195 metrów (przesuwając metę w pobliże miejsca, gdzie na trybunach siedział brytyjski król, Edward VIII). Bieg maratoński mężczyzn tradycyjnie kończy każde igrzyska olimpijskie. Maraton kobiet został włączony do programu igrzysk olimpijskich dopiero w 1984 roku w Los Angeles.

Masowy bieg uliczny[edytuj | edytuj kod]

Od przeszło 100 lat na ulicach największych miast świata rozgrywane są masowe biegi uliczne m.in. na dystansie maratońskim. W przeciwieństwie do igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata, w maratonach ulicznych udział może wziąć każdy. W największych imprezach (Londyn, Nowy Jork, Boston, Chicago, Wiedeń, Berlin) uczestniczy przeszło 30 tys. biegaczy zawodowców i amatorów. Najstarszy polski maraton organizowany jest w Dębnie. Dużą frekwencją jak na polskie warunki (około 5000 uczestników) cieszą się maratony: Poznań Maraton, Wrocław Maraton i Maraton Warszawski.

Najstarszym maratonem nowożytnym jest maraton w Bostonie (pierwsza edycja tego maratonu odbyła się 19 kwietnia 1897 roku), a w Europie – w Koszycach.

Największe maratony odbywają się: w Europie – w Berlinie (ponad 41 tys. uczestników) oraz w Londynie, a w Polsce – w Warszawie (w 2013 r. 8673 uczestników).

Na większości maratonów obowiązuje limit czasowy pokonania dystansu wynoszący 5 lub 6 godzin. Każda osoba, która ukończy maraton, otrzymuje pamiątkowy medal i dołącza do grona „Maratończyków”.

Obecnie maratony rozgrywane są praktycznie na całym świecie nawet w miejscach tak ekstremalnych jak pustynia (Sahara-Marathon w Tunezji) czy biegun (Antarktika-Marathon). Są też Ice-Maraton (po jeziorze Bajkał przy temp. –30 st. C) czy Great Wall Marathon (po Wielkim Murze Chińskim).

Do ciekawych maratonów należy Istambul Euro-Asia Marathon, rozgrywany jednocześnie na dwóch kontynentach (trasa prowadzi przez most nad cieśniną Bosfor łączący Europę i Azję) oraz Two Oceans Marathon w Kapsztadzie, którego trasa wiedzie brzegami dwóch oceanów.

Większe maratony w Europie[edytuj | edytuj kod]

Maratony w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Maratony w Polsce
Nazwa maratonu Miejsce imprezy Pierwsza edycja
Maraton Dębno Dębno 1969
Maraton Warszawski Warszawa 1979
Maraton Toruński Toruń 1983
Wrocław Maraton Wrocław 1983
Maraton Solidarności Gdańsk/Gdynia/Sopot 1995
Poznań Maraton Poznań 2000
Cracovia Maraton Kraków 2002
Maraton Jelcz-Laskowice Jelcz-Laskowice 2002
Łódź Maraton Dbam o Zdrowie Łódź 2004
Silesia Marathon Chorzów/Katowice/
Siemianowice Śląskie
2009
Maraton Częstochowski Częstochowa
2009
Festiwal Biegowy Krynica-Zdrój
2010
Maraton Mazury Gałkowo
2012
Orlen Warsaw Marathon Warszawa
2013
Maraton Lubelski Lublin
2013

Rekordziści[edytuj | edytuj kod]

Oficjalne międzynarodowe rekordy w biegu maratońskim są certyfikowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych[2]. Ze względu na nieporównywalność warunków, wyniki muszą być weryfikowane, a trasa biegu podlega pewnym restrykcjom:

  • Meta położona na wysokości nie mniejszej niż 42 m poniżej wysokości położenia startu.[3]
  • Odległość w linii prostej od startu do mety nie większa niż 21,097 km.[3]

Mężczyźni[edytuj | edytuj kod]

czas zawodnik państwo data miejsce
Świata 2:02:57 Dennis Kimetto  Kenia 28 września 2014 Berlin
Europy 2:06:36 António Pinto  Portugalia 16 kwietnia 2000 Londyn
Polski 2:07:39 Henryk Szost  Polska 4 marca 2012 Ōtsu

Kobiety[edytuj | edytuj kod]

czas zawodnik państwo data miejsce
Świata 2:15:25 Paula Radcliffe  Wielka Brytania 13 kwietnia 2003 Londyn
Europy 2:15:25 Paula Radcliffe  Wielka Brytania 13 kwietnia 2003 Londyn
Polski 2:26:08 Małgorzata Sobańska  Polska 7 października 2001 Chicago

Maratony biegają też ludzie starsi.

Pierwsza kobieta, Roberta „Bobbi” Gibb pokonała dystans maratoński w 1966 roku, jednak nie została oficjalnie sklasyfikowana jako uczestniczka maratonu bostońskiego. Pierwszą kobietą, która została „oficjalnie” zgłoszona do udziału w maratonie (Boston) i ukończyła maraton (mimo kilku nieprzyjemności – w zgłoszeniu podała tylko swoje inicjały imienia, a podczas samego biegu próbowano ją zepchnąć z trasy), była Kathrine Switzer w 1967 roku. Uzyskała czas: 4 godz. 20 min. W ten sposób kobiety przełamały dyskryminację w maratonie.

Polscy finaliści olimpijscy (1-8)[edytuj | edytuj kod]

mężczyźni[edytuj | edytuj kod]

Polscy finaliści mistrzostw świata (1-8)[edytuj | edytuj kod]

mężczyźni[edytuj | edytuj kod]

kobiety[edytuj | edytuj kod]

Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych[edytuj | edytuj kod]

Mężczyźni[edytuj | edytuj kod]

Kobiety[edytuj | edytuj kod]

Polacy w rankingu Track and Field News[edytuj | edytuj kod]

mężczyźni[edytuj | edytuj kod]

kobiety[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
bieg maratoński

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]