KS Pomorzanin Toruń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
KS Pomorzanin Toruń
Klub Sportowy Pomorzanin
Ilustracja
Barwy               
Data założenia 1935
Sekcje sportowe:
Siedziba klubu:
Szosa Chełmińska 75
87-100 Toruń
Strona internetowa klubu

KS Pomorzanin Toruń – wielosekcyjny klub sportowy z Torunia, założony w 1935 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1927 z inicjatywy ówczesnego ministra komunikacji Alfonsa Kühna Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego powołał kolejową organizację paramilitarną - Kolejowe Przysposobienia Wojskowe. KPW obok swych działań naczelnych uwzględniało w swej działalności aktywność sportową. Wychowaniem fizycznym w KPW kierował referat sportowy przy Zarządzie Głównym. W Toruniu, który wówczas był ważnym węzłem kolejowym, ognisko sportowe KPW założono przy Dworcu Głównym w maju 1930. W październiku 1933 do Torunia przeniesiono z Gdańska Dyrekcję Okręgowej Kolei Państwowej. Zaowocowało to powstaniem w Toruniu drugiego ogniska, które działało przy DOKP i Dworcu Toruń Miasto - KPW II. W początkach 1935 (pierwsza wzmianka o KS Pomorzanin, dokładnie o sekcji gier zespołowych, pochodzą z 9 lutego) doszło do połączenia KPW I z KPW II i utworzenia klubu sportowego KS KPW Pomorzanin. Prezesem nowo powstałego klubu wybrano Jana Brzezińskiego, który funkcję tę sprawował aż do wybuchu wojny. W stosunkowo krótkim czasie stał się Pomorzanin największym i najaktywniej działającym klubem sportowym Torunia i Pomorza.

Do 1939 funkcjonowały następujące sekcje sportowe: lekkoatletyczna, zespołowych gier sportowych, wioślarska, żeglarska, pływacka, kajakowa, kolarska, ciężkoatletyczna, bokserska, hokeja na lodzie, łyżwiarska, piłki nożnej, tenisa stołowego.

Po przerwie spowodowanej wojną lub reaktywowano 15 czerwca 1945 pod nazwą Kolejowy Klub Sportowy Pomorzanin, przy Związku Zawodowym Kolejarz. W latach 1949-56 Pomorzanin występował już pod nazwą koła Zrzeszenia Sportowego Kolejarz Toruń.

Początek kryzysu klubu przypadł na 1952. Pojawiły się trudności finansowe w wyniku których zlikwidowane zostały niektóre sekcje, a w 1955 zawieszono nawet sekcję bokserską oraz koszykówki i siatkówki kobiet.

W 1957 nastąpiła reorganizacja struktury koła, w wyniku którego powstał Kolejowy Klub Sportowy Pomorzanin. Klub w tamtym okresie posiadał 12 sekcji: hokeja na lodzie, hokeja na trawie, lekkiejatletyki, tenisa stołowego, pływackiej, szachowej, koszykówki męskiej, turystycznej, sportów wodnych, gimnastycznej i ciężkoatletycznej.

W 1971 ilość sekcji zmalała do 6 (hokej na trawie, hokej na lodzie, podnoszenie ciężarów, piłka nożna, jazda figurowa na lodzie, zapasy). W 1972 klub zmienił nazwę na Międzyzakładowy Związkowy Klub Sportowy Pomorzanin.

W 1976 po 22 latach przerwy reaktywowano sekcję bokserską.

W 1978 roku prezesem klubu został dyrektor „Merinotexu” w wyniku czego powstał Międzynarodowy Włókienniczy Klub Sportowy Pomorzanin. Klub przez ponad rok należał do Federacji „Włókniarz”. Połączenie z „Merinotexem”, jak i przynależność do nowej Federacji skończyły się już w 1981, kiedy to Federacja „Włókniarz" została rozwiązana. „Merinotex” przestał opiekować się klubem w dniu 1 czerwca 1981 i od tego czasu klub nazywa się KS Pomorzanin.

W 2013 z Pomorzanina wydzielona została sekcja bokserska. Z uwagi na charakter działania sekcji, szczególnie doświadczonej w szkoleniu młodzieży, przybrała ona nazwę Międzyszkolnego Klubu Sportów Walki Pomorzanin Toruń i zachowała prawa do tradycji, herbu i barw.

Od tego czasu w klubie działają dwie sekcje: piłki nożnej i hokeja na trawie.

