AZS UMK Toruń (koszykówka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
AZS UMK Toruń
Pełna nazwa Akademicki Związek Sportowy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Przydomek Twarde Pierniki
Barwy biało-niebiesko-żółte
Data założenia 1946 (klub)
1951 (sekcja koszykówki)
Debiut w najwyższej lidze 1954
Liga II liga
Adres ul. Gagarina 35
87-100 Toruń
Hala sportowa sala Studium WFiS,
sala ZS Samochodowych[1]
Trener Maciej Deręgowski
Kit body bluesides.png
Kit shorts bluesides.png
Stroje
domowe
Strona internetowa

Sekcja koszykówki Akademickiego Związku Sportowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – jedna z sekcji toruńskiego AZS-u.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Akademicki Związek Sportowy przy UMK w Toruniu utworzono w 1946 roku, a koszykówkę początkowo można było uprawiać w „sekcji gier sportowych”, która zrzeszała również siatkarzy. W 1951 roku wyodrębniła się sekcja poświęcona wyłącznie koszykówce. Twórcą i wieloletnim trenerem drużyny był kierownik Studium Wychowania Fizycznego i Sportu UMK – Edward Kucza. Rozwój zespołu wiązać należy z przyjściem na uczelnię grupy studentów występujących poprzednio w SKS Kasprowicz Inowrocław (Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu). Do rozgrywek centralnych akademicy przystąpili w 1951 roku. Natychmiast awansowali do ligi wojewódzkiej, w której w sezonie 1951/1952 zajęli 4. miejsce. W kolejnym roku toruńscy studenci w finałowym turnieju II ligi zajęli 3., a więc pierwsze nie premiowane awansem miejsce. W sezonie 1953/1954 zwyciężyli w północnej grupie drugiej ligi, uzyskując taką samą liczbę punktów jak koszykarze Kolejarza Toruń. Wynik ten dał graczom dał obu toruńskim drużynom awans do rozgrywanego w Krakowie turnieju finałowego II ligi. W turnieju tym akademicy odnieśli trzy zwycięstwa w trzech meczach, dzięki czemu awansowali do ekstraklasy.

Wcześniej w ogólnopolskich rozgrywkach Toruń reprezentowany był przez sekcje koszykarskie Pomorzanina (wówczas pod nazwą Kolejarz Toruń; łącznie pięć sezonów w II lidze, jeden w ekstraklasie) oraz toruńskich Budowlanych (łącznie siedem sezonów w II lidze, jeden w ekstraklasie).

W debiucie w najwyższej klasie rozgrywkowej AZS zajął ósme miejsce, które dzięki szczęśliwemu dla torunian zbiegowi okoliczności (zwycięstwo Sparty Kraków z faworyzowaną Stal Poznań w ostatniej kolejce) dało utrzymanie w najwyższej klasie rozgrywkowej. Na poziomie ekstraklasy zespół występował nieprzerwanie aż do sezonu 1969/1970, kiedy to zajął spadkowe dziesiąte miejsce. W 1954 roku drużyna koszykarzy otrzymała przydomek „Twarde Pierniki” nadany jej przez czytelników Ilustrowanego Kuriera Polskiego[2]. Oprócz gry w I lidze, zespół AZS z sukcesami uczestniczył także w Akademickich Mistrzostwach Polski zdobywając w nich złote (trzy[3], m.in. 1954, 1957), srebrne (1953, 1959), brązowe (1952) medale. Wieloletnim kapitanem i największą gwiazdą toruńskiej drużyny w latach 50. i 60. był Ryszard Olszewski – najlepszy polski koszykarz roku 1961, uczestnik igrzysk olimpijskich, mistrzostw Europy (czterokrotnie) i akademickich mistrzostw świata (trzykrotnie)[4]. Wśród innych zawodników stanowiących wówczas o sile toruńskiego AZS-u wymienić należy chociażby Andrzeja Chmarzyńskiego, Krzysztofa Franciszoka, Andrzeja Kolę, Kazimierza Kleczkowskiego, Janusza Sarbinowskiego, czy Szczepana Waczyńskiego. Wielu zawodników, po zakończeniu występów na koszykarskim parkiecie, rozpoczęło kariery naukowe. W sezonie 1967/1968 zespół przejął Olszewski, który po zakończeniu kariery zawodnika zastąpił na stanowisku trenera Edwarda Kuczę. Osłabiona kadrowo drużyna dwukrotnie w ciągu trzech lat zajęła 10. miejsce, co w związku z reformą rozgrywek w roku 1970 oznaczało opuszczenie ekstraklasy.

Po degradacji do II ligi, AZS grał na tym poziomie przez kolejne cztery sezony sezony, po czym spadł do III ligi. W drugiej połowie lat 70. i pierwszej połowie lat 80. starania działaczy AZS-u skupiły się przede wszystkim na szkoleniu młodzieży. Efektem były liczne medale zdobywane na mistrzostwach Polski juniorów, Mistrzostwach Polski Uniwersytetów oraz podczas Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży. Na zaplecze ekstraklasy AZS powrócił dopiero w roku 1986, a na kolejny sukces czekał kolejne cztery lata, do roku 1990. Wówczas to zespół z Torunia zwyciężył w rozgrywkach II ligi i ponownie awansował do ekstraklasy. Niestety akademicy nie zdołali utrzymać się na najwyższym poziomie ligowym – jedynie 13 zwycięstw w 32 meczach pozwoliło na zajęcie 10. miejsca, które skutkowało udziałem w barażach. W nim drużyna z Torunia nie potrafiła przeciwstawić się koszykarzom Astorii Bydgoszcz. Zespół AZS-u kolejne cztery lata spędził w II lidze.

