28 stycznia jest 28. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 337 (w latach przestępnych 338) dni.
- Imieniny obchodzą: Augustyn, Blizbor, Boguwola, Flawian, Jakub, Julian, Kalinik, Karol, Krzesąd, Leonid, Manfred, Manfreda, Maria, Olimpia, Piotr, Radomir, Roger, Świedarg, Tomasz, Tyrs, Waleriusz i Walery.
- Armenia – Dzień Wojska
- Rwanda – Dzień Demokracji
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
- 1573 – Podpisano konfederację warszawską, akt polityczny gwarantujący tolerancję religijną.
- 1708 – III wojna północna: Szwedzi zajęli Grodno.
- 1886 – W warszawskiej Cytadeli stracono Stanisława Kunickiego, współzałożyciela I Proletariatu.
- 1905 – PPS ogłosiła strajk powszechny, co stało się początkiem rewolucji w Królestwie Polskim.
- 1920 – Wojsko Polskie zajęło Pelplin i Kamień Krajeński (w II RP Kamień Pomorski).
- 1937 – Antysemickie ekscesy na Uniwersytecie Warszawskim i Politechnice Warszawskiej.
- 1945 – Armia Czerwona zajęła miasta: Chorzów, Kęty, Krzyż Wielkopolski, Maków Podhalański, Mysłowice i Tychy.
- 1950 – Na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odsłonięto zrekonstruowany pomnik Adama Mickiewicza.
- 1952 – Rozpoczęło działalność Archiwum Akt Nowych.
- 1960 – Skoczek narciarski Zdzisław Hryniewiecki został ciężko ranny w wyniku upadku na skoczni w Wiśle.
- 1968 – Oddano do użytku pierwszy blok mieszkalny na Osiedlu Piastowskim w Poznaniu.
- 1969 – Premiera filmu Wszystko na sprzedaż.
- 1977 – Premiera filmu Barwy ochronne.
- 1979 – Odbył się ingres Franciszka Macharskiego do katedry wawelskiej.
- 1985 – Premiera filmu O-Bi, O-Ba. Koniec cywilizacji.
- 1990 – Ukazało się ostatnie wydanie Trybuny Ludu.
- 1991 – Rozpoczęła się kontrola NIK w Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego.
- 2003 – Lawina śnieżna pod Rysami zasypała uczestników szkolnej wyprawy; zginęło 8 osób.
- 2006 – Podczas wystawy gołębi pocztowych, z powodu ciężaru nieusuniętego śniegu, zawalił się dach jednej z hal Międzynarodowych Targów Katowickich; zginęło 65 osób, a 170 zostało rannych.
- 2010 – Premier Donald Tusk ogłosił, że nie będzie kandydował w wyborach prezydenckich.
Wydarzenia na świecie [edytuj]
28 stycznia 1986 podczas startu wahadłowca
Challenger miała miejsce
eksplozja, w której zniszczony został prom i zginęła jego cała 7-osobowa załoga
- 814 – Ludwik I został królem Franków.
- 893 – Karol III został koronowany na antykróla Odona, króla zachodnich Franków.
- 1077 – Papież Grzegorz VII zdjął w Canossie klątwę z cesarza niemieckiego Henryka IV.
- 1204 – (lub 25 stycznia) Mikołaj Kanabos odmówił przyjęcia wyboru na cesarza bizantyńskiego.
- 1393 – Król Francji Karol VI Szalony omal nie zginął podczas balu na swym dworze, gdy ogień objął łatwopalne kostiumy satyrów z pierza i smoły, jakie oprócz niego założyło jeszcze pięć innych osób, z których cztery poniosły śmierć.
- 1547 – Edward VI został królem Anglii.
- 1624 – Na wyspie Saint Kitts założono pierwszą brytyjską kolonię na Karaibach.
- 1724 – Car Piotr I Wielki wydał dekret o utworzeniu Petersburskiego Uniwersytetu Państwowego.
