Wydrzyk ostrosterny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wydrzyk ostrosterny
Stercorarius parasiticus[1]
(Linnaeus, 1758)
Osobnik dorosły
Osobnik dorosły
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina wydrzyki
Rodzaj Stercorarius
Gatunek wydrzyk ostrosterny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wydrzyk ostrosterny, wydrzyk pasożytny (Stercorarius parasiticus) – gatunek wędrownego ptaka z rodziny wydrzyków (Stercorariidae).

Cechy rozpoznawcze 

Osiąga wielkość mewy śmieszki. Dorosły osobnik jest koloru jednolicie szarobrązowego, ale może mieć wierzch ciała ciemnoszarobrązowy. Od dołu może być jaśniejszy - lecz nigdy biały. Na głowie ma czarny "berecik". Koniec dzioba jest zagięty w dół. Na nogach ma zakrzywione pazury. Ma wąskie i spiczaste skrzydła. Dorosły ptak ma ostro zakończone i dłuższe o 8 cm dwie środkowe sterówki, młody ma je wyraźnie krótsze - 2 cm. Młode wydrzyki mają też poprzecznie prążkowany brzuch. Wydrzyki charakteryzują się szybkim lotem, podobnym do sokolego. Występują dwie odmiany wydrzyka pasożytnego:

  • jasna, podobnie ubarwiona do wydrzyka żółtoszyjego, choć bez poprzecznych pasów sunących przez boki i pierś oraz z brązowym wierzchem głowy, jasną plamą nad dziobem i rzadko tylko z brunatną obrożą. Ogólnie są ciemnobrązowe z białym spodem ciała, szyją i żółtymi policzkami.
  • ciemna, ciemniejsza na grzbiecie. Jasne pole występuje tylko na lotkach I rzędu. Ta forma częściej gnieździ się nad Bałtykiem.

Oprócz tego są formy pośrednie.

Jego dziób jest smuklejszy od wydrzyka tęgosternego.
Odmiana ciemna
Występowanie 
Gnieździ się na wybrzeżach północnej Europy, Azji i Ameryki. Zasięg występowania jest bardziej wysunięty na południe i wschód niż wydrzyka żółtoszyjego. W Europie można go spotkać na Islandii, w północnej części Wielkiej Brytanii, południowej Norwegii, na atlantyckich i bałtyckich wybrzeżach Skandynawii i na północy Rosji. Na naszym kontynencie jest zarazem najliczniej występującym wydrzykiem. Zimuje na otwartych wodach i wybrzeżach Atlantyku, Pacyfiku, najczęściej na południe od równika, docierając aż do południowych skrawków Afryki i Ameryki Południowej. Od lipca do grudnia i wiosną w kwietniu i w maju pojawia się na przelotach nad polskim wybrzeżem, a niekiedy również w głębi kraju.
Głos 
Odzywa się wysokim "ka-ou" lub głębszym "tak tak", miękkim w tonie "a-u-eli" lub głośnym i ostrym "ji-a ja".

Dane liczbowe[edytuj | edytuj kod]

  • Długość: 42-46 cm
  • Rozpiętość skrzydeł: 90-105 cm
  • Skrzydło złożone: 30-33 cm
  • Środkowe sterówki ogona: 17-21,5 cm
  • Zewnętrzne sterówki: o 5,5-10,5 cm
  • Waga: 295-318 g
Biotop 
W czasie przelotów nad Europą może zapuszczać się w głąb lądu i zatrzymywać się nad większymi zbiornikami i rzekami. Jednak tereny lęgowe położone są na bagnach, torfowiskach, wrzosowiskach i w okolicach jezior wilgotnej tundry. Zasiedla też wybrzeża morskie i powierzchnie nieporośnięte.
Wydrzyk w czasie żerowania
Toki 
Na lęgowiska powraca w kwietniu i maju osiedlając się w rozrzuconych koloniach. Lot godowy jest falisty tzn. ptak wznosi się, po czym opada gwałtownie przewracając przy tym koziołki w powietrzu.
Gniazdo 
Buduje w luźnych koloniach na łąkach i mszarach. Gniazdo tworzy płytkie zagłębienia w mchu lub trawie. Kolonie znajdują się w miejscach gęsto porośniętych trawą. Często towarzyszą im lęgi rybitwy popielatej.
Jaja 
2 zielonkawe lub oliwkowobrunatne jaja z ciemniejszymi plamkami i prążkami, podobne do jaj mew.
Okres lęgowy 
Oboje rodzice wysiadują jaja przez 24-28 dni. Opiekują się pisklętami, aż te nie nauczą się latać, czyli po około 32 dniach. Pisklęta w puchu są ciemnobrunatne. Przez cały okres gniazdowania dorosłe ptaki są agresywne, do tego stopnia, że mogą atakować też ludzi. W sierpniu i wrześniu zbierają się w stada i odlatują na południe.
Pożywienie 
Łowi ryby, lecz częściej bezczelnie porywa zdobycz innym ptakom, m.in. głuptakom, maskonurom, mewom i petrelom lub goni je aż te porzucą swoją ofiarę lub zwrócą ją z wola, by lżej lecieć. Z tej też przyczyny wzięła się jego nazwa. Wybiera też jaja lub pisklęta z gniazd morskich ptaków oraz poluje na drobne ptactwo i gryzonie podobnie jak krogulec.
Wydrzyk w pogoni za mewą

Przypisy

  1. Stercorarius parasiticus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Stercorarius parasiticus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]