Ustrój polityczny Liechtensteinu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Liechtenstein
Godło Liechtensteinu
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Liechtensteinu

Konstytucja z 1921 roku określa państwo jako monarchię konstytucyjną (Księstwo Liechtensteinu), w której podmiotem władzy są razem książę i naród. Pomimo formalnej niepodległości i niezależności, księstwo połączone jest ze Szwajcarią unią celną, walutową i gospodarczą (od 1923 roku).

Monarcha[edytuj | edytuj kod]

Głową państwa, od 1989 roku jest książę (niem. Fürst) Hans Adam II. Tron dziedziczony jest wyłącznie w linii męskiej. Monarcha ma prawo:

  • inicjatywy ustawodawczej,
    Schloss Vaduz, siedziba księcia
  • prawo sankcji wobec ustaw - odmowa podpisania oznacza weto absolutne,
  • prawo rozwiązywania parlamentu, może to także uczynić naród w drodze referendum.

Dodatkowo książę może w każdej chwili odwołać rząd i powołać na jego miejsce nowy, który aby móc kontynuować swe prace, musi w ciągu 4 miesięcy uzyskać od parlamentu wotum zaufania.

Uważa się, że książę Liechtensteinu posiada obecnie najszerszy zakres władzy państwowej pośród koronowanych głów Europy (nie licząc Watykanu). Sytuacja taka ma miejsce odkąd w 2003 roku na drodze referendum przyjęto poprawki do konstytucji wzmacniające pozycję księcia w państwie.

Parlament[edytuj | edytuj kod]

Parlament w Liechtensteinie jest jednoizbowy. Jest to Landtag złożony z 25 deputowanych, wyłanianych w wyborach powszechnych za pomocą ordynacji proporcjonalnej w okręgach wielomandatowych, przy progu wyborczym aż 8%. Kadencja parlamentu wynosi 4 lata. Liechtenstein jest jednym z niewielu krajów na świecie, w których udział w wyborach jest obligatoryjny. Swoistą ciekawostką jest fakt, że kobiety otrzymały prawo do głosowania w wyborach parlamentarnych dopiero w 1984 roku, za sprawą ówczesnej księżnej Geraldiny.

Prawo inicjatywy ustawodawczej posiadają: książę (ustawę jednak przedkłada najpierw rządowi do oceny), Landtag, obywatele. Dla ważności inicjatywy obywatelskiej niezbędne jest:

  • 1000 obywateli lub 3 zgromadzenia gminne - w przypadku ustawy zwykłej lub żądania poddania ustawy pod referendum ludowe (dopuszczona jest nawet możliwość zniesienia monarchii w drodze zaakceptowania tego przez lud na drodze referendalnej),
  • 1500 obywateli lub 4 zgromadzenia gminne - jeśli dana ustawa zmienia konstytucję (dla zmiany konstytucji konieczna jest zgoda księcia) lub ratyfikuje umowę międzynarodową.

Rząd[edytuj | edytuj kod]

Szef rządu powoływany jest przez księcia, ale czyni on to na propozycję parlamentu. Książę mianuje także zastępców premiera oraz trzech ministrów - radców na 4 lata. Rząd nie jest bezpośrednio politycznie odpowiedzialny przed parlamentem, nie może on wyrazić mu wotum nieufności, tylko zwrócić się do monarchy z prośbą o zmianę składu gabinetu. Książę może wyrazić na to zgodę lub nie.

Trybunał Stanu[edytuj | edytuj kod]

Jest to organ złożony z prezydenta i 4 członków wybieranych przez parlament na 5 lat. Na wybór danej osoby na stanowisko prezydenta Trybunału Stanu, zgodę wyrazić musi książę. Trybunał jest sądem konstytucyjnym, jego najważniejsze zadanie to badanie zgodności ustaw z konstytucją oraz aktów prawnych niższego stopnia z aktami wyższego stopnia. Poza tym orzeka:

  • o odpowiedzialności członków rządu za naruszenie konstytucji i ustaw,
  • o sporach kompetencyjnych na linii sądy - organy administracji,
  • o ewentualnych skargach na niezgodny z prawem przebieg wyborów parlamentarnych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]