- 1813 – Ukazała się drukiem Duma i uprzedzenie, najpopularniejsza powieść angielskiej pisarki Jane Austen.
- 1820 – Rosyjska wyprawa Fabiana Bellingshausena i Michaiła Łazariewa dopłynęła jako pierwsza do Antarktydy.
- 1841 – James Clark Ross odkrył lodowiec Szelfowy Rossa na Antarktydzie.
- 1846 – Zwycięstwo wojsk brytyjskich nad Sikhami w bitwie pod Aliwal.
- 1859 – Olympia, stolica stanu Waszyngton, otrzymała prawa miejskie.
- 1870 – Z kanadyjskiego portu Halifax wypłynął w rejs do Liverpoolu brytyjski statek pasażerski SS City of Boston, ze 191 osobami na pokładzie, który następnie zaginął bez śladu.
- 1871 – Wojna francusko-pruska: po 4 miesiącach oblężenia Paryża ogłoszono kapitulację Francji.
- 1881 – I wojna burska: zwycięstwo armii burskiej nad Brytyjczykami w bitwie pod Laing’s Nek.
- 1900 – W Lipsku założono Niemiecki Związek Piłki Nożnej (DFB).
- 1905 – Wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Sandepu.
- 1909 – USA zakończyły sprawowanie bezpośredniej kontroli nad Kubą. José Manuel Gómez objął urząd prezydenta.
- 1914 – Pierwsi mieszkańcy wprowadzili się do Beverly Hills (Kalifornia), dzielnicy bogaczy i sław.
- 1915 – Decyzją Kongresu USA utworzono Straż Wybrzeża Stanów Zjednoczonych.
- 1918:
- 1919 – Założono Uniwersytet Masaryka w Brnie.
- 1920 – Została utworzona Hiszpańska Legia Cudzoziemska.
- 1930 – Hiszpański dyktator Miguel Primo de Rivera został zmuszony do ustąpienia.
- 1932 – Wojska japońskie zaatakowały Szanghaj.
- 1933 – Prezydent Niemiec Paul von Hindenburg zdymisjonował rząd Kurta von Schleichera i dwa dni później powierzył misję utworzenia nowego rządu Adolfowi Hitlerowi.
- 1935 – Islandia jako pierwszy kraj na świecie zalegalizowała aborcję z przyczyn pozamedycznych.
- 1942:
- 1955 – Pierwszy kryzys w Cieśninie Tajwańskiej: w obliczu chińskiej inwazji Kongres Stanów Zjednoczonych upoważnił prezydenta Dwighta Eisenhowera do użycia sił zbrojnych w celu zabezpieczenia suwerenności Tajwanu.
- 1956 – Niemiecka Republika Demokratyczna została przyjęta do Układu Warszawskiego.
- 1958:
- 1961 – Rwanda została proklamowana republiką przez rząd tymczasowy.
- 1966 – 46 osób zginęło na lotnisku w Bremie w katastrofie należącego do Lufthansy samolotu Convair CV440.
- 1969 – Finlandia została przyjęta do OECD.
- 1970 – Lubomír Štrougal został premierem Czechosłowacji.
- 1972 – Premiera Renault 5.
- 1977 – Północno-wschodnie Stany Zjednoczone i południowo-wschodnia Kanada zostały zaatakowane przez blizzard, który do 1 lutego spowodował śmierć 29 osób.
- 1981 – William Casey został dyrektorem CIA.
- 1982:
- Ormiańscy ekstremiści zamordowali Kemala Arikana, tureckiego konsula generalnego w Los Angeles.
- Włoscy antyterroryści odbili amerykańskiego generała Jamesa Doziera, uprowadzonego 42 dni wcześniej przez Czerwone Brygady.
- 1985 – Supergrupa USA for Africa nagrała singiel charytatywny We Are the World.
