Mięczaki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „mięczak”. Zobacz też: mięczak zakaźny.
Mięczaki
Mollusca
Linnaeus, 1758
Ślimak winniczek
Ślimak winniczek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło mięczak w Wikisłowniku

Mięczaki (Mollusca, od łac. molluscus – miękki) – typ zwierząt, najliczniejszy po stawonogach. Liczbę żyjących gatunków szacuje się na ok. 130 tysięcy. Odznaczają się olbrzymią różnorodnością morfologiczną i zróżnicowaniem rozmiarów. Żyją zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Typ ten bada malakologia.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

W budowie mięczaków można wyróżnić głowę (poza małżami), nogę i wór trzewiowy okryty płaszczem.

Mięczaki należą do pierwoustych. Wykazują (poza głowonogami) bruzdkowanie spiralne. Należą do zwierząt dwubocznie symetrycznych, ale wszystkie ślimaki utraciły symetrię w wyniku torsji, czyli obrotu worka trzewiowego w stosunku do nogi i głowy o 180°.

Wiele mięczaków posiada szkielet zewnętrzny. Większość z nich wytwarza muszlę zbudowaną z substancji organicznej: konchioliny i związków wapnia. Muszla pełni rolę ochronną, zwierzę może się w niej schować w razie złych warunków środowiskowych czy niebezpieczeństwa. Poza tym muszla jest miejscem przyczepu mięśni, w tym również mięśni służących do poruszania się. U głowonogów jest skryta pod płaszczem.

Żyją w morzach, wodach słodkich oraz na lądzie. W Polsce występuje ok. 230 gatunków mięczaków. Małże liczą około 93 000 żyjących gatunków.

Prawdopodobnie pojawiły w prekambrze, ale współczesne bogactwo form osiągnęły pod koniec ordowiku. Być może pochodzą od organizmów podobnych do wstężnic.

Znaczenie mięczaków[edytuj | edytuj kod]

  • Wyrządzają szkody w rolnictwie i warzywnictwie (np. pomrowy),
  • Są żywicielami wielu pasożytów człowieka i zwierząt,
  • Ich muszle wykorzystywane są do wyrobu przedmiotów użytkowych i ozdobnych,
  • Niektóre gatunki są jadalne (omułki, ostrygi),
  • Mięczaki wykopywane jako skamieniałości przewodnie służą do określenia względnego wieku Ziemi,
  • Komórek nerwowych mięczaków używa się do badań laboratoryjnych z tego względu, że są podobne do komórek ludzkich,
  • Z ciała ostryg i kałamarnic można otrzymać pewne substancje działające antybakteryjnie i antywirusowo,
  • Jako składnika past do zębów używa się sproszkowanych muszli mątw. Poza tym proszek taki używany jest do polerowania,
  • Głowonogi są używane do produkcji purpury,

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]