Zawodnicy Pomorzanina, którzy wystąpili na igrzyskach olimpijskich[edytuj | edytuj kod]

Sekcje[edytuj | edytuj kod]

Piłka nożna[edytuj | edytuj kod]

Hokej na trawie[edytuj | edytuj kod]

Hokej na lodzie[edytuj | edytuj kod]

Lekka Atletyka[edytuj | edytuj kod]

Barbara Książkiewicz zamyka kolumnę polskich lekkoatletek na Mistrzostwach Europy 1938 w Wiedniu

Mistrzostwa Europy[edytuj | edytuj kod]

Barbara Książkiewicz

sztafeta 4x100 m.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1938

Mistrzostwa Polski[edytuj | edytuj kod]

Barbara Książkiewicz w 1937

Barbara Książkiewicz

bieg na 60 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1937, 1939
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1938
bieg na 100 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1937
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1938, 1939
sztafeta 4x100 m.
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1938
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1937
sztafeta 4x200 m.
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
skok w dal:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1937

Leokadia Wiśniewska

skok wzwyż:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938, 1939, 1946
bieg na 80 m. przez płotki:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
sztafeta 4x100 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1937
sztafeta 4x200 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939

Janina Słowińska

bieg na 80 m. przez płotki:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1949, 1951, 1958
skok wzwyż:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1953
50 m. przez płotki (hala):
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1950
60 m. przez płotki (hala):
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1949
80 m. przez płotki (hala):
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1955

Stanisława Konklewska

sztafeta 4x100 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
sztafeta 4x200 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
bieg na 100 m.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1939
bieg na 200 m.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1939

Helena Gędziorowska

bieg na 60 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1927
bieg na 100 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1927
Melania Sinoracka w 1948

Melania Sinoracka

rzut oszczepem:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1947, 1948
pchnięcie kulą (hala):
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1948

Maria Stawska

sztafeta 4x100 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1937
sztafeta 4x200 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939

Marianna Skrzypnik

pchnięcie kulą:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1938
pchnięcie kulą (hala):
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1938

Janina Gościniak

bieg na 80 m przez płotki:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1950

Małgorzata Krüger

rzut dyskiem:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1939

Elżbieta Lewandowska

sztafeta 4x100 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1937

Irena Felchnerowska

skok wzwyż:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1947

Janina Szczerbowska

rzut dyskiem:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1952
Grzegorz Dunecki w 1938

Grzegorz Dunecki

bieg na 100 m.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1937
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1939
bieg na 200 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1939
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1937
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1938
sztafeta 4x100 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1939
bieg na 110 m przez płotki:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1948
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1947
pięciobój:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1947

Wojciech Lach

bieg na 400 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1989, 1991
sztafeta 4x400 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1992

Jacek Butkiewicz

trójskok:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1993
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1995

Stefan Sobecki

rzut młotem:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1946
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1948

Mieczysław Lewicki

bieg na 5000 m.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1951
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1952
bieg na 1500 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1952
bieg przełajowy 6 km:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1955, 1956

Kazimierz Jaruszewski

sztafeta 4x100 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1939

Bronisław Płaczek

sztafeta 4x100 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1939

? Rietzke

sztafeta 4x100 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1939

Wilhelm Kornalewski

rzut oszczepem:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1946

Arkadiusz Baranowski

sztafeta 4x400 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1992

Wojciech Sierocki

sztafeta 4x400 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1992

Roman Turalski

sztafeta 4x400 m.:
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1992

Rekordy Polski[edytuj | edytuj kod]

Sztafeta sprinterek (Barbara Książkiewicz, Leokadia Wiśniewska, Maria Stawska, Stanisława Konklewska) dwukrotnie biła klubowy rekord Polski 4x100 m. Pierwszy raz 15 lipca 1939 wynikiem 52,6 sek., a drugi raz dzień później wynikiem 52,2 sek. Ten drugi wynik powtórzyły dwa tygodnie później na innych zawodach[1].

Ta sama sztafeta dwukrotnie bila też klubowy rekord Polski 4x200 m. Najpierw 30 lipca 1939 (1:51,8 sek.), następnie 20 sierpnia 1939 (1:51,1 sek)[2].

Leokadia Wiśniewska wyrównała 25 września 1938, istniejący od 1928 roku, rekord Polski w skoku wzwyż - 1,505 m.[3].

Inne[edytuj | edytuj kod]

W sezonie 1928 sztafeta sprinterek 4x200 (Maria Stawska, Suplicka, Felicja Dziabaszewska, Elżbieta Lewandowska) miała szósty wynik w kraju[4].

W sezonie 1936 Maria Stawska legitymowała się dziewiątymi wynikami w Polsce w biegu na 200 m. oraz w biegu na 80 m. przez płotki. Elżbieta Lewandowska miała piąty wynik w trójboju a Dziabaszewska wynik szósty[5].

