Zgorzel

Stopa cukrzycowa z poważnym zakażeniem z utratą palców – zgorzel wilgotna w środku.

Duże owrzodzenie stopy z widoczną suchą martwicą w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej z rozwijającym się zapaleniem tkanki łącznej.

Zgorzel, gangrena – rozkład tkanek w żywym organizmie przez bakterie gnilne (beztlenowce). Przyczyną gangreny jest obecność ogniska martwicy dostępnego dla bakterii. Odpowiednie warunki istniejące w ognisku martwicy, takie jak wilgotność i temperatura, sprzyjają rozwojowi beztlenowców. Zgorzel powstaje tylko w tych miejscach organizmu, które mają połączenie ze światem zewnętrznym (przez co stają się dostępne dla bakterii), dlatego występuje głównie: w powłokach skórnych (po zmiażdżeniach), w płucach, miazdze próchniejącego zęba oraz w jelitach (gdzie bakterie te przebywają stale).

Podział

Zgorzel wilgotna

Nazywana także zgorzelą (gangreną) właściwą. Występuje w dwóch odmianach (różnią się one etiologią, obrazem klinicznym i anatomopatologicznym). Odmiany te to:

• zgorzel zwykła,
• zgorzel gazowa.

Zgorzel sucha

Inaczej zgorzel (gangrena) rzekoma, gdyż nie występuje w tym przypadku gnicie tkanek, ale ich wysuszanie. Proces ten nazywa się strupieszeniem, czyli mumifikacją.

Przykłady

Zgorzel gazowa

Jedna z odmian zgorzeli wilgotnej (właściwej). Przebieg choroby jest bardzo szybki, nieleczona kończy się śmiercią. W warunkach pokojowych do zakażeń dochodzi bardzo rzadko.

Objawy miejscowe

Występują po 4-5 dniach od przedostania się drobnoustrojów do organizmu; okres też może ulec wydłużeniu. Wokół zainfekowanej rany pojawia się obrzęk, zaczerwienienie, otaczające tkanki po dotyku wydają charakterystyczne trzeszczenie, dookoła rany występują pęcherze wypełnione posokowatym płynem (wysiękiem ropnym o charakterystycznym, odrażającym zapachu gnilnym) oraz gazem.

Objawy ogólne

• przyspieszenie tętna
• przyspieszenie oddechu
• spadek ciśnienia krwi
• zamroczenie, możliwa utrata świadomości.

Leczenie

• chirurgiczne: wycięcie martwych tkanek i odświeżenie brzegów rany
• podawanie antybiotyków
• tlenoterapia hiperbaryczna
• zwalczanie wstrząsu
• w ciężkich przypadkach zgorzeli gazowej - amputacja kończyny zainfekowanej

Zapobieganie

Zgłaszanie się do chirurga z każdą zanieczyszczoną raną, szczególnie z ranami:

• miażdżonymi,
• zanieczyszczonymi ziemią,
• zawierającymi ciało obce pochodzenia organicznego.

Wczesne oczyszczenie rany oraz usunięcie ciał obcych zmniejsza ryzyko zgorzeli gazowej.

Zgorzel miazgi zęba

Ten typ zgorzeli jest wynikiem bakteryjnego zakażenia miazgi zęba. Zakażony ząb jest źródłem odogniskowych (zębopochodnych) zakażeń. Zgorzel może być następstwem martwicy zęba, jego charakterystyczną cechą jest gnilny zapach miazgi po trepanacji komory zęba.

Leczenie

• zachowawcze – profilaktyka
• chirurgiczne – usunięcie zakażonego zęba

Zgorzele roślinne

Zgorzele roślinne to nekrozy prowadzące do zamierania całych organów.

Obumieranie kiełków przed wydostaniem się nad powierzchnię gleby – to zgorzel przedwschodowa.

Nekroza korzeni i części podliścieniowej oraz nekroza liści – organów nadziemnych – to zgorzel powschodowa (Fusarium, Pythium).

Antraknoza to zgorzel wywołana przez grzyby.

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.