Unieważnienie małżeństwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Unieważnienie małżeństwa – według polskiego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo może być unieważnione konstytutywnym wyrokiem sądu. Dopóki nie stanie się on prawomocny, małżeństwo zawarte wbrew zakazowi istnieje i korzysta z pełnej ochrony prawnej. Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie.

Przyczyny unieważnienia[edytuj | edytuj kod]

Przyczyny unieważnienia małżeństwa można podzielić na trzy grupy:

Przeszkody małżeńskie
Information icon.svg Osobny artykuł: Przeszkody małżeńskie.
Wady oświadczeń woli
Niedostatki pełnomocnictwa

Niedostatki pełnomocnictwa udzielonego do zawarcia małżeństwa:

  • brak zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński przez pełnomocnika
  • pełnomocnictwo nieważne
  • pełnomocnictwo skutecznie odwołane

Legitymacja czynna w procesie o unieważnienie[edytuj | edytuj kod]

Legitymacja czynna w procesie o unieważnienie małżeństwa, uzależniona jest od przyczyny unieważnienia.

  • w przypadku unieważnienia małżeństwa z powodu przeszkody wieku, ubezwłasnowolnienia, choroby psychicznej, powinowactwa i przysposobienia – tylko małżonkowie
  • w przypadku bigamii i pokrewieństwa – każdy, kto ma w tym interes prawny (np. małżonek i dzieci z poprzedniego małżeństwa w przypadku bigamii)
  • w przypadku przeszkody wieku, gdy kobieta zaszła w ciążę – tylko ona
  • w przypadku wadliwości związanych z pełnomocnictwem – tylko małżonek, który udzielił tego pełnomocnictwa
  • w przypadku wad oświadczeń woli – tylko małżonek, który złożył oświadczenie dotknięte wadą.

Ponadto powództwo o unieważnienie małżeństwa w każdym przypadku może wytoczyć prokurator.

Konwalidacja małżeństwa[edytuj | edytuj kod]

Gdy okoliczność, ze względu na którą małżeństwo było zakazane, ustała mamy do czynienia z konwalidacją małżeństwa. Powoduje to, iż małżeństwo zawarte mimo istnienia przeszkody nie może być unieważnione. Okoliczności prowadzące do konwalidacji można podzielić na cztery grupy:

  1. Ustanie przeszkód małżeńskich
    • wiek – osiągnięcie wymaganego wieku przed wytoczeniem powództwa
    • ubezwłasnowolnienie – gdy zostało uchylone
    • bigamia – jeśli poprzednie małżeństwo ustało lub zostało unieważnione (z wyjątkiem sytuacji gdy małżeństwo ustało przez śmierć osoby, która zawarła ponowne małżeństwo)
    • przysposobienie – gdy stosunek przysposobienia ustał
  2. Fakt nawiązania przez małżonków pożycia, mimo wadliwości związanych z pełnomocnictwem
  3. Upływ terminów do wytoczenia powództwa o unieważnienie małżeństwa z powodu wad oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński – 6 miesięcy od ustania stanu wyłączającego świadome wyrażenie woli albo od wykrycia błędu albo od ustania stanu obawy wywołanej groźbą, a w każdym wypadku 3 lata od zawarcia małżeństwa
  4. Zakaz unieważnienia małżeństwa po jego ustaniu. Od tej zasady istnieją dwa wyjątki – można unieważnić małżeństwo mimo jego ustania:
    • gdy zostało zawarte pomimo występowania przeszkody pokrewieństwa lub bigamii
    • gdy ustało z powodu śmierci jednego z małżonków, jeżeli śmierć nastąpiła w czasie po wytoczeniu powództwa o unieważnienie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Artykuł uwzględnia ograniczony pod względem terytorialnym stan prawny na 30 czerwca 2006. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.