Winian sodowo-potasowy

Winian sodowo-potasowy
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) Winian sodu i potasu
Inne nazwy i oznaczenia sól Seignette'a, sól z Rochelle, winian sodowo-potasowy, E337
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	KNaC4H4O6
Inne wzory	KNaC4H4O6·4H2O (tetrahydrat) KOOCC(OH)C(OH)COONa
Masa molowa	bezwodny: 210,16 g/mol tetrahydrat: 282,22 g/mol
SMILES [Na+].[K+].[O-]C(=O)C(O)C(O)C(=O)[O-]
Identyfikacja
Numer CAS	304-59-6
PubChem	9855836
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,775 g/cm³; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie 630 g/l Temperatura topnienia 75 °C Temperatura wrzenia 220 °C
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Winian sodowo-potasowy (sól sodowo-potasowa kwasu winowego, nazwa łacińska Natrium Kalium tartaricum, ang. Sodium potassium tartrate o wzorze NaKC₄H₄O₆•4H₂O, nr katalogowy dodatku do żywności: E337) – organiczny związek chemiczny, tzw. sól Seignette'a lub sól z Rochelle.
Jest pochodną kwasu winowego. Stosowany jest m.in. jako stabilizator kationów miedziowych (Cu²⁺) w reakcjach na wykrywanie obecności aldehydowych grup redukujących, np. przy próbach na wykrywanie właściwości redukujących aldoz – Fehlinga czy Nylandera.

Winian sodowo-potasowy jest również stosowany w lecznictwie, m.in. jako środek przeczyszczający. Znany pod farmaceutyczną nazwą: Natrium Kalium tartaricum FP III vel Sal Seignetti

Sól z La Rochelle otrzymał po raz pierwszy Pierre Seignette, by produkować napoje orzeźwiające.

Otrzymywanie

Sól Seignette'a (winian sodowo-potasowy, NaKC₄H₄O₆) można w łatwy sposób otrzymać z wodorowinianu potasu (KHC₄H₄O₆) i węglanu sodu (Na₂CO₃). Najpierw zagotowuje się roztwór wodorowinianu potasu. Następnie do gorącego roztworu dodaje się węglanu sodu do momentu całkowitego przereagowania (roztwór przestaje się pienić). Gorący roztwór się następnie odsącza i odparowuje wodę. Podczas ciągłego ogrzewania z roztworu wytrąca się winian sodowo-potasowy.