Władcy Hiszpanii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Artykuł z serii
Historia Hiszpanii
Okres przedrzymski
Iberowie, Celtyberowie, Kartagina, II wojna punicka
Okres rzymski
Wojny luzytańskie, Wojny celtyberyjskie
Okres Wizygotów
Wizygoci, Swebowie, Alanowie, Wandalowie
Okres muzułmański
Arabski podbój Hiszpanii, Maurowie, Emirat Kordoby,
Kalifat Kordoby, Umajjadzi, Abbasydzi,
Maghreb, Almanzor
Rekonkwista
León, Kastylia, Aragonia, Nawarra, Taifa,
Bitwa pod Las Navas de Tolosa, Almohadzi,
Almorawidzi
Hiszpańskie imperium kolonialne
Konkwista, Hiszpański podbój Ameryki, Odkrycia
Ameryki Południowej i Środkowej
, Odkrycie Ameryki,
Hiszpańska kolonizacja Ameryki Północnej,
Traktat z Tordesillas
Rządy Habsburgów
Wielka Armada, Traktat madrycki, Traktat windsorski,
Wojna dewolucyjna, Wojna z Francją (1672),
Wojna Ligi z Cambrai, Wojna Ligi z Cognac,
Wojna chłopska, Wojna trzydziestoletnia,
Wojna osiemdziesięcioletnia, Złoty Wiek Hiszpanii
Hiszpania w wieku Oświecenia
Wojna o sukcesję hiszpańską, Pokój utrechcki,
Traktat madrycki, Wojna siedmioletnia,
Wojna o sukcesję austriacką, Wojna o Włochy,
Hiszpańska konstytucja z 1812
XIX wiek
Bitwa pod Trafalgarem, Karlizm, I Republika,
Restauracja Burbonów, Utrata hiszpańskich kolonii
Czasy nowożytne
Dyktatoriat Rivery, II Republika,
Hiszpańska wojna domowa, Państwo Hiszpańskie
(Okres frankistowski), Hiszpania współczesna
Władcy
Władcy Hiszpanii, Władcy Nawarry, Władcy Aragonii, Władcy Kastylii-Leónu
Hiszpania
Godło Hiszpanii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Hiszpanii
Portal Portal Hiszpania

Chronologiczna lista władców i prezydentów Hiszpanii po zjednoczeniu królestw Kastylii i Aragonii pod berłem jednego monarchy 1516 roku.

Tytulatura[edytuj | edytuj kod]

Tytuł król Hiszpanii użył po raz pierwszy Filip II Mimo to, oficjalnie aż do 1837 monarcha tytułował się tradycyjną tytulaturą jako król Kastylii, Leónu, Aragonii, etc.

W 1493 królowie Hiszpanii uzyskali od papieża prawo noszenia tytułu Królów Katolickich. [1]

Obecna konstytucja hiszpańska uznaje podstawowy tytuł władcy jako król Hiszpanii, zezwala jednak na używanie tytułów "które odnoszą się do Korony", uznaję się więc, że dotyczy to wszystkich dawnych tytułów. Co do zasady, nie praktykuje się używania większości z tych tytułów.

  • Król Hiszpanii
    • Król Kastylii
    • Król Leónu
    • Król Aragonii
    • Król Obojga Sycylii
    • Król Jerozolimy
    • Król Nawarry
    • Król Granady
    • Król Toledo
    • Król Walencji
    • Król Galicji
    • Król Sardynii
    • Król Kordoby
    • Król Korsyki
    • Król Murcji
    • Król Jaen
    • Król Algavre
    • Król Algeciras
    • Król Wysp Kanaryjskich
    • Król Hiszpańskich Indii Wschodnich i Zachodnich
    • Król Wysp i Lądów Morza Oceanicznego (hiszp. las Islas y Tierra Firme del Mar Océano)
    • Arcyksiążę Austrii
    • Książę Burgundii
    • Książę Brabancji
    • Książę Mediolanu
    • Książę Aten i Neopatrii
    • Hrabia Habsburg
    • Hrabia Flandrii
    • Hrabia Tyrolu
    • Hrabia Rousillon
    • Hrabia Barcelony
    • pan Biskajów
    • pan Moliny
    • Generalny Kapitan Królewskich Sił Zbrojnych i ich Najwyższy Zwierzchnik
    • Suwerenny Wielki Mistrz Orderu Złotego Runa
    • Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Karola III
    • Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Izabeli Katolickiej
    • Wielki Mistrz Królewskiego Orderu St. Hermenegildo
    • Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Świętego Ferdynanda
    • Wielki Mistrz Zakonu Montesa
    • Wielki Mistrz Zakonu Alcantara
    • Wielki Mistrz Zakonu Calatrava
    • Wielki Mistrz Zakonu Santiago
    • Wielki Mistrz Zakonu Marii Ludwiki
    • Wielki Mistrz pozostałych Zakonów Rycerskich
    • Kawaler Orderu Świętego Ksawerego
    • Kawaler Orderu Anunciady
    • Kawaler Orderu Podwiązki
    • Kawaler Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa
    • Kawaler Królewskiego Orderu Serafinów
    • Kawaler Orderu Konstantyna i Jerzego
    • Kawaler Zakonu Maltańskiego
    • Kawaler Orderu Chryzantemowego
    • Kawaler Orderu Orła Białego
    • Kawaler Krzyża Wielkiego Legii Honorowej