- 1986 – Krótko po wystrzeleniu eksplodowała rakieta nośna wahadłowca Challenger; zginęło 7 astronautów.
- 1989 – Założono stowarzyszenie Memoriał, zajmujące się badaniami historycznymi i propagowaniem wiedzy o ofiarach represji radzieckich i ochroną praw człowieka w krajach byłego ZSRR.
- 1992:
- 1993 – W stolicy Zairu (obecnie Demokratyczna Republika Kongo) Kinszasie wybuchły zamieszki wywołane przez niezadowolonych z wysokości żołdu żołnierzy; zginęło około tysiąca osób, w tym ambasador Francji Philippe Bernard.
- 1994:
- 1996 – Trzech brytyjskich żołnierzy zginęło w wyniku wybuchu miny pod ich pojazdem opancerzonym koło miasta Mrkonjić Grad w Bośni.
- 1998:
- 2002:
- 2003 – W Izraelu odbyły się się wybory do Knesetu.
- 2008:
- 2009:
- 2010 – Wykonano wyroki śmierci na 5 oficerach oskarżonych o zamordowanie prezydenta Bangladeszu Sheikha Mujibura Rahmana podczas wojskowego zamachu stanu w 1975 roku.
- 2011 – Rewolucja w Egipcie: w ramach akcji „Piątek Gniewu” doszło do masowych protestów i krwawych starć z siłami bezpieczeństwa, w wyniku których zginęło kilkadziesiąt osób.
Urodzili się [edytuj]
- 1268 – Agnieszka z Montepulciano, włoska zakonnica, święta katolicka (zm. 1317)
- 1311 – Joanna II, królowa Nawarry (zm. 1349)
- 1457 – Henryk VII Tudor, król Anglii (zm. 1509)
- 1540 – Ludolph van Ceulen, holenderski matematyk (zm. 1610)
- 1600 – (lub 27 stycznia) Klemens IX, papież (zm. 1669)
- 1611 – Jan Heweliusz, polski astronom (zm. 1687)
- 1688 – Emanuel Swedenborg, szwedzki filozof (zm. 1772)
- 1717 – Mustafa III, sułtan Turcji (zm. 1774)
- 1755 – Samuel Tomasz Sömmering, niemiecki lekarz, fizyk, wynalazca (zm. 1830)
- 1768 – Fryderyk VI, król Danii i Norwegii (zm. 1839)
- 1791 – Ferdinand Hérold, francuski kompozytor (zm. 1833)
- 1800 – Friedrich August Stüler, niemiecki architekt (zm. 1865)
- 1822 – Alexander Mackenzie, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 1892)
- 1833 – Charles Gordon, angielski generał (zm. 1885)
- 1841 – Henry Morton Stanley, brytyjski dziennikarz, pisarz, badacz Afryki (zm. 1904)
- 1853 – José Martí, kubański pisarz, działacz wyzwoleńczy (zm. 1895)
- 1855 – William Seward Burroughs, amerykański wynalazca, przedsiębiorca (zm. 1898)
- 1867 – Antoni Leśniowski, polski chirurg (zm. 1940)
- 1873 – Colette, francuska pisarka (zm. 1954)
- 1875 – Karol Juliusz Drac, polski wynalazca, konstruktor i badacz w dziedzinie fotografii barwnej (zm. 1906)
- 1878 – Walter Kollo, niemiecki kompozytor (zm. 1940)
- 1879 – Francis Picabia, francuski malarz, poeta (zm. 1953)
- 1884 – Miloš Janoška, słowacki pedagog, działacz turystyczny i krajoznawca, inicjator założenia czasopisma Krásy Slovenska (zm. 1963)
- 1885 – Władysław Raczkiewicz, polski polityk, prezydent RP na uchodźstwie (zm. 1947)
- 1887:
- 1889 – Leon Moszczeński, polski kontradmirał, dowódca Szefostwa Sanitarnego Marynarki Wojennej (zm. 1940)
- 1892:
