Vlad Filat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Vlad Filat
Vladimir Filat.jpg
Data i miejsce urodzenia 6 maja 1969
Lăpuşna
Mołdawia Premier Mołdawii
Przynależność polityczna Partia Liberalno-Demokratyczna
Okres urzędowania od 25 września 2009
do 25 kwietnia 2013
Poprzednik Vitalie Pîrlog (p.o.)
Następca Iurie Leancă
Mołdawia Prezydent Mołdawii (p.o.)
Okres urzędowania od 28 grudnia 2010
do 30 grudnia 2010
Poprzednik Mihai Ghimpu (p.o.)
Następca Marian Lupu (p.o.)
Przewodniczący Partii Liberalno-Demokratycznej Mołdawii
Okres urzędowania od 8 grudnia 2007
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Podczas spotkania z Bogdanem Borusewiczem w Senacie RP (2010)

Vlad Filat (ur. 6 maja 1969 w Lăpuşna w Rejonie Hînceşti), mołdawski polityk, przewodniczący Partii Liberalno-Demokratycznej (PLDM, Partidul Liberal Democrat din Moldova) od 2007. Premier Mołdawii od 25 września 2009 do 25 kwietnia 2013. Pełniący obowiązki prezydenta od 28 do 30 grudnia 2010.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Vlad Filat w 1986 ukończył szkołę średnią w mieście Lăpuşna. Od 1987 do 1989 odbywał obowiązkową służbę wojskową w armii radzieckiej. W latach 1989-1990 kształcił się w technikum w Kiszyniowie. W latach 1990-1994 studiował prawo na Uniwersytecie Aleksandra Jana Cuzy w Jassach w Rumunii[1]. Jest żonaty, ma syna i córkę[2].

Vlad Filat od 1994 do 1998 Filat był dyrektorem generalnym spółki RoMold Trading SRL. W 1997 był jednym z założycieli Demokratycznej Partii Mołdawii (PDM), w szeregach której pozostał do 2005. Od 1998 do 1999 pełnił funkcję dyrektora Departamentu Prywatyzacji i Zarządzania Własnością Państwową w Ministerstwie Gospodarki i Reform. Od 12 marca do 12 listopada 1999 zajmował stanowisko ministra stanu w gabinecie premiera Iona Sturzy[3].

W 2000 został wiceprezesem Partii Demokratycznej Mołdawii. W wyborach parlamentarnych w marcu 2005 został deputowanym do Parlamentu Republiki Mołdawii z ramienia PDM. Do 2009 zajmował w nim stanowisko wiceprzewodniczącego Komisji Bezpieczeństwa, Porządku Publicznego i Obrony[1][3].

W czerwcu 2007 wziął udział w wyborach lokalnych na stanowisko burmistrza Kiszyniowa, w których zdobył 8,3% głosów poparcia. W 2007 opuścił PDM i wstąpił do utworzonej Partii Liberalno-Demokratycznej (PLDM). 8 grudnia 2007 Filat został wybrany przewodniczącym Partii Liberalno-Demokratycznej w czasie jej kongresu założycielskiego[3].

W wyniku wyborów z 5 kwietnia 2009 dostał się ponownie do parlamentu, a jego partia zdobyła 15 mandatów[4]. W powtórnych wyborach parlamentarnych z 29 lipca 2009 PLDM zdobyła w 18 miejsc w parlamencie, a Filat po raz trzeci objął mandat deputowanego[5][6].

8 sierpnia 2009, wraz liderami trzech pozostałych opozycyjnych partii politycznych, Marianem Lupu, Mihaiem Ghimpu oraz Serafimem Urecheanu, utworzył Sojusz na rzecz Integracji Europejskiej, koalicję, której celem było przejęcie władzy od Partii Komunistów Republiki Mołdawii[7][8]. 28 sierpnia 2009 Sojusz ogłosił Vlada Filata swoim kandydatem na stanowisko szefa rządu[9].

Premier[edytuj | edytuj kod]

17 września 2009 p.o. prezydenta Mihai Ghimpu desygnował Filata na stanowisko szefa rządu[2]. Tego samego dnia parlament przyjął ustawę o reorganizacji struktury rządu, która pozostawiała liczbę ministerstw na poziomie 16, lecz zmieniała ich nazwę i zakres kompetencji[10].