W sezonie 1937 Barbara Książkiewicz ustępowała tylko Stanisławie Walasiewicz w biegach na 50 m., 60 m. i 100 m. Miała też piąte wyniki w skoku w dal i skoku w dal z miejsca. Jej klubowa koleżanka Kraus miała z kolei piąty rezultat w Polsce w biegu na 60 m. Sztafeta sprinterek 4x75 m. (Barbara Książkiewicz, Maria Stawska, Leokadia Wiśniewska, Elżbieta Lewandowska) była w Polsce bezkonkurencyjna a w biegu 4x100 m. miała piąty wynik. Drugi rezultat w kraju miała sztafeta 4x200 m. Małgorzata Krüger była dziewiąta w rzucie dyskiem[6].

W sezonie 1938 Barbara Książkiewicz nadal była tylko za Stanisławą Walasiewicz w biegu na 60 m., ale w biegu na 100 m. była trzecia, a na 200 m. czwarta. Elżbieta Lewandowska była szósta na 60 m. a Stanisława Konklewska ósma na 200 m. Małgorzata Krüger w pchnięciu kulą była czwarta a w rzucie dyskiem ósma. W tej drugiej konkurencji Marianna Skrzypnik miała szósty wynik w Polsce [7].

Kajakarstwo[edytuj | edytuj kod]

VII Mistrzostwa Polski w kajakarstwie w Pucku (lipiec 1939): najlepsza na zawodach sekcja kajakarska KPW Pomorzanin Toruń z prezesem klubu Janem Brzezińskim (oznaczony znakiem "x").
Wacław Wejszewski na Mistrzostwach Polski w 1938

Sekcja kajakowa powstała w 1935 roku[8].

Wacław Wejszewski

K-4 1 km.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938
K-2 10 km.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938
K-1 1 km.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1937
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1936
K-1 10 km.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1936, 1937

Edmund Lesiński

K-4 1 km.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938
K-2 10 km.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938

Zofia Mrozówna

K-2 600 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938
dwójka mieszana:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1937

Irena Prasówna

K-2 600 m.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938
K-1 600 m.:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1938
Bronze medal with cup.svg Brązowy medal: 1937

? Topoliński

dwójka mieszana:
Silver medal with cup.svg Srebrny medal: 1937

? Płoszyński

K-4 1 km.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938

? Hiuz

K-4 1 km.:
Gold medal with cup.svg Złoty medal: 1938

Wacław Wejszewski i Edmund Lesiński reprezentowali Polskę na Mistrzostwach Świata w kajakarstwie w Vaxholm (Szwecja) gdzie w konkurencji K-2 na dystansie 10 km. zajęli 9 miejsce[9].

Sekcja kajakowa wznowiła działalność w 1946 a w 1955, po zatonięciu przystani, została rozwiązana[8].

Koszykówka mężczyzn[edytuj | edytuj kod]

Klub występował 3 sezony w I lidze koszykówki (pod obowiązującą wówczas nazwą Kolejarz Toruń).

Siatkówka kobiet[edytuj | edytuj kod]

Drużyna wystąpiła w Mistrzostwach Polski 1939 zajmując 5 miejsce w gronie 8 zespołów. Po wojnie dwukrotnie zdobywała brązowy medal: Mistrzostwa Polski 1946 i Mistrzostwa Polski 1947.

Dwie zawodniczki KS Pomorzanin - Melania Sinoracka i Elżbieta Lewandowska grały w historycznym, pierwszym meczu reprezentacji Polski w piłkę siatkową - 14 lutego 1948 przeciwko Czechosłowacji.

Elżbieta Lewandowska i Irena Felchnerowska zdobyły z reprezentacją Polski brązowy medal Mistrzostw Europy w 1949.

Siatkówka mężczyzn[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy w Mistrzostwach Polski siatkarze zagrali w 1938 (miejsce 6 na 12 drużyn). W kolejnych mistrzostwach - 1939 - zajęli miejsce 9 na 12 drużyn.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 17.
  2. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 18.
  3. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 19.
  4. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 74.
  5. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 73-75.
  6. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 76-78.
  7. Kurzyński i in. 2008 ↓, s. 79-81.
  8. a b Kajak był już w wagonie - pomorska.pl, pomorska.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  9. Kajakarstwo, www.sportowahistoria.pl [dostęp 2020-07-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Kurzyński i inni, Historia polskiej kobiecej lekkoatletyki w okresie międzywojennym, Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2008.