Królestwo Hiszpanii (1516-1873)[edytuj | edytuj kod]

Habsburgowie (Dom Austrii)[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
1 Karol I[2]
Carlos I
Emperor charles v.png 24 lutego 1500
Gandawa
21 września 1558
Yuste
14 marca
1516[3]
16 stycznia
1556
Abdykował
Filip I Piękny
Joanna Szalona
- Joanna I Szalona
Juana I la Loca
Koregentka
Juan de Flandes 003.jpg 6 listopada 1479
Toledo
12 kwietnia 1555
Tordesillas
26 listopada 1506 - Królowa Kastylii
23 stycznia 1516 - Królowa Aragonii
12 kwietnia
1555
Ferdynand II Katolicki
Izabela I Katolicka
2 Filip II
Felipe II
Philip II.jpg 21 maja 1527
Valladolid
13 września 1598
Escorial
16 stycznia
1556
13 września
1598
Karol I Habsburg
Izabela Portugalska
3 Filip III
Felipe III
PhilipIIISpain.jpg 14 kwietnia 1578
Madryt
31 marca 1621
Madryt
13 września
1598
31 marca
1621
Filip II Habsburg
Anna Habsburg
4 Filip IV
Felipe IV
Philip IV of Spain.jpg 8 kwietnia 1605
Valladolid
17 września 1665
Madryt
31 marca
1621
17 września
1665
Filip III Habsburg
Małgorzata Austriaczka
5 Karol II
Carlos II
Carlos II.jpg 6 listopada 1661
Madryt
1 listopada 1700
Madryt
17 września
1665
1 października
1700
Filip IV Habsburg
Marianna Habsburg

Habsburgowie - linia austriacka[edytuj | edytuj kod]

Podczas wojny o hiszpańską sukcesję kandydatem koalicji na tron hiszpański został arcyksiążę Karol (syn cesarza Leopolda I). W 1704 r. został proklamowany królem Hiszpanii Karolem III (w Hiszpanii był znany jako Don Carlos).

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
- Karol (III)
Carlos
Charles VI, Holy Roman Emperor.PNG 1 października 1685
Wiedeń
20 października 1740
Wiedeń
12 września
1703
2 lipca
1715
Leopold I Habsburg
Eleonora Magdalena von Pfalz-Neuburg

Burbonowie[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
6 Filip V
Felipe V
Philip V 3.jpg 19 grudnia 1683
Wersal
9 lipca 1746
Madryt
16 listopada
1700
14 stycznia
1724
Abdykował
Ludwik Burbon
Maria Anna Bawarska
7 Ludwik I
Luis I
Louis, King of Spain.jpg 25 sierpnia 1707
Madryt
31 sierpnia 1724
Madryt
14 stycznia
1724
31 sierpnia
1724
Filip V Burbon
Maria Ludwika Sabaudzka
6 Filip V
Felipe V
Ponownie
Philip V 3.jpg 19 grudnia 1683
Wersal
9 lipca 1746
Madryt
6 września
1724
9 lipca
1746
Ludwik Burbon
Maria Anna Bawarska
8 Ferdynand VI
Fernando VI
Ferdinand VI 2.jpg 23 września 1713
Madryt
10 sierpnia 1759
Villaviciosa de Odon
9 lipca
1746
10 sierpnia
1759
Filip V Burbon
Maria Ludwika Sabaudzka
9 Karol III
Carlos III
Charles III of Spain.jpg 20 stycznia 1716
Madryt
14 grudnia 1788
Madryt
10 sierpnia
1759
14 grudnia
1788
Filip V Burbon
Elżbieta Farnese
10 Karol IV
Carlos IV
Charles IV of Spain as a huntsman by Goya.jpg 11 listopada 1748
Portici
20 stycznia 1819
Rzym
14 grudnia
1788
19 marca
1808
Karol III Hiszpański
Maria Amalia Wettyn
11 Ferdynand VII
Fernando VII
Ferdinand VII of Spain (1814) by Goya.jpg 14 października 1784
Escorial
29 września 1833
Madryt
19 marca
1808
6 maja
1808
Karol IV Burbon
Maria Ludwika Burbon-Parmeńska

