Za garść dolarów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Za garść dolarów
Per un pugno di dollari
Gatunek spaghetti western
Data premiery 27 sierpnia 1964
Kraj produkcji  Włochy
 Hiszpania
 Niemcy
Język włoski
Czas trwania 99 minut
Reżyseria Sergio Leone
Scenariusz Sergio Leone
Víctor Andrés Catena
Jaime Comas Gil
Główne role Clint Eastwood
Gian Maria Volonté
Marianne Koch
Muzyka Ennio Morricone
Zdjęcia Massimo Dallamano
Federico G. Larraya
Scenografia Carlo Simi
Kostiumy Carlo Simi
Montaż Roberto Cinquini
Alfonso Santacana
Produkcja Constantin Film Produktion
Jolly Film
Ocean Films
Dystrybucja Constantin Film
American Broadcasting Company
Budżet nominalnie 200 000 000 lirów (200 000 USD)
Kontynuacja Za kilka dolarów więcej (1965)
Wikicytaty Za garść dolarów w Wikicytatach

Za garść dolarów (wł. Per un pugno di dollari, ang. A Fistful of Dollars) – włoski western filmowy z 1964 roku w reżyserii Sergia Leone. Jest to pierwsza część tzw. dolarowej trylogii, poprzedzająca kolejne filmy Leone: Za kilka dolarów więcej (1965) oraz Dobry, zły i brzydki (1966). Film ten zapoczątkował specyficzny nurt we włoskiej kinematografii, zwany spaghetti westernem. Głównym bohaterem Za garść dolarów jest tajemniczy rewolwerowiec (Clint Eastwood), który przybywa do wioski targanej konfliktem pomiędzy dwoma gangami i wyczuwając okazję do zysku, decyduje się zaognić ów konflikt poprzez lawirowanie między nimi.

Zdjęcia do filmu były kręcone we włoskiej wytwórni Cinecittà oraz plenerach hiszpańskich. Jego powstaniu towarzyszył osobliwy sposób produkcji: w jego kręceniu brali udział aktorzy z różnych państw, więc ich głosy były dubbingowane na potrzeby rynków narodowych[1]. Z obawy o porażkę dzieła Leone, jak również część ekipy filmowej, ukrywał się pod pseudonimem, figurując w czołówce anglojęzycznej wersji jako Bob Robertson[2].

Za garść dolarów, wyprodukowany za 200 milionów lirów włoskich (równowartość ówczesnych 200 tysięcy dolarów[3]), odniósł znaczący sukces komercyjny, w samych Włoszech przynosząc zyski w postaci 3,18 miliarda lirów[4] (około 4,6 miliona dolarów[5]). Początkowo nie szło to w parze z pozytywnymi recenzjami krytyków[1], dodatkowo ukazanie się filmu wywołało skandal, jako że był on niemal plagiatem japońskiego dzieła Straż przyboczna w reżyserii Akiry Kurosawy; japoński reżyser wygrał sprawę sądową, przejmując część zysków z dystrybucji włoskiego remake'u[6]. Z czasem jednak krytycy dostrzegli w filmie Leone klasyczne dzieło gatunku, które przewartościowało typowe cechy hollywoodzkiego westernu, ukazując bardziej realistyczne oblicze Dzikiego Zachodu; wespół z pedantyczną dbałością o szczegóły i dynamiczną muzyką Ennia Morricone Za garść dolarów zyskał miano filmu artystycznego[7]. Dzięki niemu Eastwood, przedtem mało znany aktor telewizyjny, zyskał międzynarodową sławę[8].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Paul Varner: The A to Z of Westerns in Cinema. Plymouth: Scarecrow Press, 2009, s. 196. ISBN 978-0-8108-6888-5.
  2. Peter E. Bondanella: Italian Cinema: From Neorealism to the Present. Wyd. 3. Londyn: Continuum, 2001, s. 254. ISBN 0-8264-1247-5.
  3. Peter E. Bondanella: Italian Cinema: From Neorealism to the Present. s. 257.
  4. Richard Dyer, Ginette Vincendeau: Popular European Cinema. Londyn: Routledge, 1992, s. 247. ISBN 0-415-06802-9.
  5. Christopher Frayling: Spaghetti Westerns: Cowboys and Europeans from Karl May to Sergio Leone. Londyn: I.B. Tauris, 1981, s. 62. ISBN 1-84511-207-5.
  6. Elżbieta Ciapara. Mity filmowe. Akira Kurosawa oskarżył Leone o plagiat. „Film”, s. 64, listopad 2011. 
  7. Peter E. Bondanella: Italian Cinema: From Neorealism to the Present. s. 254–256.
  8. Konrad J. Zarębski. Za garść dolarów. „Gazeta Telewizyjna”. 103, s. 20, 2.05.2008. Agora SA. ISSN 1232-1702. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]