Ennio Morricone

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ennio Morricone
Ennio Morricone
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1928
Rzym
Zawód kompozytor, dyrygent
Lata aktywności od 1959
Odznaczenia
Order Zasługi Republiki Włoskiej II Klasy Order Zasługi Republiki Włoskiej III Klasy Medaglia d’oro ai benemeriti della Cultura e dell’Arte Kawaler Legii Honorowej (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ennio Morricone w Wikicytatach
Strona internetowa
Ennio Morricone odbiera medal Per Artem Ad Deum z rąk arcybiskupa Gianfranco Ravasiego

Ennio Morricone (ur. 10 listopada 1928 w Rzymie[1]) – włoski kompozytor i dyrygent. Jest autorem muzyki do ponad 500 filmów (ponad 40 z jego soundtracków zdobyło najważniejsze nagrody w kategoriach związanych z muzyką filmową[2]). Kariera Ennio Morricone trwa już ponad sześć dekad. W tym czasie płyty z jego muzyką sprzedały się w ponad 70 milionach egzemplarzy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Ennio Morricone urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie. Jest najstarszym synem Libery Ridolfi i Mario Morricone. Jego ojciec był szanowanym trębaczem, a matka zajmowała się domem (potem założyła małą firmę zajmującą się przemysłem tekstylnym). Miał czworo rodzeństwa – Adriane, Aldo, Marię i Franco. Ennio Morricone napisał swe pierwsze kompozycje w wieku 6 lat.

13 października 1956 roku ożenił się z Marią Travia, którą poznał w 1950 roku. Ennio Morricone ma trzech synów i córkę: Marco (ur. 1957), Alessandrę (ur. 1961), Andrew (ur. 1964), Giovanniego (ur. 1966).

Pierwszym nauczycielem muzyki włoskiego kompozytora był jego ojciec, który nauczył go czytać nuty i grać na kilku instrumentach. Ennio Morricone był bardzo uzdolniony muzyczne. Zaczął komponować mając 6 lat. Dwa lata później, kiedy uczęszczał do Szkoły Podstawowej św. Jana w Rzymie poznał swego przyszłego partnera artystycznego – Sergio Leone. W wieku 12 lat wstąpił do Narodowego Konserwatorium im. Świętej Cecylii, gdzie pobierał lekcje gry na trąbce u Umberto Semproniego[3]). W 1940 roku rozpoczął czteroletni kurs harmonii, który zakończył prawdopodobnie już po 6 miesiącach[4]). W pewnym momencie jeden z jego nauczycieli harmonii zasugerował mu, by zaczął studiować kompozycję. Niedługo potem Morricone to uczynił. Jego nauczycielem był Goffredo Petrassi. Zanim Ennio Morricone ukończył konserwatorium (w klasie trąbki, orkiestracji i kompozycji) miał już na swoim koncie kilka ścieżek dźwiękowych do słuchowisk radiowych. Był też czynnym trębaczem – grał w orkiestrze specjalizującej się w muzyce pisanej do filmów. W 1946 roku Ennio Morricone otrzymał dyplom ukończenia studiów w klasie trąbki i w tym samym roku skomponował Il Mattino. W 1952 roku otrzymał dyplom ukończenia studiów w klasie instrumentacji, a w 1954 roku w klasie kompozycji.

30 sierpnia 2009 Ennio Morricone wystąpił w Polsce na Festiwalu Solidarności w Stoczni Gdańskiej. 29 września 2012 w hali „Targów Kielce” odebrał z rąk arcybiskupa Gianfranco Ravasiego Medal Per artem ad Deum (Przez sztukę do Boga), przyznawany przez Papieską Radę ds. Kultury[5]. Ceremonię uświetniło wykonanie przez Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Świętokrzyskiej i Chór Filharmonii Krakowskiej nowej wersji utworu Tra Cielo e Terra, dedykowanego Janowi Pawłowi II.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Początki kariery. Aranżacja piosenek[edytuj | edytuj kod]

Ennio Morricone rozpoczyna swą swą działalność komponując pieśni z towarzyszeniem fortepianu. W 1946 roku skomponował Il Mattino (pol. Poranek) na głos i fortepian do tekstu Fukuko. W kolejnych latach powstają takie utwory jak np. Imitazione, oparty na tekście włoskiego poety Giacomo Leopardi, Intimit oparty na tekście Olinto Dini, Distacco I i Distacco II do słów Gnoli, Oboe sommerso na baryton i pięć instrumentów do słów Salvatore Quasimodo i Verr la morte na kontralt i fortepian, na podstawie tekstu Cesare Pavese’go[6]).

Po ukończeniu studiów w 1954 roku Ennio Morricone podjął się pracy jako ghostwriter. Pisał i aranżował muzykę markowaną później nazwiskami znanych wtedy kompozytorów muzyki filmowej jak na przykład Armando Trovajoli czy Carlo Savina. Czasem posługiwał się pseudonimem Dan Savio lub Leo Nichols[7].

