Zuozhuan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przekazy Zuo
Nazwa chińska
Hanyu pinyin Zuǒzhuàn
Wade-Giles Tso-chuan
Zn. tradycyjne 左傳
Zn. uproszczone 左传

Zuozhuan (Przekazy Zuo; także 左氏傳, Zuǒshì zhuàn - "komentarz pana Zuo") – najstarsze chińskie dzieło opisujące wydarzenia historyczne w sposób narracyjny, obejmuje okres 722 do 468 p.n.e. Jest on jednym z najważniejszych źródeł pozwalających zrozumieć historię epoki Wiosen i Jesieni.

Tradycyjnie przypisywany Zuo Qiumingowi (左丘明) i traktowany jako komentarz do Kroniki Wiosen i Jesieni[1]. Obecnie jest to kwestionowane przez część uczonych, którzy uważają, że pierwotnie był niezależnym dziełem. Najbardziej znani badacze Zuozhuanu, jak np. Yang Bojun (楊伯峻) twierdzą, że dzieło to zostało skompilowane w epoce Walczących Królestw w latach 403-389 p.n.e.[2]

Tematyką Zuozhuanu jest przede wszystkim historia postępującego upadku dynastii Zhou i rywalizacja pomiędzy poszczególnymi państwami feudalnymi. Notuje wiele szczegółów dotyczących ówczesnych rytuałów i norm społecznych, systemu prawnego, zwyczajów i związków pomiędzy różnymi ludami, poglądów etycznych, wiedzy astronomicznej i geograficznej oraz ówczesnego piśmiennictwa i legend, co sprawia, że jest kopalnią wiedzy na temat ówczesnych Chin. Napisany z konfucjańskiej perspektywy, jest jednocześnie ważnym źródłem informacji na temat prehanowskiego konfucjanizmu.

Uważane jest za jedno z arcydzieł klasycznej prozy chińskiej, ze względu na niezwykle zwięzłym, a równocześnie żywym i pobudzający wyobraźnię język. Jako pierwsze wprowadza technikę kontrastowego przeciwstawiania postaci[3]. Razem z Zapiskami historyka był traktowany jako najlepszy model do naśladowania przez liczne pokolenia prozaików dawnych Chin.

Przypisy

  1. Z. Słupski, Wczesne piśmiennictwo.., str.104
  2. Z. Słupski, Wczesne piśmiennictwo.., str.108.
  3. Z. Słupski, Wczesne piśmiennictwo.., str.110-111

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Słupski: Wczesne piśmiennictwo chińskie. Warszawa: Agade, 2001. ISBN 83-87111-20-1.