Bonaparte[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
12 Józef I
José I
Joseph-Bonaparte.jpg 7 stycznia 1768
Corte
28 lipca 1844
Florencja
6 czerwca
1808
11 grudnia
1813
Carlo Maria Buonaparte
Letycja Ramolino

Burbonowie[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
11 Ferdynand VII
Fernando VII
Ponownie
Ferdinand VII of Spain (1814) by Goya.jpg 14 października 1784
Escorial
29 września 1833
Madryt
11 grudnia
1813
29 września
1833
Karol IV Hiszpański
Maria Ludwika Burbon-Parmeńska
13 Izabela II[4]
Isabel II
IsabellaII.png 10 października 1830
Madryt
10 kwietnia 1904
Paryż
29 września
1833
30 września
1868
Ferdynand VII Hiszpański
Maria Krystyna Burbon

Regencja[edytuj | edytuj kod]

w 1868 roku wybuchła rewolucja , która doprowadziła do ucieczki z kraju królowej Izabeli II (ona sama dopiero 27 czerwca 1870 roku podpisała akt abdykacji na rzecz Amadeusza Sabaudzkiego). Władzę podczas bezkrólewia sprawował regent.

# Imię Urodzony Zmarł Początek urzędowania Koniec urzędowania
- Francisco Serrano Francisco-serrano.jpg 18 września 1810
San Fernando
26 listopada 1885
Madryt
18 czerwca
1869
27 września
1870

Sabaudowie[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
14 Amadeusz I
Amadeo I
Amadeo I of Spain.png 30 maja 1845
Turyn
18 stycznia 1890
Turyn
4 grudnia
1870
11 lutego
1873
Wiktor Emanuel II
Maria Adelajda Habsburg

I Republika Hiszpańska (1873-1874)[edytuj | edytuj kod]

Prezydenci Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek urzędowania Koniec urzędowania
- Nicolás María Rivero[5] Nicolás María Rivero.jpg 1814
Morón de la Frontera
5 grudnia 1878
Madryt
1873
15 Estanislao Figureas Estanislao Figueras.png 13 listopada 1819
Barcelona
11 listopada 1882
Madryt
12 lutego
1873
11 czerwca
1873
16 Francisco Pi y Margall Francisco Pi y Margall.jpg 29 kwietnia 1824
Barcelona
29 listopada 1901
Madryt
11 czerwca
1873
18 lipca
1873
17 Nicolas Salmerón Nicolas Salmeron.jpg 10 kwietnia 1838
Alhama la Seca
21 września 1908
Pau
18 lipca
1873
7 września
1873
18 Emilio Castelar Emilio Castelar.jpg 8 września 1832
Kadyks
16 stycznia 1899
Murcia
7 września
1873
3 stycznia
1874
19 Francisco Serrano General Francisco Serrano.png 17 grudnia 1810
Kadyks
26 listopada 1885
Madryt
3 stycznia
1874
30 grudnia
1874

Królestwo Hiszpanii (1874-1931)[edytuj | edytuj kod]

Burbonowie[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
20 Alfons XII
Alfonso XII
ALFONSO 12º.jpg 28 listopada 1857
Madryt
25 listopada 1885
El Pardo
30 grudnia
1874
25 listopada
1885
Franciszek de Asís Burbon
Izabela II Hiszpańska
21 Alfons XIII
Alfonso XIII
Roi Alfonso XIII.jpg 17 maja 1886
Madryt
28 lutego 1941
Rzym
17 maja
1886
14 kwietnia
1931
Alfons XII Burbon
Maria Krystyna Habsburżanka

W latach 1886-1902 regencję sprawowała matka Alfonsa XIII:

II Republika Hiszpańska (1931-1939)[edytuj | edytuj kod]