W 1956 roku by utrzymać rodzinę rozpoczął pracę jako trębacz (grał w zespole jazzowym), a także jako aranżer popowych piosenek, dla radia RAI[8]. W 1958 roku został zatrudniony przez RAI, ale porzucił pracę już pierwszego dnia, gdy dowiedział się, radio nie odtwarza na antenie utworów swoich pracowników. Następnie Morricone został zatrudniony jako aranżer piosenek w studio RCA, gdzie pracował m.in. z Renato Rascel, Rita Pavone i Mario Lanza. Warto wspomnieć, że w przeciągu swojej kariery Ennio Morricone komponował piosenki dla takich artystów jak: Gianni Morandi (Go Kart Twist), Alberto Lionello (La donna che vale), Edoardo Vianello (Ornella; Cicciona cha-cha; Faccio finta di dormire; T’ho conosciuta), Nora Orlandi (Arianna), Jimmy Fontana (Twist no. 9; Nicole), Rita Pavone (Pel di carota), Catherine Spaak (Penso a te; Questi vent’anni miei), Luigi Tenco (Quello che conta; Tra tanta gente), Gino Paoli (Nel corso), Renato Rascel (Scirocco), Paul Anka (Ogni Volta), Amii Stewart, Rosy Armen (L’Amore Gira), Milva (Ridevi; Metti Una Sera A Cena), Françoise Hardy (Je changerais d’avis), Mireille Mathieu (Mon ami de toujours; Pas vu, pas pris; J’oublie la pluie et le soleil) i Demis Roussos (I Like The World)[9].

W 1963 roku przy współpracy z Robiem Ferrante napisał muzykę do piosenki Ogni Volta, wykonanej po raz pierwszy przez Paula Ankę na Festival di Sanremo (pol. Festiwal Piosenki Włoskiej w Sanremo) w 1964 roku. Piosenka ta została sprzedana w około 3 milionach kopii, w tym ponad milion kopii sprzedano w samych Włoszech[10]. Kolejnym sukcesem na gruncie muzyki rozrywkowej była piosenka Se telefonando, wykonywana przez Minę. Piosenka została nagrana dla Studia Uno 66, a album na którym się znalazła była piątym najlepiej sprzedającym się albumem w 1966 roku[11]. Aranżacja muzyczna Morricone to połączenie linii melodycznej trąbki, perkusji Hala Blaine’a, zespołu smyczkowego, sześćdziesięcioosobowego chóru żeńskiego i mocno brzmiących puzonów[12]. W ciągu następnych dziesięcioleci piosenka była wykonywana przez takich artystów jak: Françoise Hardy i Iva Zanicchi (1966), Delta V (2005), Vanessa and the O’s (2007) i Neil Hannon (2008)[13].

Ennio Morricone współpracował też przy pisaniu i aranżowaniu piosenek z takimi artystami jak: Pet Shop Boys (It Couldn’t Happen Here), Ruggero Raimondi (La met di me and Immagina), Zucchero (Libera l’amore), Antonello Venditti (Ha fatto un sogno), Tiziana Tosca Donati (Di pi), Andrea Bocelli (Come un fiume tu, Un Canto, Conradian), Angelo Branduardi (Ricordare, Salmo), Sting (My heart and I)[14].

Współpraca z Gruppo di Improvvisazione di Nuova Consonanza.[edytuj | edytuj kod]

W 1964 roku Ennio Morricone został członkiem Gruppo di Improvvisazione di Nuova Consonanza (G.I.N.C.). Była to grupa kompozytorów, którzy wykonywali i nagrywali awangardowe utwory z dużym udziałem czynnika improwizacji. Grupa ta funkcjonowała jako swojego rodzaju laboratorium, zajmujące się odkrywaniem tzw. nowego brzmienia. Jako Il Grupo wydali, dla Deutsche Grammophon, RCA i Cramps labels, 7 albumów: Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza (1966), The Private Sea of Dreams (1967), Improvisationen (1968), The Feed-back (1970), Improvvisazioni a Formazioni Variate (1973), Nuova Consonanza (1975) i Musica su Schemi (1976)[15]. Najbardziej znanym albumem jest The Feed-back, który łączy free jazz, awangardową muzykę klasyczną i funk. Utwory tej grupy uważane są za jedne z pierwszych eksperymentalnych kompozycji zbiorowych. Ich wpływ można usłyszeć w brzmieniu takich zespołów jak: Evan Parker Electro-Acoustic Ensemble, Voice Crack czy w twórczości Johna Zorna[16]. Zespół pracował również przy ścieżkach dźwiękowych Ennio Morricone z lat 60 i 70. – dodali oni szumy do muzyki z filmów: Quiet Place in the Country (pol. Spokojne miejsce na wsi, 1969) i Cold Eyes of Fear (1971)[17].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]