Dopiero wsparcie klubu przez przedsiębiorstwo włókiennicze Elana pozwoliło na podniesienie gry na poziom pozwalający na awans do PLK. Klub przybrał wówczas żółto-niebieskie barwy i nazwę AZS Elana Toruń. W sezonie 1994/1995 zakontraktowano m.in. Piotra Nizioła, Jacka Robaka oraz dwóch Amerykanów: Dyana Nixona i Chrisa Wimberly'ego, zaś trenerem został Ryszard Szczechowiak. Rezultatem był awans do Polskiej Ligi Koszykówki w sezonie, w którym zespół odniósł zaledwie 5 porażek. W rozgrywkach ekstraklasy drużyna AZS Elany spędziła sześć sezonów, przy czym najlepszym rezultatem były 6. miejsca osiągnięte w latach 1996 i 1998. W 1996 roku w Toruniu zakontraktowano Rickiego Callowaya – pierwszego w Polsce zawodnika z przeszłością w NBA. Oprócz niego w AZS-ie lat 90-ch występowali m.in. Ireneusz Chromicz, Jarosław Darnikowski, Jarosław Jechorek, Dariusz Kondraciuk, Marek Miszczuk, Arkadiusz Osuch, Grzegorz Sowiński, Krzysztof Wilangowski oraz obcokrajowcy: Jamal Faulkner, Walter Jeklin, Gordon Malone, Richard Robinson, Hakeem Ward.

W 1996 roku toruński AZS rozegrał pojedynek z Slovakofarmą Pezinok w ramach eliminacji Pucharu Koracia, jednak pomimo zwycięstwa u siebie, nie zdołał awansować dalej (w dwumeczu 178:167 dla Słowaków)[5]. Podobne wydarzenie odbyło się dwa lata później, kiedy to akademikom nie udało się pokonać fińskiego Honka Playboys Espoon (w dwumeczu 176:175 dla Finów)[6].

Przed sezonem 1999/2000 ze sponsorowania sekcji koszykówki wycofała się Elana, co miało bezpośrednie odzwierciedlenie w wynikach zespołu. Trenowany od tego roku przez Jacka Kalinowskiego toruński AZS w dwa razy z rzędu zajął 13. miejsce i w sezonie 2000/2001 nie zdołał uniknąć degradacji. Po zakończeniu sezonu drużynę przekształcono w Toruński Klub Koszykarski, który jednak nie został zgłoszony do rozgrywek I ligi (drugiej klasy rozgrywkowej)[7].

Obcokrajowcy[edytuj | edytuj kod]

Stan na 14 lutego 2019

AZS w poszczególnych sezonach[edytuj | edytuj kod]

Wyniki wszystkich sezonów AZS-u Toruń

1. W 1995 roku „I ligę” przemianowano na „Polską Ligę Koszykówki”, „II ligę” na „I ligę” itd.
ŁĄCZNIE: 23 sezony w ekstraklasie (I lidze, PLK)

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie drużyna AZS UMK Toruń rozgrywa swoje mecze w III lidze (poziom wojewódzki). W sezonie 2011/2012 zespół zajął piąte miejsce na osiem sklasyfikowanych drużyn[8]. Obok rozgrywek organizowanych przez PZKosz, zespół AZS-u występuje także w rozgrywkach akademickich. Drużyna złożona ze studentów w sezonach 1999/2000 oraz 2000/2001 zdobyła mistrzostwo Ligi Akademickiej Koszykarzy, a rok później zajęła miejsce na drugim stopniu podium[9].

Sekcja żeńska[edytuj | edytuj kod]

Przy AZS UMK funkcjonuje również utytułowana sekcja koszykówki kobiet. Zespół żeński zdobył 6 złotych, 7 srebrnych i 3 brązowe medale mistrzostw Polski uniwersytetów, począwszy od 1971 roku[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Studium Wychowania Fizycznego i Sportu - sekcje sportowe (pol.). Uniwersytet Mikołaja Kopernika. [dostęp 2012-04-30].
  2. Krzysztof Piela: Ryszard Olszewski - koszykarz i działacz z Bydgoskiego Przedmieścia (pol.). Moje Przedmieście. [dostęp 2012-04-30].
  3. Danuta Seweryn-Ciesielska: Jedyne takie miejsce (pol.). W: Absolwent UMK [on-line]. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 2006-09-11. [dostęp 2012-04-30].
  4. Olszewski Ryszard Jan (pol.). Polski Komitet Olimpijski. [dostęp 2012-04-30].
  5. AZS Elana Torun schedule (ang.). FIBA. [dostęp 2012-04-30].
  6. AZS Elana Torun schedule (ang.). FIBA. [dostęp 2012-04-30].
  7. Rozgrywki zasadnicze I ligi mężczyzn zakończone. (pol.). W: Gazeta Pomorska [on-line]. PolskiKosz.pl, 2002.02.19. [dostęp 2012-04-30].
  8. III liga mężczyzn (pol.). Kujawsko-Pomorski Związek Koszykówki. [dostęp 2012-04-30].
  9. Piłka koszykowa mężczyzn. AZS UMK Toruń. [dostęp 2012-04-30].
  10. Piłka koszykowa kobiet (pol.). AZS UMK Toruń. [dostęp 2012-04-30].