Władze tymczasowe (szefowie rządu)[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek urzędowania Koniec urzędowania
- Niceto Alcalá-Zamora Bundesarchiv Bild 102-12783, Alcala Zamora.jpg 6 lipca 1887
Piego de Cordoba
18 lutego 1949
Buenos Aires
14 kwietnia
1931
14 października
1931
- Manuel Azaña Azaña 3.jpg 10 stycznia 1880
Alcala de Henares
3 listopada 1940
Montauban
14 października
1931
14 grudnia
1931

Prezydenci Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek urzędowania Koniec urzędowania
22 Niceto Alcalá-Zamora Bundesarchiv Bild 102-12783, Alcala Zamora.jpg 6 lipca 1887
Piego de Cordoba
18 lutego 1949
Buenos Aires
11 grudnia
1931
7 kwietnia
1931
- Diego Martínez Barrio Diego Martínez Barrio.JPG 25 listopada 1883
Sewilla
1 stycznia 1962
Paryż
7 kwietnia
1931
11 maja
1936
23 Manuel Azaña Azaña 3.jpg 10 stycznia 1880
Alcala de Henares
3 listopada 1940
Montauban
11 maja
1936
3 marca
1939[6]

Przewodniczący Junty Obrony Narodowej[edytuj | edytuj kod]

4 marca 1939 w Madrycie został dokonany zamach stanu broniących miasta oddziałów republikańskich, kierowany przez płk. Segismundo Casado, skierowany przeciwko komunistom i rządowi Juana Negrina. 6 marca do zamachu przystąpił nominalny gubernator Madrytu gen. Jose Miaja zarządzając aresztowanie komunistów przez wojsko i przystępując do powołanej przez Casado Junty Obrony Narodowej, która miała zastąpić nieobsadzone stanowisko prezydenta.

# Imię Urodzony Zmarł Początek urzędowania Koniec urzędowania
- Segismundo Casado 6 lipca 1887
Piego de Cordoba
18 lutego 1898
Madryt
4 marca
1939
13 marca
1939
- José Miaja 20 kwietnia 1878
Oviedo
11 stycznia 19358
Meksyk
13 marca
1939
27 marca
1939

W roku 1939 Republika została obalona przez nacjonalistów generała Francisco Franco, który wprowadził rządy autorytarne. Władze II Republiki Hiszpańskiej działały na emigracji w latach 1939–1977

Państwo Hiszpańskie (1936-1975)[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek urzędowania Koniec urzędowania Tytuł
24 Francisco Franco Franco0001.PNG 4 grudnia 1892
Ferrol
19 listopada 1975
Madryt
1 października
1936
20 listopada
1975
Szef państwa Hiszpanii (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936-1975),
Regent Królestwa Hiszpanii (1947-1975)
- Alejandro Rodríguez de Valcárcel 1917
Burgos
22 listopada 1976
Madryt
20 listopada
1975
22 listopada
1975
Prezydent Rady Regencyjnej

Królestwo Hiszpanii (od 1975)[edytuj | edytuj kod]

Burbonowie[edytuj | edytuj kod]

# Imię Urodzony Zmarł Początek panowania Koniec panowania Rodzice
25 Jan Karol I
Juan Carlos I
Juan Carlos da Espanha.jpg 5 stycznia 1938
Rzym
- 22 listopada
1975
19 czerwca
2014
Jan Burbon
Maria de las Mercedes Burbon-Sycylijska
26 Filip VI
Felipe VI
Felipe de Borbón en Ecuador.jpg 30 stycznia 1968
- 19 czerwca
2014
- Jan Karol I
Zofia Grecka

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tomasz Orłowski, Protokół dyplomatyczny, Warszawa 2005,s. 149.
  2. Do 1555 współrządził formalnie ze swoją matka Joanną Szaloną
  3. Data proklamowania Karola, wspólnie z matką, Królem Kastylii, Leónu oraz Aragonii. Uznanie przez Kortezy w Kastylii - 9 lutego 1518, Aragonii - 29 lipca 1518, Katalonii - 16 kwietnia 1519 i Walencji - 16 maja 1528
  4. Jej małżonek Franciszek de Asís Burbon otrzymał tytuł króla, nie posiadał jednak faktycznej władzy.
  5. przewodniczący Zgromadzenia Narodowego
  6. Podał się do dymisji w dniu 27 lutego, dymisja została przyjęta 3 marca.