Zimowit

Zimowit
Zimowit jesienny
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	jednoliścienne
Rząd	liliowce
Rodzina	zimowitowate
Rodzaj	zimowit
Nazwa systematyczna
Colchicum L. Sp. Pl. 341. 1753
Zdjęcia i grafiki w Commons

Colchicum hungaricum

Zimowit (Colchicum L.) – rodzaj roślin z rodziny zimowitowatych (Colchicaceae). Jego ojczyzną jest zachodnia Azja i wybrzeża Morza Śródziemnego. Należy do niego ok. 60 gatunków. Gatunkiem typowym jest Colchicum autumnale L.

Biologia i ekologia

Liście, bulwy i nasiona zawierają alkaloid kolchicynę, która w nawet małych ilościach jest trująca.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z kilku rodzajów w podrodzinie Colchiceae w rodzinie zimowitowatych (Colchicaceae), która należy do rzędu liliowców (Liliales).

Pozycja systematyczna w systemie Reveala (1994–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd zimowitowce (Colchicales Dumort.), rodzina zimowitowate (Colchicaceae DC. in Lam. & DC.Barnh.), podrodzina Colchicoideae Burmeist., plemię Colchiceae T. Nees & C.H. Eberm. ex Endl., rodzaj zimowit (Colchicum L.).

Gatunki (wybór)

• zimowit jesienny (Colchicum autumnale L.)
• zimowit mieszańcowy (Colchicum hybridum Tubi)
• Colchicum agrippinum
• Colchicum album
• Colchicum bowlesianum
• Colchicum corsicum
• Colchicum speciosum

Zastosowanie

• Rośliny cenione jako ozdobne.
• Roślina lecznicza – ze względu na zawartość kolchicyny od wieków niektóre gatunki (np. zimowit jesienny) wykorzystywane były w medycynie ludowej przy leczeniu ataków podagry i dny moczowej. Uznawany był też za roślinę magiczną, jego bulwy noszone w kieszeni miały zapobiegać bólom zębów i chorobom. Obecnie jest wykorzystywany jako surowiec do otrzymywania kolchicyny, preparatów stosowanych przy atakach skazy moczowej i preparatów cytotoksycznych. Jest rośliną śmiertelnie trującą.

Zimowit w kulturze

• Zimowity (Les colchiques) są jednym z wierszy Guillaume'a Apollinaire'a z tomu Alkohole. Wiersz był analizowany m.in. przez Claude'a Lévi-Straussa który wskazywał na symboliczne znaczenie cyklu rozwojowego zimowitów.