Adampol (kolonia w województwie lubelskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°32′41″N 23°27′42″E
- błąd 38 m
WD 51°32'57"N, 23°27'53"E
- błąd 38 m
Odległość 559 m
Adampol
kolonia
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat włodawski
Gmina Wyryki
Strefa numeracyjna 82
Kod pocztowy 22-200[1]
Tablice rejestracyjne LWL
SIMC 0110674[2]
Położenie na mapie gminy Wyryki
Mapa konturowa gminy Wyryki, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Adampol”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Adampol”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Adampol”
Położenie na mapie powiatu włodawskiego
Mapa konturowa powiatu włodawskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Adampol”
Ziemia51°32′41″N 23°27′42″E/51,544722 23,461667

Adampolkolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wyryki[3][2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

W miejscowości znajduje się myśliwski pałac Zamoyskich, zaprojektowany przez Jana Witkiewicza Koszczyca i zbudowany w latach dwudziestych XX wieku. W dniach 27–30 września 1939 w pałacu mieściła się kwatera generała dywizji Franciszka Kleeberga, dowódcy Grupy Operacyjnej „Polesie”. Obecnie mieści się tu Zakład Opieki Zdrowotnej Gruźlicy i Chorób Płuc.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Jezusowego we Włodawie.

Pałac Zamoyskich[edytuj | edytuj kod]

Pałac został wybudowany z cegły (otynkowany) w stylu eklektycznym w latach 1923–1928[4] (według wytycznych pierwszego właściciela – Konstantego Zamoyskiego, wnuka Augusta), przez architekta Zygmunta Dewuara, a następnie Jana Koszczyca Witkiewicza) dla Jana i Natalii Zamoyskich.

Pałac wraz z bocznymi skrzydłami i z zabudowaniami gospodarczymi zgrupowany jest wokół czterobocznego dziedzińca. Główny budynek, z elewacją frontową zwróconą na południowy wschód, wzniesiony został na planie podłużnego prostokąta z półkolistą kolumnadą na osi fasady. Od wschodu dostawione jest pod kątem prostym skrzydło boczne na planie podłużnym z ryzalitami na osi z przodu i z tyłu. W części północnej pomiędzy skrzydłami bocznymi a budynkami gospodarczymi znajdują się wieżyczki na planie koła.

Główny budynek wchodzący w skład zespołu jest parterowy, podpiwniczony, z użytkowym poddaszem i wieżami w północnych narożach. Korpus nakryty wysokim dachem dwuspadowym z lukarnami i wieżami z dachami cebulastymi. Od południowego zachodu do korpusu przylega parterowy korytarz z półkolistym ryzalitem od zewnątrz, nad którym znajduje się trakt spacerowy. Ściany zewnętrzne pałacu na niskim cokole, gładkie zwieńczone gzymsem.

Fasada jednokondygnacyjna, dwunastoosiowa. Pośrodku znajduje się półkolisty portyk o wysokich smukłych kolumnach, na którym wspiera się balkon. Okna rozmieszczone regularnie. Elewacja północno-zachodnia, od dziedzińca parterowa w części korpusu, z pięcioosiowym dwukondygnacyjnym ryzalitem zwieńczonym trójkątnym szczytem, flankowana piętrowymi wieżami o nieregularnie rozmieszczonych oknach. Szczyt ryzalitu opracowany jest w następujący sposób: w prostokątnym polu środkowym ujętym pilastrami znajduje się kartusz herbowy, nad którym umieszczony został trójkątny przyczółek z gzymsem kostkowym. Partia środkowa ujęta została dwoma spływami, które zakończone są niewielkimi filarami.

Dekoracja ścian i wnętrza wykonana została z elementów rzeźbiarskich przeniesionych ze zniszczonego w czasie I wojny światowej osiemnastowiecznego pałacu w Różance, dawnej siedziby linii rodu Zamoyskich z Włodawy. We wschodnim skrzydle wkomponowano trzynaście kapiteli korynckich, pochodzących z początku XVIII wieku oraz tablicę informacyjną z datą 1716. Do pałacu w Adampolu przeniesiono także kominek z 1836 oraz kilka klasycystycznych rzeźb. W skrzydle zachodnim, w kaplicy, wmontowano dwa średniowieczne witraże.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 3 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Poz. 200, tom 2, s. 6, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-08]. 
  3. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-01-31].
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2020-09-30. s. 124.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hucz Agnieszka, Aktywność rodziny Zamoyskich z Włodawy, [W:] Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie, Materiały sesji naukowej zorganizowanej w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce 8 – 9 czerwca 2000, opr. Róża Maliszewska, Kozłówka 2001, s. 241 i 246.
  • Leśniakowska Marta, Jan Koszczyc Witkiewicz i architektura w jego czasach, Warszawa 1998, s. 44, 45, 104, 151, 152 i 222.
  • Nawrocki Zbigniew, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Adampol. Pałac, 1979, maszynopis Archiwum SOZ w Chełmie.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, t. 8, Województwo lubelskie, red. Henryk Gawarecki, Warszawa 1973, s. 74.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]