Ustrój polityczny Hiszpanii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hiszpania
Godło Hiszpanii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Hiszpanii

Wikiprojekt Polityka

Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną. Na czele Królestwa Hiszpanii stoi wywodzący się z dynastii Burbonów król Jan Karol I. Wstąpił na tron w 1975 roku po śmierci generała Francisco Franco. Monarcha, mimo iż cieszy się ogromnym autorytetem w społeczeństwie (nawet wśród komunistów) nie ma w swych rękach żadnej realnej władzy, choć przysługuje mu prawo łaski, może też na wniosek premiera rozwiązać każda z izb parlamentu oraz nie podpisać ustawy. Mianuje on szefa rządu, który zawsze wywodzi się ze zwycięskiego ugrupowania. Może wygłaszać orędzia do narodu (w wyjątkowych sytuacjach). Jest również najwyższym dowódcą wojska. Król przeznacza 1/3 czasu na sprawy wojskowe, organizuje manewry i przyjmuje generałów i admirałów na audiencjach (może też promować wojskowych na te stanowiska).

Konstytucja[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja Hiszpanii uchwalona została dnia 31 października 1978 roku przez Nowe Kortezy. 6 grudnia 1978 roku w ogólnonarodowym referendum konstytucja została zatwierdzona i w tym samym roku dnia 27 grudnia podpisana przez króla. Jej uchwalenie było możliwe dzięki demokratycznym przemianom, zapoczątkowanym po śmierci generała Franco uchwaleniem Ustawy na rzecz reformy organicznej, przewidującej głosowanie powszechne do parlamentu i odrzucającej zasadę reprezentacji organicznej. Konstytucja ustanawia gwarancje demokracji politycznej oraz system rządów parlamentarno-gabinetowych. Zgodnością prawa z konstytucją zajmuje się Trybunał Konstytucyjny, powoływany przez króla na 9-letnią kadencję.

Parlament[edytuj | edytuj kod]

Parlament Hiszpanii (Kortezy) składa się z Senatu (izba wyższa) i Kongresu Deputowanych (izba niższa). Senat liczy 259 senatorów, a Kongres Deputowanych - 350 członków. Kadencja Kortezów trwa 4 lata.

Zgodnie z art. 54 konstytucji Kortezy wybierają komisarza zwanego Obrońcą Ludu (Defensor del Pueblo), którego funkcja odpowiada urzędowi ombudsmana.

Prawo wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje każdemu obywatelowi, który:

  • ukończył 18. rok życia
  • wcześniej nie popełnił przestępstwa przeciwko wyborom
  • w dniu wyborów nie przebywa w szpitalu psychiatrycznym

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Díaz Revorio F. J. (2002), Los derechos fundamentales del ámbito educativo en el ordenamiento estatal y Autonómico de Castilla-La Mancha, Toledo.
  • Stachowiak-Kudła M., Konstytucyjna zasada autonomii uniwersytetów na przykładzie Hiszpanii, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, nr 1/37/2011, s. 145-161.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]