25 września 2009 parlament, większością 53 głosów, powołał go na stanowisko premiera. Zatwierdził również program nowego rządu, zatytułowany "Integracja Europejska: Wolność, Demokracja, Dobrobyt", w którym zostało nakreślonych 5 priorytetów gabinetu: integracja europejska, zjednoczenie całego kraju (przyłączenie Naddniestrza), ustanowienia rządów prawa, przezwyciężenie kryzysu gospodarczego i zagwarantowanie rozwoju gospodarki oraz decentralizacja władzy na rzecz samorządu lokalnego. W swoim exposé premier zadeklarował poprawę stosunków z sąsiednimi państwami, w tym zniesienie nałożonych po kwietniowych zamieszkach wiz dla obywateli Rumunii, a także podpisanie umowy o małym ruchu granicznym z tym krajem. Zapowiedział również przyspieszenie integracji z UE i zachowanie neutralności między Rosją a NATO[11][12].

W nowym gabinecie, Partii Liberalno-Demokratycznej przypadło 5 tek ministerialnych, Partii Demokratycznej i Partii Liberalnej po 4, a Sojuszowi Nasza Mołdawia - 3[11].

Po wyborach parlamentarnych w listopadzie 2010, premier Filat pełnił obowiązki prezydenta od 28 do 30 grudnia 2010, po tym jak parlament na pierwszym swoim posiedzeniu nie dokonał wyboru przewodniczącego izby[13]. 30 grudnia 2010 przewodniczącym parlamentu został wybrany Marian Lupu, który przejął obowiązki szefa państwa[14].

5 marca 2013 parlament Mołdawii przegłosował wotum nieufności względem rządu Filata[15]. Prezydent przyjął dymisję 8 marca 2013 r.[16]. Swoje obowiązki pełnił do 25 kwietnia 2013 r. kiedy Trybunał Konstytucyjny orzekł, że na pełniącego obowiazki Premiera należy mianować inną osobę niż ustępujący Premier. W konsekwencji Prezydent mianował jako p.o. Premiera Mołdawii ministra spraw zagranicznych Iuriego Leancę.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Biografia (rum.). Filat 2007. [dostęp 2009-08-30].
  2. 2,0 2,1 Vlad Filat appointed as candidate for the post of Prime Minister (ang.). moldova azi, 17 września 2009. [dostęp 2009-09-24].
  3. 3,0 3,1 3,2 Vlad Filat (rum.). PLDM - Partidul Liberal Democrat din Moldova. [dostęp 2009-08-30].
  4. List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on April 5, 2009 (ang.). e-democracy.md. [dostęp 2009-08-28].
  5. List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on July 29, 2009 (ang.). e-democracy.md. [dostęp 2009-08-28].
  6. Moldova Communists lose majority (ang.). BBC News, 30 lipca 2009. [dostęp 2009-08-04].
  7. Moldovan parties form government (ang.). BBC, 8 sierpnia 2009. [dostęp 2009-08-28].
  8. Moldova's four pro-western parties set up governing coalition (ang.). xinhuanet, 8 sierpnia 2009. [dostęp 2009-08-28].
  9. DP will nominate candidate for presidency, and LDPM - for premiership (ang.). Moldova Azi, 28 sierpnia 2009. [dostęp 2009-08-30].
  10. Parliament modifies Law on Government and agrees structure of new executive (ang.). moldova azi, 17 września 2009. [dostęp 2009-09-24].
  11. 11,0 11,1 Filat Government constituted (ang.). moldova azi, 25 września 2009. [dostęp 2009-09-25].
  12. Moldova's parliament elects pro-Europe government (ang.). Earth Times, 25 września 2009. [dostęp 2009-09-25].
  13. Premier Vlad Filat – Moldova’s interim president, replacing Ghimpu (ang.). bucharestherald.ro, 28 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-30].
  14. Moldova parliament speaker made acting president (ang.). en.rian.ru, 30 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-30].
  15. Anna Obshta: Mołdawia: wotum nieufności dla rządu (pol.). Portal Spraw Zagranicznych.
  16. Zbigniew Cierpiński: Prezydent Mołdowy zatwierdził dymisję rządu (pol.). Portal Spraw Zagranicznych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]