Ulica Powstańców Śląskich we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb wroclaw.svg Wrocław
ulica
Powstańców Śląskich
Południe, Borek
Długość: 3,7 km
Widok z nieistniejącego biurowca "Poltegoru" w kierunku południowym; na horyzoncie po prawej góra Ślęża
Widok z nieistniejącego biurowca "Poltegoru" w kierunku południowym; na horyzoncie po prawej góra Ślęża
Przebieg
Ikona ulica.svg 0 m ul. Świdnicka
Ikona wiad kolejowy.svg 130 m estakada kolejowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 145 m ul. Nasypowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 275 m ul. Swobodna
Ikona ulica z lewej.svg 575 m ul. Zaolziańska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 910 m ul. Szczęśliwa / ul. Radosna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1085 m ul. Wielka
Ikona ulica rondo.svg 1500 m pl. Powstańców Śląskich
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1880 m ul. Sztabowa
Ikona ulica z prawej.svg 2025 m ul. Wandy
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2155 m al. gen. J. Hallera / al. Wiśniowa
Ikona ulica z prawej.svg 2225 m ul. Racławicka
Ikona ulica z lewej.svg 2270 m al. Kasztanowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2450 m ul. Jastrzębia / al. Jaworowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2670 m ul. Sokola
Ikona ulica z lewej.svg 2890 m ul. Orla
Ikona ulica z prawej.svg światła 2945 m ul. Kutnowska
Ikona ulica z lewej.svg 3160 m ul. Szczytowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3460 m ul. Krzycka / ul. Waligórskiego
Ikona wiad kolejowy.svg 3630 m Towarowa Obwodnica Wrocławia
Ikona ulica.svg 3700 m al. Karkonoska
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ulica Powstańców Śląskich – główna arteria wylotowa z Wrocławia na południe, naturalne przedłużenie ulicy Świdnickiej, z którą łączy się w miejscu, gdzie trasę tę przecina wiadukt kolejowy. Długość ulicy wynosi około 3,3 km, a w odległości około 1,3 km od jej początku znajduje się duży okrągły plac Powstańców Śląskich, do którego gwiaździście dochodzą - oprócz głównej osi ulicy Powstańców - ulice Sudecka, Zaporoska, Kamienna i Pretficza.

Widok z nieistniejącego biurowca "Poltegoru" w kierunku północnym; przed horyzontem na osi ulicy bliźniacze wieże archikatedry wrocławskiej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do połowy XIX wieku trasa ta nosiła nazwę Kleinburger Chaussee ("Szosa do Kleinburg", dzisiejsze osiedle Borek nosiło wówczas nazwę Kleinburg) i miała stosunkowo gęstą podmiejską zabudowę. Przyłączywszy do miasta najbliższą z podmiejskich wsi leżących na jej trasie - Neudorf ("Nowa Wieś", obecnie bez polskiej nazwy charakterystycznej, w granicach osiedla Południe) w 1868 zmieniono nazwę drogi na Kleinburger Straße, nadając jej w ten sposób nominalnie rangę ulicy. Była ona jednak wówczas znacznie krótsza (niespełna 2 km) niż obecnie, bo kończyła się na wysokości obecnej ulicy Hallera i Wiśniowej, na granicy miasta Wrocławia i wsi Kleinburg (tę przyłączono do miasta dopiero w 1897).

Pod koniec XIX wieku rozpoczęto duży projekt urbanistycznego zagospodarowania nowego Przedmieścia Południowego. Kleinburger Straße miała się stać arterią reprezentacyjną, wtedy też zaprojektowano okrągły plac na jej trasie i gwiaździście do niego wpadające arterie. Szeroka na 27 metrów ulica przedłużona została (po włączeniu do miasta wsi Kleinburg) o dalsze prawie półtora kilometra, aż do skrzyżowania z dzisiejszą ulicą Krzycką i wiaduktu Towarowej Obwodnicy Wrocławia. Arteria zyskała też w 1877 patrona w postaci cesarza Wilhelma (Kaiser Wilhelm Straße), co nadało jej jeszcze wyższą rangę. Wzdłuż ulicy budowano rezydencje, m.in. w 1906 rodziny przemysłowców Schoellerów (dziś hotel Platinum Palace), i kamienice dla najbogatszych przedstawicieli mieszczaństwa: adwokatów, urzędników królewskich, lekarzy. Mieszkania w tych domach były bardzo przestronne, miały powierzchnie rzędu 300 m². Budowano też gmachy publiczne, m.in. w 1911 okazały gmach Wyższego Urzędu Górniczego (dziś - Zakład Energetyczny), a w 1916 gmach Dyrekcji Okręgu Pocztowego (także po wojnie była tu m.in. Dyrekcja Wojewódzka PP "Poczta Polska, Telefon i Telegraf" i Dyrekcja Okręgu Poczty i Telekomunikacji). W latach trzydziestych XX wieku ulicę przebudowano, przenosząc torowisko tramwajowe na wydzielony pomiędzy jezdniami pas zieleni, obsadzony rosnącymi w czterech rzędach lipami, z których znaczna część przetrwała do czasów dzisiejszych pomimo wojennych zniszczeń 1945. 20 kwietnia 1938, w 49. urodziny Hitlera na cześć bojówek Sturmabteilungen (SA) ulicę ponownie przemianowano, nazywając ją Straße der SA.

Prowadzone zimą i wiosną 1945 z kierunku południowego natarcie Armii Czerwonej na Festung Breslau zrujnowało prawie wszystkie domy pomiędzy placem Powstańców Śl. a ulicą Świdnicką. Na całym tym liczącym prawie półtora kilometra odcinku do odbudowy nadawało się tylko pięć lub sześć budynków (wszystkie one zresztą znajdowały się po wschodniej stronie ulicy). Z ziemią zostały zrównane całe kwartały domów także przy przecznicach tej ulicy prowadzących tak na wschód jak na zachód. W rezultacie powstała szeroka na blisko kilometr i długa na ponad kilometr wyrwa w substancji miasta. Wyrwę tę zaczęto zabudowywać blokami z wielkiej płyty dopiero w latach 60., a zwłaszcza 70. XX wieku. Miejsce to nazywane jest dziś "osiedlem Południe" (z mniejszymi jednostkami administracyjnymi nazwanymi A-B-C-D: "Anna", "Barbara", "Celina", "Dorota"). Pomimo to ogromny (około 4,5 hektara) kwartał przylegający od zachodu do ulicy Powstańców Śląskich, pomiędzy hotelem Wrocław a Sky Towerem (dawniej Poltegorem)[1] pozostaje wciąż jeszcze (wiosna 2014 r.) niezabudowany[2].

Przypisy

  1. budynek "Poltegoru" zburzono w 2007, na jego miejscu powstał kompleks wieżowców "Sky Tower" z najwyższym, ponaddwustumetrowym budynkiem w mieście; właścicielem terenu jest biznesmen Leszek Czarnecki
  2. Miasto sprzedało ten teren w październiku 2006 za rekordową jak na dotychczasowe warunki wrocławskie kwotę 300 milionów złotych hiszpańskiej spółce GP–Investment (wchodzącej w skład hiszpańskiego koncernu Grupogr Prasa), która zamierza wybudować tu wielofunkcyjne centrum mieszkalno–usługowo-biurowe, o łącznej powierzchni użytkowej około 180 tys. m²

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]