Adolf Warski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adolf Warski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 20 kwietnia 1868
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 21 sierpnia 1937
Moskwa, ZSRR
Poseł I kadencji Sejmu (II RP)
Okres od stycznia 1926
do 27 listopada 1927
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Polski

Adolf Warski, właściwie Adolf Jerzy Warszawski, ps. Jan z Czerniakowskiej, Michałkowski, Jelski (ur. 20 kwietnia 1868 w Warszawie, zm. 21 sierpnia 1937 w Moskwie[1]) – działacz robotniczy, socjalistyczny i komunistyczny pochodzenia żydowskiego, dziennikarz i publicysta, poseł na Sejm I kadencji w II RP.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesna działalność[edytuj | edytuj kod]

Jako uczeń uczestniczył w tajnych kółkach samokształceniowych. W 1886 został członkiem tzw. I Proletariatu, a w 1889 był jednym z założycieli Związku Robotników Polskich. W 1891 został aresztowany i osadzony w X Pawilonie Cytadeli. Po zwolnieniu za kaucją w 1892 udał się na emigrację do Paryża. W 1893 był jednym z założycieli SDKPiL (członek Zarządu Głównego). Na przełomie XIX i XX wieku działał w Niemczech, współpracując z Różą Luksemburg. Uczestnik rewolucji w latach 1905–1907, redaktor „Robotnika”, „Czerwonego Sztandaru” i „Sprawy Robotniczej”. Więziony przez władze carskie.

Po I wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W 1918 współzałożyciel KPP, członek KC i Biura Politycznego w latach 1926–1929. Przywódca „większości” w KPP. Poseł na Sejm I kadencji (mandat objął w styczniu 1926 po rezygnacji Stefana Królikowskiego)[2]. W 1929 podczas VI Plenum KC KPP został oskarżony o „odchylenia prawicowe” i odsunięty od władzy. W 1930 uczestniczył w V Zjeździe KPP, podczas którego został przez Komintern odsunięty od funkcji partyjnych. Członek Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). Przebywał w Moskwie, gdzie podjął pracę w Instytucie Marksa-Engelsa-Lenina, następnie otrzymał rentę specjalną.

Skazanie i rehabilitacja[edytuj | edytuj kod]

Podczas „wielkiej czystki”, 12 lipca 1937, został aresztowany przez NKWD. 21 sierpnia 1937 Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR skazało go na karę śmierci za przynależność do organizacji szpiegowsko-terrorystycznej POW. Rozstrzelany tego samego dnia. Został skremowany w krematorium na Cmentarzu Dońskim, prochy pochowano anonimowo[1].

Zrehabilitowany został 29 kwietnia 1955 postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRR[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W latach 1959–1990 Warski był patronem Stoczni Szczecińskiej. Jego imieniem został także nazwany statek – drobnicowiec typu B-54/III ze Stoczni Szczecińskiej im. A. Warskiego.

Potomkowie[edytuj | edytuj kod]

Jego wnukiem był Władysław Krajewski, prawnukiem jest Stanisław Krajewski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Варский Адольф Станиславович
  2. Paweł Samuś, Edward Próchniak, Warszawa: Książka i Wiedza, 1983, s. 222, ISBN 83-05-11166-0, OCLC 830224431.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]