Żółw natator

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żółw natator
Natator depressa
(Garman, 1880)
Żółw natator
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada gady / zauropsydy
Rząd żółwie
Podrząd żółwie skrytoszyjne
Rodzina żółwie morskie
Rodzaj Natator
Gatunek żółw natator
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status none DD.svg
brak danych
Zasięg występowania
Mapa występowania
Występowanie żółwi natator

Żółw natator, żółw australijski (Natator depressa syn. Natator depressus, Chelonia depressa, Natator tessellatus) – gatunek gada z rodziny żółwi morskich. Zamieszkuje piaszczyste plaże i płytkie wody przybrzeżne Australii. Wraz z pięcioma innymi gatunkami żółwi morskich należy do rodziny Cheloniidae.

Jego angielska nazwa flatback sea turtle, dosł. żółw płaskoplecy, bierze się z kształtu jego skorupy, płaskiej lub wręcz wklęśniętej na stronie grzbietowej. Żółwie te mają kolor oliwkowy, a na stronie brzusznej – kremowy. Osiągają zwykle od 76 do 96 cm długości i od 70 kg do 90 kg masy[2].

Morfologia[edytuj]

Rycina przedstawiająca widok na żółwia natatora z góry

Natator depressus należy do rodziny Cheloniidae, które obejmuje 6 gatunków wodnych żółwi przystosowanych do życia w wodzie. Kończyny przednie tych żółwi są szerokie i płetwowate, służą jako narząd lokomocji. Natomiast kończyny tylne są silnie zredukowane i pełnią funkcję sterów[3]. Ich płaski, opływowy pancerz pokryty jest dużymi rogowymi płytkami. Nigdy jednak nie jest całkowicie skostniały. Pomiędzy kostnymi płytkami w karapaksie i plastronie obecne są szerokie szczeliny wypełnione włóknistą skórą[4]. Głowa jest stosunkowo duża i nie może być całkowicie wciągnięta do pancerza[5].

Długość pancerza Natator depressus dochodzi do 150 cm[4]. Karapaks może mieć kolor szary, blady szarozielony lub oliwkowy, występują na nim 4 pary rogowych tarcz żebrowych. Głowa i płetwy oliwkowoszare, a strona brzuszna bladożółta. Na przednich odnóżach pływnych Natator depressus ma po jednym pazurze. Młode po wykluciu są oliwkowozielone, ale mają czarno obrzeżone rogowe płytki pancerza[6]. N. depressus najłatwiej odróżnić od podobnego gatunku Chelonia mydas po układzie łusek na przednich kończynach[5].

Występowanie[edytuj]

Natator depressus jest gatunkiem endemicznym szelfu kontynentalnego północnej Australii. Jest jedynym gatunkiem żółwia morskiego o tak ograniczonym zasięgu występowania[7].

Biologia i ekologia[edytuj]

Młody żółw natator

Biotop[edytuj]

Żółw natator jest jedynym gatunkiem żółwia morskiego, który nie występuje w pelagialu oceanicznym, a jedynie w płytkich wodach przybrzeżnych, najczęściej na głębokości 5–20 m[8].

Pokarm[edytuj]

Żywi się mięczakami, mszywiołami, meduzami, koralowcami i innymi bentosowymi bezkręgowcami[8].

Rozmnażanie[edytuj]

Samice wychodzą na ląd, aby złożyć jaja 2-3 razy w sezonie[6]. Wykopują na plaży dołek o głębokości 60–70 cm, do którego składają około 50 jaj. W około ⅔ przypadków jaja złożone w jednym dołku są zapłodnione przez dwóch lub nawet trzech samców[9]. Po okresie inkubacji trwającym około 45 dni młode wykluwają się i od razu przemieszczają do wody[10].

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

Zagrożenia Natator depressus we wschodniej Australii są związane przede wszystkim z działalnością człowieka, między innymi z wydobyciem ropy naftowej i gazu ziemnego, niszczeniem siedlisk i wyciekami paliw. Kolejnym poważnym zagrożeniem dla tego gatunku jest przypadkowe chwytanie osobników podczas połowu ryb i krewetek. Z badań przeprowadzonych w Queensland East Coast Otter Trawl Fishery wynika, że aż 10% zaplątujących się w sieci żółwi należy do gatunku N. depressus[11]. Aby zapobiegać chwytaniu żółwi, używa się urządzeń TED (turtle excluder device).

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych żółw natator ma status DD – niedostatecznie rozpoznany[1]. W Australii jest klasyfikowany jako narażony na wyginięcie[12].

Żółwie morskie pomimo tego, że są chronione przez prawo międzynarodowe, lokalnie wykorzystuje się jako źródło pożywienia. Rdzenni mieszkańcy Australii mają prawo do polowania i podbierania jaj Natator depressus w celach niekomercyjnych[13].

Przypisy

  1. a b http://www.iucnredlist.org/details/14363/0 Natator depressus (Flatback), www.iucnredlist.org [dostęp 2017-04-26].
  2. Natator depressus (Flatback Turtle), Animal Diversity Web [dostęp 2016-02-29].
  3. Hanna Dobrowolska, Zwierzęta świata: Gady, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 237.
  4. a b H.G. Cogger, R.G. Zweifel, Gady i płazy: Encyklopedia zwierząt., Warszawa: Elipsa, 1993.
  5. a b Obst, F. J., Turtles, Tortoises and Terrapins., Leipzig: Edition Leipzig, 1986, s. 26, 31.
  6. a b Flatback Turtle – Natator depressus – Overview – Encyclopedia of Life, Encyclopedia of Life [dostęp 2017-03-22] (ang.).
  7. Natalie Bannister, John Holland, Trisia Farrelly, Nest site fidelity of Flatback Turtles (‘Natator depressus’) on Bare Sand Island, Northern Territory, Australia, „Northern Territory Naturalist”, 27, 1 października 2016 [dostęp 2017-04-26] (ang.).
  8. a b Peter L. Lutz, John A. Musick, The Biology of Sea Turtles, CRC Press, 9 grudnia 1996, ISBN 9780849384226 [dostęp 2017-03-22] (ang.).
  9. Kathrin Theissinger i inni, Mating system, multiple paternity and effective population size in the endemic flatback turtle (Natator depressus) in Australia, „Conservation Genetics”, 10 (2), 2009, s. 329–346, DOI10.1007/s10592-008-9583-4, ISSN 1566-0621 [dostęp 2017-03-22] (ang.).
  10. KL Pendoley i inni, Reproductive biology of the flatback turtle Natator depressus in Western Australia, „Endangered Species Research”, 23 (2), 2014, s. 115–123, DOI10.3354/esr00569, ISSN 1863-5407 [dostęp 2017-03-22] (ang.).
  11. Estimated catch and mortality of sea turtles from the East Coast Otter Trawl Fishery of Queensland, Australia – ScienceDirect, www.sciencedirect.com [dostęp 2017-04-26] (ang.).
  12. Department of the Environment, Natator depressus – Flatback Turtle, [w:] Species Profile and Threats Database, Department of the Environment, Canberra [online], www.environment.gov.au [dostęp 2017-04-26] (ang.).
  13. Flatback turtle, Natator depressus (Garman), [w:] Limpus C.J., A biological review of Australian marine turtles species., Environmental Protection Agency, 2007.

Linki zewnętrzne[edytuj]