Zygmunt Szkocny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zygmunt Szkocny (ur. 31 lipca 1911 w Czeladzi, zm. 19 lutego 2003 w Katowicach) – twórca miniaturowych książek, rekordzista Księgi rekordów Guinnessa za najmniejszą książkę świata, honorowy obywatel miasta Czeladź.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt Szkocny urodził się 31 lipca 1911 w Czeladzi. Absolwent Wydziału Architektonicznego Budowlanego Śląskich Technicznych Zakładach Naukowych. Po szkole został pracownikiem Wojewódzkiego Biura Projektów w Katowicach. W 1934 r. stworzył pierwszą miniaturową książkę. Natchnięty artykułem prasowym o królowej holenderskiej Julianie i należącym do niej eksponacie, książeczce wielkości znaczka pocztowego, wydrukowanej przez holenderską oficynę Zandan postanowił wykonać podobne dzieło. Była poświęcona historii III powstania śląskiego – największe formatowo dzieło o wymiarach 20 na 15 mm.

W 1955 r., w wieku czterdziestu czterech lat, uzyskał dyplom – inżyniera budownictwa lądowego na Politechnice Krakowskiej. Po przejściu na emeryturę, po ukończeniu Kursu Prawnego dla Biegłych przez 25 kolejnych lat był biegłym Sądu Wojewódzkiego w Katowicach. Od 1970 r. był aktywnym członkiem Oddziału Śląskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki.

W 1976 r. stworzył ręcznie, wyłącznie przy użyciu piórka technicznego i szkła powiększającego. jedyne w swym rodzaju dzieło, Alfabet łaciński, liczący 28 stron, o mikroskopijnym formacie 1×0,8 mm. Pozycja ta została umieszczona w Księdze rekordów Guinnessa jako najmniejsza książka świata.

Jednym z ostatnich dzieł artysty była biografia Aleca Guinnessa, w której na 40 stronach o wymiarach 3 na 4 mm pomieścił aż 600 liter!

Zygmunt Szkocny zmarł 19 lutego 2003 w swym domu w Katowickiej dzielnicy Piotrowice dożywszy wieku 92 lat.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt Szkocny przez całe życie stworzył 165 miniaturowych książek, z czego część została zniszczona w czasie wojny. Niektóre dzieła sam twórca odtworzył ponownie. 87 eksponatów można podziwiać w Muzeum Najmniejszych Książek Świata Zygmunta Szkocnego. Część swych dzieł podarował różnym światowym osobistościom lub instytucjom. Prezenty takie otrzymali: Jan Paweł II, Beatrix, królowa Holandii, Michaił Gorbaczow, Ronald Reagan i Wisława Szymborska. Wśród instytucji i firm posiadających tak unikalne dary znalazły się: Muzeum Zamku Królewskiego w Warszawie, Muzeum Historii Katowic, Urząd Miasta Czleadź, Parafia Matki Bożej Różańcowej w Katowicach Zadolu oraz Huta Łaziska.

Oprócz książek w tradycyjnym formacie na uwagę zasługują również:

  • ustawa budowlana zapisana na znaczku pocztowym,
  • akt abdykacji Napoleona I w języku polskim i francuskim wysokości 2,5 mm,
  • szachownica wielkości 15x15 mm, z figurkami o wysokości 0,5 do 1 mm rzeźbionymi w srebrze,
  • ziarnko grochu, zapisane modlitwami powszechnymi: Ojcze nasz, Zdrowaś Mario i Wierzę w Boga.

Odznaczenia honorowe i zawodowe[edytuj | edytuj kod]

  • 1967 – Srebrna Odznaka "Zasłużony w rozwoju województwa katowickiego"
  • 1971 – Odznaka Działacza Kultury PRLM
  • 1973 – Złota Odznaka "Zasłużony w rozwoju województwa katowickiego"
  • 1974 – Medal 30. lecia Polski Ludowej
  • 1974 – Krzyż Kawalerski
  • 1976 – Dyplom Guinnessa za najmniejszą książkę świata 0,8 mm
  • 1984 – Dyplom Ministerstwa Kultury i Sztuki w roku Jubileuszowym 40-lecia Polski Ludowej
  • 1989 – Dyplom honorowy Ministerstwa Kultury i Sztuki za osiągnięcia w upowszechnianiu kultury