Vicente Blasco Ibáñez

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vicente Blasco Ibáñez
Blasco Ibañez.jpg
Data i miejsce urodzenia 29 stycznia 1867 w Walencji, Hiszpania
Data i miejsce śmierci 28 stycznia 1928 w Menton, Francja
Narodowość hiszpańska
Dziedzina sztuki literatura
Styl naturalizm
Ważne dzieła Ziemia przeklęta
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Vicente Blasco Ibáñez w Wikiźródłach
Wikicytaty Vicente Blasco Ibáñez w Wikicytatach

Vicente Blasco Ibáñez, (ur. 29 stycznia 1867, Walencja, zm. 28 stycznia 1928, Menton, Francja) – hiszpański pisarz, publicysta i lewicowy działacz polityczny. Autor powieści regionalnych (Ziemia przeklęta), społecznych, obyczajowych i wojennych (Czterech jeźdźców Apokalipsy) oraz licznych reportaży.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od najwcześniejszych już lat zdradza ogromne zainteresowanie literaturą, jednak szkolna edukacja zbytnio go nie pociąga. Bardziej wabi go barwne życie mieszkańców walenckiej bohemy, późniejszych bohaterów swoich książek. Pragnienie przeżycia przygody sprawia, że w wieku kilkunastu lat ucieka do Madrytu, gdzie zostaje prywatnym sekretarzem pisarza Manuela Fernandez y Gonzaleza, autora powieści historycznych. Powraca do Walencji gdzie pod wpływem rodziców zaczyna studiować prawo. Buntuje się przeciwko Hiszpanii monarchistycznej i reakcyjnej.

Jego pierwsze prace literackie pochodzą z lat 1882-83. W listopadzie 1894 ukazuje się pierwszy numer "El Pueblo", gazety republikańskiej, której Blasco przewodzi. Wtedy ukazuje się jego debiutancki utwór "Wesoła Walencja" ("Arroz y tartana"), który to zapoczątkuje tzw. cykl walencki pisarza do których także zaliczę się powieści: "Rudera" ("La barraca"), "Ziemia przeklęta", "Kwiat Majowy" ("Flor de Mayo") i "Tajemnica Jeziora". w 1896 r. pisarz organizuje w Walencji manifestację przeciwko wojnie kolonialnej prowadzonej przez Hiszpanię na Kubie, w wyniku czego następują ostre starcia ludności z policją i wojskiem. W rezultacie Blasco zmuszony jest uciekać do Włoch. Po powrocie do kraju sąd skazuje go na 4 lata więzienia, jednak po kilku miesiącach wychodzi na wolność na skutek protestów intelektualistów w całym kraju.

W wyborach do Kortezów w 1898 r. zostaje deputowanym z okręgu Walencji. Powstają wtedy utwory o najbardziej zradykalizowanych poglądach politycznych: "Katedra", "Gabriel Luna", "El intruso", "Bodega" i "La horda", które ostro krytykują wyzysk klas robotniczych przez właścicieli ziemskich.

W 1908 r. pisarz ostatecznie rezygnuje z funkcji deputowanego, by całkowicie oddać się twórczości literackiej. Wyjeżdża do Madrytu gdzie poznaje Elene Ortuzar, chilijską arystokratkę, w której się zakochuje. Wybucha wojna światowa, zastając pisarza w Paryżu. Pisze artykuły piętnujące pruski militaryzm. Postawę pisarza najpełniej prezentuje jego najsłynniejsze książki "Czterech jeźdźców apokalipsy" i "Mare Nostrum". W 1919 r. wyjeżdża do Ameryki, gdzie powstają powieści "Królowa Calafia", "Powieści z Lazurowego wybrzeża", "Zjawa o złotych skrzydłach". Umiera 3 lata przed wprowadzeniem w Hiszpanii systemu republikańskiego.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

La araña negra (1892) księga I. okładka
  • A los pies de Venus (1926)
  • Argentina y sus grandezas (1910)
  • Arroz y tartana (1894)
  • Cañas y barro (1902)
  • Wesoła Walencja pol. wyd. 1952 (Cuentos valencianos)
  • El caballero de la Virgen
  • El femater (1893)
  • El intruso (1904)
  • El papa del mar (1925)
  • Raj kobiecy pol. wyd. 1922 (El paraíso de las mujeres) (1922)
  • El préstamo de la difunta
  • El sol de los muertos
  • En busca del Gran Khan
  • Kwitnące sady pomarańczy pol. wyd. 1984 (Entre naranjos) (1900)
  • El fantasma de las alas de oro
  • Flor de mayo (1895)
  • La araña negra (1892)
  • Rudera lub Ziemia przeklęta pol. wyd. 1905 (La Barraca) (1898)
  • Bodega pol. wyd. 1949 (La bodega) (1904/5)
  • Gabriel Luna lub Katedra pol. wyd. 1909 (La catedral) (1903)
  • La horda (1905)
  • La maja desnuda (1906)
  • La Tierra de Todos (1922)
  • Los argonautas (1915)
  • Czterech jeźdźców Apokalipsy pol. wyd. 1925 (Los cuatro jinetes del Apocalipsis) (1916)
  • Wrogowie kobiety pol. wyd. 1928 (Los enemigos de la mujer) (1919)
  • Los fanáticos (1894)
  • Los muertos mandan (1909)
  • Luna Benamor (1909)
  • Mare nostrum pol. wyd. 1975 (Mare Nostrum)
  • Novelas de la costa azul
  • Oriente
  • Puesta de sol
  • Krew na arenie pol. wyd. 1925 (Sangre y arena) (1908)
  • Sónnica la cortesana (1901)
  • Vistas sudamericanas
  • ¡Viva la república! (1893)
  • La voluntad de vivir (napisana w 1907, wydana w 1953)
  • La vuelta del mundo de un novelista

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Vicente Blasco Ibáñeza.