Widlicz spłaszczony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Widlicz spłaszczony
Lycopodium complanatum nf.jpg
Systematyka Reveala
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Gromada widłaki
Klasa widłaki jednakozarodnikowe
Rodzina widłakowate
Rodzaj widlicz
Gatunek widlicz spłaszczony
Nazwa systematyczna
Diphasiastrum complanatum (L.) Holub
Synonimy
Lycopodium complanatum L.
Diphasium complanatum Rothm.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Widlicz spłaszczony, widłak spłaszczony, zeglej spłaszczony (Diphasiastrum complanatum) – gatunek byliny należący do rodziny widłakowatych. Występuje w środkowej i północnej Europie, w północnej i zachodniej Ameryce Północnej, w Małej Azji i niektórych innych rejonach Azji. W Polsce na całym terenie, ale jest rośliną rzadką, szczególnie na nizinach.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Pędy widlicza spłaszczonego
Kłosy zarodnionośne
Pęd
Główny pęd czołgający się nad ziemią, lub płytko pod ziemią, o długości ok. 1 m. Wyrastają z niego dychotomicznie, wielokrotnie rozwidlone pędy nadziemne osiągające wysokość do 40 cm. Odcinki końcowe pędów wachlarzowato rozpostarte, o grzbietobrzusznej symetrii. Ich grzbietowa strona ma kolor trawiastozielony, nie jest pokryta woskiem. Pędy zewnętrznie podobne do gałązek cyprysu.
Liście
Liście ustawione parami, na krzyż. Boczne liście wyraźnie odstające, liście na spodniej stronie pędów bardzo małe (ok. 0,2 średnicy pędu).
Kłos zarodnionośny
Kłosy z liśćmi zarodnionośnymi na długim trzonku, w liczbie od 2-6. Liście zarodnikonośne bardzo szerokie, okrągławe, krótko zaostrzone, nagie z błoniastym brzegiem. Zarodnikuje od lipca do września.
Biotop, wymagania
Preferuje lasy iglaste, górskie. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Dicrano-Pinion.
Roślina trująca
Cała roślina ma własności trujące. Zawiera trujące alkaloidy: annotynę, likopodynę.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Stanowisko Diphasiastrum complanatum

Roślina objęta w Polsce ochroną ścisłą. Roślina rzadka.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Dawniej zarodników widłaków używano do produkcji zasypki dla niemowląt, zasypki na rany, otaczania pigułek z lekarstwem
  • Ponieważ zarodniki są bardzo łatwopalne, dawniej używano ich do wywoływania efektów specjalnych w teatrach, a także do czyszczenia kominów.
  • W lecznictwie ludowym był wykorzystywany do zwalczania wszy i innych pasożytów.
  • Zarodników widłaków używano w odlewnictwie do wysypywania form odlewniczych dzwonów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  2. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.