Amazonka żółtogłowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amazonka żółtogłowa
Amazona ochrocephala[1]
(Gmelin, 1778)
Amazonka żółtogłowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugowate
Rodzaj Amazona
Gatunek amazonka żółtogłowa
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Amazonka żółtogłowa (Amazona ochrocephala) – gatunek papugi z rodziny papugowatych. Naturalnie występuje w Ameryce Południowej, został introdukowany na Portoryko. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Podgatunki i zasięg[edytuj]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia 4 podgatunki[3]:

  • A. o. panamensis (Cabanis, 1874) – zachodnia Panama, północno-zachodnia Kolumbia
  • A. o. ochrocephala (Gmelin, JF, 1788) – wschodnia Kolumbia, Wenezuela, Gujana, północna Brazylia
  • A. o. xantholaema von Berlepsch, 1913 – wyspa Marajó (północna Brazylia, w delcie Amazonki)
  • A. o. nattereri (Finsch, 1865) – południowa Kolumbia po wschodnie Peru, północna Boliwia i zachodnia Brazylia

Ptaki podgatunku nominatywnego introdukowano na Portoryko[4]. Amazonki żółtogłowe wprowadzono również do USA. W zachodnim Los Angeles w 1961 miał miejsce pożar, który uszkodził wiele ptaszarni; część hodowców wypuściła swoje ptaki. Według danych z lat 80. XX wieku dość pospolite były wówczas grupy liczące od 2 do 3 ptaków. Obserwowano te papugi w Miami, gdzie krzyżowały się z amazonką krasnogłową (A. viridigenalis). W latach 1969-1970 próbowano wprowadzić amazonki żółtogłowe na Oʻahu, jednak próby te nie powiodły się.

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 35–38 cm, masa ciała 340–535 g[4]. Ogół upierzenia jest zielony, czoło i wierzch głowy zółte; często zółte pióra występują także wokół oka. Policzki i pokrywy uszne mają barwę jaskrawozieloną, pióra od tyłu głowy po grzbiet są zielone i delikatnie czarno obrzeżone. Zgięcie skrzydła i lusterko czerwone, krawędź skrzydła w okolicy nadgarstka żółte. Lotki mają niebieskie zakończenia, sterówki żółte; zewnętrzne sterówki u nasady są czerwone. Ptaki młodociane odróżnia bardziej matowe upierzenie i mniejsza ilość żółci i czerwieni w upierzeniu[5].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Amazonki żółtogłowe zamieszkują lasy tropikalne z drzewami zrzucającymi liście, wysokie cierniste krzewy, wilgotne lasy galeriowe, lasy sezonowo zalewany, suche lasy, wtórne zarośla nad rzekami, lasy namorzynowe, zarośla sosen, palm, obszary uprawne i podmiejskie. Górna granica występowania to 850 m n.p.m.[5] Amazonki żółtogłowe żywią się owocami, orzechami, nasionami, jagodami i kwiatami od roślin takich jak Pithecellobium, akacja (Acacia), Macuna, Zuelania, Bumelia, psianka (Solanum), tabebuja (Tabebuia), koralodrzew (Erythrina), figowiec (Ficus), Cochlospermum, Curatella, Terminalia oraz Euterpe i inne palmy. Żywią się również roślinami uprawnymi – kukurydzą, zielonymi bananami, mango, cytrynami, awokado, lucerną i orzechami włoskimi. Możliwe, że jedzą też korę cynamonowców kamforowych (Cinnamomum camphora)[5].

Lęgi[edytuj]

Amazonka żółtogłowa jest monogamiczna. Obydwa ptaki z pary zajmują się obroną gniazda i opieką nad młodymi. W Meksyku i Wenezueli okres lęgowy trwa od lutego i maja, w Kolumbii od grudnia do stycznia, w Surinamie lęgi odbywają się w styczniu. Gniazda umieszczone są w dziuplach drzew, w tym palm, od 4 do 15 m nad ziemią. W zniesieniu od 2 do 3 jaj, inkubacja trwa 25–26 dni; wysiaduje jedynie samica. Samce uczestniczą w karmieniu młodych, karmi również samicę w gnieździe, która opuszcza je rano i po południu, by żerować. Młode opuszczają gniazdo po 59–86 dniach życia; karmione są zwróconym pokarmem[5].

Przypisy

  1. Amazona ochrocephala, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Amazona ochrocephala. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Frank Gill & David Donsker: New Zealand parrots, cockatoos & parrots. IOC World Bird Names (v6.2), 20 kwietnia 2016. [dostęp 29 czerwca 2016].
  4. a b Collar, N., Boesman, P. & Kirwan, G.M.: Yellow-crowned Amazon (Amazona ochrocephala). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 29 czerwca 2016].}
  5. a b c d NATURAL AND CULTURAL HERITAGE DIVISION: SPECIES PROFILE: Yellow-crowned Amazon, Amazona ochrocephala. Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment, luty 2016. [dostęp 29 czerwca 2016].