Witnica (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witnica
Kościół Chrystusa Króla w Witnicy
Kościół Chrystusa Króla w Witnicy
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryfiński
Gmina Moryń
Strefa numeracyjna (+48) 91
Tablice rejestracyjne ZGR
SIMC 0779621
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Witnica
Witnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Witnica
Witnica
Ziemia 52°52′08″N 14°28′28″E/52,868889 14,474444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wnętrze kościoła

Witnica – (niem. Vietnitz), wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Moryń.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Witnica to stara wieś pomorska o słowiańskim rodowodzie. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1248 (wieś występuje pod nazwą "stagnum Vitenitz")[1]. Z 1337 pochodzi informacja o istniejącym we wsi kościele[1] oraz karczmie. W 1433 właścicielem wsi był rycerz von Strauss z Krajnika Dolnego.[1] W wieku XVI, XVII i XVIII następowały bardzo częste zmiany właścicieli. Od 1780[1] majątek należał do starosty powiatu Chojna - von Sydow, a od 1800[1] (1828[2]) do 1945 do rodziny von Oelsen.

Po II wojnie światowej w miejscowości działał Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych Witnica.

Kościół Chrystusa Króla[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny zbudowany został w końcu XIII w. z kostki granitowej[3]. Jest to budowla salowa, orientowana, bez chóru[3]. Pierwotnie kościół nie posiadał wieży (dobudowano ją w XV w. z kamienia i cegły)[1]. W przyziemiu wieży zachował się 3-uskokowy, portal ostrołukowy. Wykonany z cegły szczyt wschodni ozdobiony został blendami, sterczynami i niewielką, murowaną sygnaturką.

W 1830 kościół poddano gruntownemu remontowi, w czasie którego przemurowano otwory okienne oraz dobudowano kaplicę grobową[3]. Nieco później (w 1911) dobudowano zakrystię[3].

W dawnym murze cmentarnym otaczającym kościół zachowała się renesansowa bramka z drugiej połowy XVI w[3].

Kościół posiada unikalne w skali regionu wyposażenie[1], na które składa się:

Pałac[edytuj | edytuj kod]

Pałac w Witnicy
Litografia z II połowy XIX w.
Litografia z II połowy XIX w.

Dwór w Witnicy został zbudowany po 1780 przez rodzinę von Sydow[1]. Po pożarze, nowi właściciele - rodzina von Oelsen wzniosła w ok. 1840 okazały pałac w stylu neorenesansowym[2]. Pałac otoczony był przez rozległy park o pow. ok. 20 ha. Po II wojnie światowej pałac i park był wzorowo utrzymany przez mający tu u swą siedzibę PGR ( w parku był zwierzyniec i bażanciarnia). W 1990 pałac został strawiony przez pożar - do chwili obecnej nie został odbudowany i pozostaje w stanie ruiny. Również park jest obecnie mocno zaniedbany.

Naprzeciw pałacu zachował się duży zespół zabudowań gospodarczych wzniesionych w drugiej połowie XIX w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Między Odrą, a Myślą, Oficyna IN PLUS, Szczecin 2011, ISBN 978 8389402 78 3
  2. 2,0 2,1 Moryń, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Szczecinie, Szczecin 1997, ISBN 83-86334-32-0
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Roman Kostynowicz: Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum", Szczecin 2000, ISBN 83-7041-202-5