- 1897 – Walentin Katajew, rosyjski pisarz (zm. 1986)
- 1903 – Aleksander Kamiński, polski pedagog, harcmistrz, pisarz, żołnierz AK (zm. 1978)
- 1904 – Kazimierz Gołba, polski pisarz (zm. 1952)
- 1905 – Ellen Fairclough, kanadyjska polityk, minister (zm. 2004)
- 1906 – Robert Alton, amerykański reżyser filmowy (zm. 1957)
- 1906 – Władysław Krygowski, polski prawnik, działacz organizacji turystycznych, publicysta, znawca polskich Karpat, autor przewodników górskich (zm. 1998)
- 1907 – Constantin Régamey, szwajcarski kompozytor, krytyk muzyczny, indolog (zm. 1982)
- 1908 – Stanisław Wierzbowski, polski krajoznawca (zm. 1985)
- 1910 – Maria Kozaczkowa, polska poetka (zm. 1982)
- 1912 – Jackson Pollock, amerykański malarz (zm. 1956)
- 1915:
- 1915 – Jan Glapski, polski kierowca turystyczny i działacz PTTK w Łodzi. (zm. 1983)
- 1918 – Suzanne Flon, francuska aktorka (zm. 2005)
- 1919 – Francis Gabreski, amerykański pilot wojskowy, as myśliwski II wojny światowej (zm. 2002)
- 1922 – Robert Holley, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1993)
- 1924 – Maria Fołtyn, polska śpiewaczka operowa (sopran), reżyserka operowa (zm. 2012)
- 1925:
- 1926:
- 1927:
- 1931:
- 1932 – Valdemar Carabina, brazylijski piłkarz (zm. 2010)
- 1933 – Krzysztof Teodor Toeplitz, polski dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy (zm. 2010)
- 1935:
- 1936:
- 1937:
- 1940 – Guido Bachmann, szwajcarski pisarz (zm. 2003)
- 1941:
- 1942 – Sjoukje Dijkstra, holenderska łyżwiarka figurowa
- 1943 – Dick Taylor, brytyjski muzyk zespołu The Rolling Stones
- 1944:
- 1945:
- 1948:
- 1949:
- 1951 – Łeonid Kadeniuk, ukraiński kosmonauta
- 1952:
- 1953 – Richard Anconina, francuski aktor
- 1955:
- 1956 – Peter Schilling, niemiecki piosenkarz, autor tekstów
- 1957 – Grzegorz Kubat, polski polityk, marszałek województwa opolskiego (zm. 2011)
- 1959:
- 1962 – Maciej Czyżowicz, polski pięcioboista nowoczesny
- 1963 – Dan Spitz, amerykański gitarzysta metalowy grupy Anthrax
- 1964 – David McPherson, szkocki piłkarz
- 1965 – Lynda Boyd, kanadyjska aktorka
- 1966:
- 1967 – Paweł Saramowicz, polski architekt
- 1968 – Sarah McLachlan, kanadyjska wokalistka, pianistka, kompozytorka
- 1969:
- 1970 – Donald Tardy, amerykański muzyk grupy Obituary
- 1971:
- 1972 – Reynaldo Clavasquín, honduraski piłkarz
- 1973:
- 1974:
- 1975 – Susana Feitor, portugalska zawodniczka chodu sportowego
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1980:
- 1981:
- 1983:
- 1985 – Lisbeth Trickett, australijska pływaczka
- 1986 – Grubson, polski raper
- 1989 – Juan Diego Ormaechea, urugwajski rugbysta
- 1991 – Mallory Burdette, amerykańska tenisistka
- 814 – Karol Wielki, król Franków, Burgundii i Longobardów, cesarz rzymski (ur. 742)
- 1061 – Spitygniew II, książę Czech (ur. 1031)
- 1065 – Mieszko Kazimierzowic, hipotetyczny książę Kujaw, syn Kazimierza I Odnowiciela (ur. 1045)
- 1204 – Izaak II Angelos, cesarz bizantyński (ur. 1156)
