Zatrucie toksynami morskimi mięczaków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zatrucie toksynami morskimi (ang. shellfish poisoning) – grupa zatruć wywołana przez mikroskopijne glony planktonowe głównie z rodzaju Dinoflagellates, będące następnie akumulowane przez mięczaki (małże omułki, ostrygi), które się nimi odżywiają.

Kliniczne znaczenie tych zatruć wzrasta, gdyż mięczaki morskie są coraz częściej konsumowane, a zanieczyszczenie wód sprzyja nadmiernemu rozwojowi alg (zakwity wody). Spożycie skażonych mięczaków wywołuje następnie szereg objawów, zależnych od rodzaju toksyny, jej stężenia i wielkości spożycia.

W zależności od rodzaju toksyny, zatrucie toksynami mięczaków może przyjmować następujące formy:

Paralityczne zatrucie mięczakami[edytuj | edytuj kod]

Paralityczne zatrucia mięczakami (ang. paralytic shellfish poisonings, PSP) najczęściej wywołane jest działaniem saksytoksyny. Objawia się drętwieniem języka, brakiem czucia, porażeniem mięśni oddechowych i układu ruchu, porażeniem układu sercowo-naczyniowego z uwagi na hipotensyjne działanie toksyny, drżenie rąk i palców u nóg, bełkotliwa mowa, nadmierne ślinienie. Objawy występują szybko, 0,5 do 2 godzin od spożycia mięczaków, niekiedy wymagają intubacji i stosowania oddechu wspomaganego. Śmiertelność przy tym typie zatrucia wynosi około 10%.

Biegunkowe zatrucie mięczakami[edytuj | edytuj kod]

Biegunkowe zatrucie mięczakami (ang. diarrheic shellfish poisoning, DSP) – zatrucie jest spowodowane przez kwas okadaikowy, toksyny fitoplanktonu rodzaju Dinophysis, pektenotoksyny i jessotoksyny oraz przez kwas azaspirowy. Objawy pojawiają się po 30 minutach od spożycia toksyn i utrzymują się do 4 dni. Występują uporczywe biegunki, wymioty, nudności i kurczowe żołądka, którym towarzyszy gorączka, bóle głowy i dreszcze. Dolegliwości ustępują samoistnie.

Neurotoksyczne zatrucie mięczakami[edytuj | edytuj kod]

Neurotoksyczne zatrucie mięczakami (ang. neurotoxic shellfish poisoning, NSP) – zatrucie spowodowane przez brewetoksynę. Objawy zatrucia pojawiają się nawet kilka minut po spożyciu skażonego pokarmu, ale mogą również wystąpić przy wdychaniu aerozolu morskiego. Mogą wystąpić podwójne widzenie, trudności w przełykaniu, dreszcze, mdłości, biegunka, drętwienie, suchość w ustach. W przypadku zatrucia inhalacyjnego pojawia się uporczywy kaszel. Objawy ustępują zwykle po kilku godzinach, rzadziej po kilku dniach. zatrucie nie pozostawia trwałych konsekwencji.

Amnezyjne zatrucie mięczakami[edytuj | edytuj kod]

Amnezyjne zatrucie mięczakami (ang. amnesic shellfish poisoning', ASP) – zatrucie wywołuje kwas domoikowy, nietypowy aminokwas. Zatrucie charakteryzuje się pojawieniem się pierwszych objawów żołądkowo-jelitowych po 24 godzinach, a objawów neurologicznych po 48 godzinach. Objawy neurologiczne przypominają chorobę Alzheimera – występuje mylenie się, dezorientacja, utrata pamięci, napady, śpiączka. W przypadku tego zatrucia opisywane zostały przypadki śmiertelne, zwłaszcza u osób starszych.

Epidemiologia i profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

Na zatrucie toksynami morskimi mięczaków są narażeni wszyscy. Jedynym sposobem zapobiegania jest niespożywanie mięczaków, a zwłaszcza w momencie zakwitów wody. Większość krajów, w których opisano wystąpienie zatruć, posiada specjalne procedury badania mięczaków i dopuszczania ich do handlu. W Unii Europejskim reguluje to Decyzja Komisji z dnia 15 marca 2002 (2002/225). Nie wolno spożywać mięczaków własnoręcznie zebranych, gdyż nie podlegają one kontroli skażenia i najwięcej wypadków zatruć zostało opisane właśnie w tej sytuacji.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.