Żołędowo (województwo kujawsko-pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żołędowo
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat bydgoski
Gmina Osielsko
Liczba ludności (2015) 1443[1]
Strefa numeracyjna 52
Kod pocztowy 86-021
Tablice rejestracyjne CBY
SIMC 0093645
Położenie na mapie gminy Osielsko
Mapa lokalizacyjna gminy Osielsko
Żołędowo
Żołędowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żołędowo
Żołędowo
Ziemia 53°13′07″N 18°03′27″E/53,218611 18,057500

Żołędowo (niem. Zolondowo) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko[2].

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975-1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego. Przysiółkiem wsi jest Nowy Mostek. Siedziba nadleśnictwa Żołędowo i rejonu Zarządu Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy.

Obiekty zabytkowe[edytuj]

Znajduje się tu drewniany Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z 1715 r. Wnętrze w stylu barokowym, główny ołtarz z XVII wieku z obrazem Zdjęcie Chrystusa z krzyża. Świątynia posiada dwuspadowy dach kryty czerwoną dachówką oraz barokową wieżę. Dzwony odlane zostały w XVI wieku przez ludwisarza Gerharda Beningka.

Miejscowy pałac pochodzi z 1820 r. Do roku 1840 był własnością rodziny Karłowskich, z której wywodzi się bł. Maria Karłowska - założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej. Pałac należy do Zgromadzenia od 1983 roku i mieści obecnie dom dla samotnych matek oraz przedszkole. Pałac stanowił niegdyś ośrodek majątku zwanego Jastrzębie, co upamiętnia sześć jastrzębi wykutych w elewacji.

Na terenie wsi zlokalizowany był nieczynny cmentarz ewangelicki[3].

Właściciele wsi[edytuj]

Wieś lokowana w XIII wieku jako własność prywatna (rycerska). Wyszła z niej rodzina Żołędowskich herbu Rawicz. Przeszła w ręce Moszczeńskich herbu Nałęcz w 1565 roku. Po wymarciu rodu Żołędowskich (jednej gałęzi), w końcu XIX wieku została sprzedana hr. von Klaist za 1,5 miliona marek. Obszar tej majętności wynosił 16 tys. hektarów. Moszczeńscy zastrzegli sobie możliwość korzystania z boru. Majątek ten nazywany był Żołędowszczyzna od nazwy wsi Żołędowo. W roku 1647 Stanisław Moszczeński, miecznik inowrocławski, kupił od Zofii z Sierskich, żony Adama Rynarzewskiego, spadkobierczyni Jana Żołędowskiego, część wsi Żołędowo za sumę 3500 złp. Z tego Żołędowa pochodziła Elżbieta Żołędowska, córka Wojciecha Żołędowskiego. W 1597 roku Andrzej Moszczeński, mąż Elżbiety spisywał wzajemne dożywocie. Wojciech Żołędowski opłaca pobór ze wsi Żołędowo w 1583 roku. Żołędowski herbu Rawicz, Wielkopolska 1565 r.[4]. Miejscowość ta pisana była różnie: Żołędowo, Żołądowo lub Żołądkowo[5], od której może się pisać rodzina Żołądkowski. Wojciech Żołędowski w związku małżeńskim z Barbarą Sokołowską herbu Pomian[6] spłodził córkę Małgorzatę. Mężem jej był Jerzy Kurnatowski herbu Łodzia (IV pok. Kurnatowskich). Miał z nią dwóch synów, Dobrogosta i Stanisława Kurnatowskich[7] Teodora Żychlińskiego. Kurnatowscy i jak można sądzić Żołędowscy, byli Kalwinami. Z Żołędowa też zapewne pochodził Maciej (Mathias) Żołędowski, wymieniony jako mieszczanin, pod rokiem 1419. [8] Anna Żołądkowska (w T.P.N.Poz. figuruje jako Żołędowska) w związku z Ludwikiem Miaskowskim herbu Bończa mieli jedną córkę i trzech synów, z których Andrzej Marcin był ostatnim komandorem zakonu maltańskiego w Poznaniu. Pochowany w kościele Św. Jana w Poznaniu.[9]

Pałac w Żołędowie (zbudowany w 1820 r.)

Demografia[edytuj]

Według danych Urzędu Gminy Osielsko (XII 2015 r.) miejscowość liczyła 1443 mieszkańców[1].



    Ludność w latach 2002-2015 (stan na 31 XII)
    Źródło: Liczba mieszkańców Gminy Osielsko z podziałem na sołectwa

Komunikacja[edytuj]

Przez wieś przebiega droga wojewódzka 244 i droga krajowa 5

Turystyka[edytuj]

Przez Żołędowo przebiega pieszy szlak turystyczny szlak turystyczny czerwony Klubu Turystów Pieszych „Talk”: Bydgoszcz FordonOsielskoBydgoszcz Opławiec – Gościeradz (32 km)

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Liczba mieszkańców Gminy Osielsko z podziałem na sołectwa
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  3. Zapomnieni informacja o cmentarzu. [dostęp 05-04-2012].
  4. Zbigniew Leszczyc-herbarz 1908
  5. Teki Dworzaczka
  6. Jud. Bydg. 1646. f.10
  7. Z.K.S.P tom VI
  8. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski
  9. T.P.N.Poz.i Złotej księgi szlachty polskiej

Pozostałe źródła[edytuj]

  • Dziennik Poznański. Np: 3148 (Dziennik Poznański), 1879