Aleksander Hrynkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Hrynkiewicz
Przegonia, Marek, Wioślarz, Wizytator
ilustracja
podpułkownik kawalerii podpułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1896
Warszawa
Data i miejsce śmierci 15 czerwca 1981
Montreal
Przebieg służby
Lata służby 1912–1944
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki 1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego
Obwód Mokotów AK
Stanowiska adiutant, dowódca
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa, powstanie warszawskie)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi
Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych
Grób podpułkownika Aleksandra Hrynkiewicza na Starych Powązkach w Warszawie (stan na kwiecień 2012)

Aleksander Hrynkiewicz, ps.Przegonia”, „Marek”, „Wioślarz”, „Wizytator” (ur. 14 stycznia 1896 w Warszawie, zm. 15 czerwca 1981 w Montrealu) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od 1912 był członkiem Związku Strzeleckiego, od 1915 był komendantem sekcji POW na Mokotowie. Od 1918 służył w Wojsku Polskim. Był oficerem 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. W szeregach tego pułku brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej dowodząc plutonem.

Został awansowany do stopnia rotmistrza w korpusie oficerów kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku. 21 marca 1935 roku został przeniesiony do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych na stanowisko adiutanta ministra Józefa Piłsudskiego[1]. Po śmierci marszałka, 21 maja 1935 Aleksander Hrynkiewicz przekazał w Pałacu Belwederskim w Warszawie mózg Józefa Piłsudskiego prof. Maksymilianowi Rosemu, po czym wysłano go do Wilna i zdeponowano w Polskim Instytucie Badań Mózgu w specjalnie przeznaczonym do tego budynku. 27 czerwca 1935 roku awansował do stopnia majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[2]. W marcu 1939 pełnił służbę w Biurze Inspekcji Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych w Warszawie na stanowisku kierownika Samodzielnego Referatu Personalnego[3]. We wrześniu 1939 pełnił funkcję zastępcy dowódcy pułku 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego.

Od 1941 był komendantem Obwodu V Mokotów (Okręg Warszawa AK). 11 listopada 1942 awansowany do stopnia podpułkownika. Podczas Powstania Warszawskiego, opuścił Mokotów z 3 na 4 sierpnia 1944, pozostając formalnie dowódcą obwodu do 18 sierpnia. Po upadku powstania przebywał w niewoli niemieckiej. Po wojnie przebywał na emigracji, początkowo w Niemczech i Wielkiej Brytanii, a następnie w Kanadzie. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 173-4-32,33)[4].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 marca 1935 roku, s. 31.
  2. a b c Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 131.
  3. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 416.
  4. Cmentarz Stare Powązki: ALEKSANDER HRYNKIEWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-11-06].
  5. Dekret Wodza Naczelnego L. 3125 z 30 czerwca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 28, poz. 1114
  6. M.P. z 1938 r. nr 93, poz. 143 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” - zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (M.P. z 1932 r. nr 92, poz. 124).
  7. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  8. M.P. z 1927 r. nr 283, poz. 779 „za zasługi na polu organizacji armji i wychowania żołnierza”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Kunert, Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939–1944, tom I, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1987.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]