Zaparcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zaparcie
Constipatio
ICD-10 K59.0
DiseasesDB 3080
MedlinePlus 003125
MeSH D003248

Zaparcie (potocznie: zatwardzenie, obstrukcja) – utrudniona lub nieczęsta (≤2/tydz) defekacja. W skrajnych przypadkach może być śmiertelne. Zaparcie ciężkie to ≤2 wypróżnienia na miesiąc[1].

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Osoby zdrowe oddają zazwyczaj 1-2 dobrze uformowane stolce dziennie, czasem stolec co drugi dzień. Zaparcie jest jedną z najczęstszych dolegliwości. Występuje czasem u osób zdrowych spożywających pokarmy z małą zawartością płynów i błonnika, prowadzących siedzący tryb życia, u osób w podeszłym wieku i noworodków oraz u kobiet w zaawansowanej ciąży.

Często towarzyszy zaburzeniom czynnościowym jelita grubego, zwłaszcza u kobiet, jako tzw. zaparcie nawykowe. W zaparciach kał jest zazwyczaj twardy i suchy, oddawany z wysiłkiem. Zaparcie może być również wywołane przyczynami:

  • psychicznymi[2][3] np.:
    • silny stres
    • depresja

Jedną z częstszych przyczyn zaparcia jest lekceważenie uczucia parcia na stolec, co prowadzi do zaburzenia odruchu defekacyjnego. Leczenie zależy od przyczyny wywołującej. W leczeniu objawowym stosuje się środki przeczyszczające. W zapobieganiu zaleca się picie większej ilości płynów, podejmowanie aktywności fizycznych oraz spożywanie w pokarmach większej ilości błonnika.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

W oparciu o określoną definicję, zaparcia występują u 2% populacji, częściej u kobiet, dzieci i osób starszych[4].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Środki przeczyszczające.

Profilaktycznie należy z diety wyłączyć pokarmy ciężkostrawne, tłuszcze zwierzęce oraz węglowodany, które zawiera biała mąka, ponieważ te pokarmy długo zalegają w jelitach i żołądku. Ponadto należy spożywać odpowiednie ilości błonnika intensyfikującego pracę jelit.

Zaparcia nawykowe

Wstrzymywanie oddawanie stolca po pewnym czasie rozregulowuje rytm pracy jelit powodując ich rozleniwienie. Doprowadza to do zaparć określanych jako nawykowe. Dolegliwości tej sprzyja stres, stany nerwowe, brak ruchu oraz siedzący tryb pracy i życia. W tym przypadku środki przeczyszczające nie są wskazane. Sprawą zasadniczą jest zmiana trybu życia oraz właściwa dieta.

Kurczowe zaparcia

Gdy jelito zaciska się dookoła stwardniałych mas kałowych uniemożliwiając tym samym prawidłowe wypróżnienie, mamy do czynienia z zaparciem kurczowym. Co gorsza, w niektórych przypadkach, zaparcia naprzemiennie mogą występować z biegunkami. Zalecana jest przede wszystkim właściwa dieta (bez przesady z ilością spożywanego błonnika) czyli delikatne mięsa, twarożki, masło, miód, oliwa, gotowane i przecierane jarzyny oraz duża ilość płynów. Należy unikać potraw smażonych czy fermentujących, ostrych przypraw, pieczywa razowego oraz takich produktów jak groch czy fasola.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. *Choroby wewnętrzne: kompendium medycyny praktycznej. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski (red.). Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2011, s. 100. ISBN 978-83-7430-298-2.
  2. specj. psychiatra Stanisław Porczyk,: Objawy somatyczne i psychiczne depresji (pol.). 13.10.2010. [dostęp 2013-11-10].
  3. lek. Agnieszka Łebek: Maski brzuszne depresji (pol.). 2011-02-23. [dostęp 2013-11-10].
  4. Sonnenberg A, Koch TR. Epidemiology of constipation in the United States. „Dis. Colon Rectum”, s. 1–8, 1989. PMID 2910654. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.