Złotosłonka bengalska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Złotosłonka bengalska
Rostratula benghalensis[1]
(Linnaeus, 1758)
samica
samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina złotosłonki
Rodzaj Rostratula
Gatunek złotosłonka bengalska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Samiec

Złotosłonka bengalska, dziobówka[3] (Rostratula benghalensis) – gatunek średniego ptaka z rodziny złotosłonek (Rostratulidae). Zasiedla subsaharyjską Afrykę oraz południową i południowo-wschodnią Azję.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Opisana w 1758 roku przez szwedzkiego przyrodnika Karola Linneusza pod nazwą Rallus benghalensis, w dziele Systema Naturae, wyd. 10, str. 153. Okaz, na podstawie którego opisano gatunek, pochodził z Bengalu (stąd nazwa)[4]. Dawniej wyróżniano dwa podgatunki R. benghalensis: R. b. benghalensis i R. b. australis[5]. Obecnie takson australis jest traktowany przez większość systematyków jako odrębny gatunek: złotosłonkę australijską[6][7][8][9][10].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Złotosłonka bengalska jest wielkości kosa. Występuje bardzo wyraźny dymorfizm płciowy; samica bardziej kolorowa niż samiec. Ma ona rdzawą szyję i głowę, szarzejącą ku górze. Przez wierzch głowy biegnie dosyć cienki, żółtawy pasek. Ma czarno białą maskę. Pierś czarna z białą półobrożą, wierzch ciała szary, spód biały. Dziób początkowo szary, potem żółcieje. Samiec podobny do polskiej słonki, ale na spodzie ciała biały, posiada podobną do samiczej maskę i ma złotożółte prążki na skrzydłach.

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

Złotosłonka bengalska mierzy 23-26 cm, w tym ogon to 4,1-4,5 cm i dziób 4,6-5,1 cm. Rozpiętość skrzydeł wynosi 50-55 cm, natomiast długość samego skrzydła 12,5-13,3 cm. Masa ciała to około 125-130 g.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Złotosłonka bengalska występuje, włączając złotosłonkę australijską, w południowej i południowo-wschodniej Azji, subsaharyjskiej Afryce i na wschodzie Australii. Zasięg w Afryce (włączając Madagaskar) jest wyspowy, w Afryce również; w Azji sięga na zachód, do Pakistanu. Zasiedla płytkie, zarośnięte mokradła, bagna oraz pola ryżowe.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Najaktywniejsza o świcie i zmierzchu, przebywa w grupach. Jest skryta, przebywa w gęstej roślinności. Niepokojona nieruchomieje. W razie zagrożenia ptaki obu płci ciągną skrzydła po ziemi, rozkładają ogon, a czasami wydają także głośne gwizdy. Wydają się przez to większe, widać także intensywne barwy. Pożywienia szuka o zmierzchu, samotnie, w parach albo małych, luźnych grupach.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Sonduje dziobem miękki muł oraz płytką wodę[11], szukając mięczaków, skorupiaków i skąposzczetów. Zjada także nasiona roślin z rodzajów Bromus i Atriplex oraz Heliotropium supimum[11].

Głos[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj odzywa się samica. Jednym z dźwięków jest miękkie, przypominające dmuchanie do butelki, "koo-oo koo-oo". Wydaje także przenikliwe "cook-cook-cook", zazwyczaj o zmierzchu lub świcie. Zaniepokojone lub szczęśliwe ptaki robią "kek", "kak" lub "kit"[11].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Jaja złotosłonki bengalskiej

Role są odwrócone, samica walczy z innymi samicami o terytorium i samce. Wygrywa największa i najintensywniej ubarwiona, każdemu samcowi składa 4-6 jaj oraz powierza mu opiekę nad lęgiem. Inkubacja trwa 17-19 dni. U podgatunku australis samica włącza się w budowę gniazda.

Przypisy

  1. Rostratula benghalensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Rostratula benghalensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. {Gromada: Ptaki Aves. W: Władysław Zamachowski, Adam Zyśk: Strunowce (Chordata). Podręcznik zoologii dla studentów. Kraków: Wydawnictwo Naukowe WSP, 1997, s. 380. ISBN 83-86841-92-3.
  4. Sálim Ali: The birds of Travancore & Cochin. Oxford University Press, s. 359.
  5. Guy Kirwan: Family Rostratulidae (Painted Snipes). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 300. ISBN 84-87334-20-2. (ang.)
  6. Systematyka za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Rostratulidae Mathews, 1913-14 - złotosłonki - Painted-snipe (Wersja: 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-05-27].
  7. Frank Gill, David Donsker: Family Rostratulidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-05-27].
  8. John H. Boyd III: Rostratulidae: Painted-snipes (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.89 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2014-05-27].
  9. B. A. Lane, D. I. Rogers. The Australian Painted Snipe Rostratula (benghalensis) australis: an endangered species?. „Stilt”. 36, s. 26-34, 2000 (ang.). 
  10. Allan J. Baker, S. L. Pereira, Danny I. Rogers, Rebecca Elbourne, Chris J. Hassell. Mitochondrial-DNA evidence shows the Australian Painted Snipe is a full species, Rostratula australis. „Emu”. 107 (3), s. 185-189, 2007. doi:10.1071/MU07024 (ang.). 
  11. 11,0 11,1 11,2 Painted Snipe (Rostratula benghalensis) (ang.). Birds in Backyards. [dostęp 2010-07-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]