- 1271 – Izabela Aragońska, królowa Francji, żona Filipa III (ur. 1247)
- 1488 – Jan Rzeszowski, polski duchowny katolicki, podskarbi wielki koronny, biskup krakowski (ur. ok. 1411)
- 1547 – Henryk VIII Tudor, król Anglii (ur. 1491)
- 1578 – Francisco Hernández de Toledo, hiszpański naturalista, lekarz, botanik i ornitolog (ur. ok. 1514)
- 1596 – Francis Drake, angielski żeglarz, korsarz, wiceadmirał (ur. ok. 1540)
- 1621 – Paweł V, papież (ur. 1550/1552)
- 1687 – Jan Heweliusz, polski astronom (ur. 1611)
- 1819 – Jan Kiliński, polski pułkownik, przywódca insurekcji warszawskiej, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej (ur. 1760)
- 1858:
- 1864 – Benoît Clapeyron, francuski matematyk, fizyk (ur. 1799)
- 1876 – Franciszek Deák, węgierski polityk (ur. 1803)
- 1886 – Stanisław Kunicki, polski działacz robotniczy i rewolucyjny (ur. 1861)
- 1898 – Julius Albert Licht, niemiecki architekt (ur. 1821)
- 1901 – Ludwika Godlewska, polska pisarka (ur. 1863)
- 1903 – Jean Robert Planquette, francuski kompozytor (ur. 1848)
- 1904 – Adam Münchheimer, polski kompozytor i dyrygent (ur. 1830)
- 1910 – Alfredo Capelli, włoski matematyk (ur. 1855)
- 1919 – Franz Mehring, niemiecki filozof, teoretyk i historyk marksistowski, współzałożyciel Komunistycznej Partii Niemiec (ur. 1846)
- 1928 – Vicente Blasco Ibáñez, hiszpański pisarz (ur. 1867)
- 1939 – William Butler Yeats, irlandzki pisarz, filozof (ur. 1865)
- 1940:
- 1947 – Reynaldo Hahn, francuski kompozytor (ur. 1875)
- 1950 – Nikołaj Łuzin, rosyjski matematyk (ur. 1883)
- 1951:
- 1953 – James Scullin, australijski polityk, premier Australii (ur. 1876)
- 1954 – Eugeniusz Romer, polski geograf, kartograf, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1871)
- 1963 – John Farrow, amerykański reżyser filmowy (ur. 1904)
- 1965 – Maxime Weygand, francuski generał, polityk, minister obrony w rządzie Vichy (ur. 1867)
- 1971:
- 1972 – Dino Buzzati, włoski pisarz, dziennikarz (ur. 1906)
- 1977 – Józef Kapeniak, polski pisarz (ur. 1906)
- 1983:
- 1986 – Ofiary katastrofy promu Challenger:
- 1989:
- 1990 – Edward Szymkowiak, polski piłkarz, bramkarz (ur. 1932)
- 1994 – Hal Smith, amerykański aktor (ur. 1916)
- 1996 – Iosif Brodski, rosyjski poeta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1940)
- 1997:
- 1998 – Jerry Siegel, amerykański rysownik komiksów (ur. 1914)
- 1999 – František Vláčil, czeski reżyser filmowy (ur. 1924)
- 2001:
- 2002 – Astrid Lindgren, szwedzka pisarka (ur. 1907)
- 2003 – Miloš Milutinović, jugosłowiański trener piłkarski (ur. 1933)
- 2004:
- 2005:
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010 – Kazimierz Mijal, polski polityk, minister gospodarki komunalnej (ur. 1910)
- 2011 – Margaret Price, walijska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1941)
- 2012 – Roman Juszkiewicz, polski astrofizyk, kosmolog (ur. 1952)
- 2013:
Przypisy
