Aleksiej Tołstoj (1883-1945)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksiej Tołstoj
Ilustracja
Podpis Aleksiej Tołstoj
Imiona i nazwisko Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1883
Nikołajewsk
Data i miejsce śmierci 23 lutego 1945
Moskwa
Narodowość rosyjska
Okres 1918–1945
Gatunki Powieść historyczna, Opowiadanie, dramat
Odznaczenia
Nagroda Stalinowska-1941 Nagroda Stalinowska-1943 Nagroda Stalinowska-1946
Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order „Znak Honoru”
Strona internetowa
Aleksiej Tołstoj na rosyjskim znaczku pocztowym z 2008 roku

Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj (ros. Алексей Николаевич Толстой; ur. 10 stycznia 1883 w Nikołajewsku, zm. 23 lutego 1945 w Moskwie) – rosyjski pisarz, dramaturg i publicysta. Przedstawiciel nurtu realistycznego, pisał również utwory w konwencji socrealizmu (Czarne złoto), powieści fantastyczno-naukowe (Aelita, Związek pięciu) oraz dramaty, często o tematyce historycznej.

Życiorys[edytuj]

Był propagandzistą komunistycznym, idealizował Stalina jako następcę Piotra Wielkiego. W latach 1917-1923 przebywał za granicą. Podczas II wojny światowej Tołstoj był członkiem Państwowej Komisji Nadzwyczajnej badającej zbrodnię katyńską. Komisja ta odpowiedzialnością za masakrę Polaków obarczyła Niemców. Był również członkiem Komitetu Wszechsłowiańskiego w Moskwie, jednym z najgorętszych zwolenników utworzenia Komitetu, z inspiracji władz ZSRR zaangażowany w program antyfaszystowskiego frontu narodów słowiańskich i połączenia idei słowiańskiej z ideą internacjonalizmu proletariackiego[1].

Najbardziej znany jako autor Drogi przez mękę (1922-1941), trylogii rozgrywającej się w czasach rewolucji październikowej i poświęconej losom inteligencji.

Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj był synem hrabiego Nikołaja Tołstoja i Aleksandry z domu Turgieniew. Jego matka uciekła z kochankiem Aleksym Apollonowiczem Bostromem, będąc w drugim miesiącu ciąży. Pisarz wychował się bez kontaktu z rodziną Tołstojów, odziedziczył jednak 30 000 rubli i nazwisko. Jego wnuczką jest pisarka Tatiana Tołstoj.

Iwan Bunin przedstawił życiorys pisarza w tekście Trzeci Tołstoj opublikowanym m.in. w Gazecie Wyborczej w 2007.

Spoczywa pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[2].

Twórczość[edytuj]

  • Dziwacy (1911)
  • Kulawy książę (1912)
  • Ciemiężcy (1913) – dramat
  • Parowy (1913)
  • Gołąbka (1915) – dramat
  • Dzieciństwo Nikity (1918)
  • Zstąpienie do piekła (1920)
  • Aelita (Kobieta o błękitnej twarzy) (1922-1923) – powieść fantastyczna wyrosła z inspiracji twórczością H.G. Wellsa
  • Przygody Niewzorowa, czyli Ibikus (1926) – rozprawa z emigracją rosyjską
  • Błękitne miasta i inne opowiadania (1925)
  • Związek pięciu (1925) – powieść fantastyczna
  • Rasputin (1926, razem ze Szczegolewem)
  • Eksperyment inżyniera Garina (1925-1927) – powieść fantastyczna
  • Rok 1918 (1928)
  • Żmija (1928)
  • Czarne złoto (1931) – pamflet na rosyjską emigrację
  • Złoty kluczyk, czyli Niezwykłe przygody Pajacyka Buratino (1936)
  • Droga przez mękę (1922-1941)
    • tom 1.: Siostry (1922)
    • tom 2.: Rok osiemnasty (1928)
    • tom 3.: Pochmurny ranek (1941)
  • Chleb. Obrona Carycyna (1937)
  • Iwan Groźny (1941-1943)
  • Piotr Pierwszy (1929-1945)
  • Emigranci
  • Piękna nieznajoma i inne opowiadania
  • Podcięte skrzydła

Ekranizacje[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Aleksieja Tołstoja.

Przypisy