Andrzej Stańczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Stańczyk
pułkownik piechoty (1965) pułkownik piechoty (1965)
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1902
Lubień
Data i miejsce śmierci 30 listopada 1973
Lubień
Przebieg służby
Lata służby 19191946
Siły zbrojne Wojsko Polskie (II RP); Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 2 Pułk Piechoty Legionów
5 Pułk Strzelców Podhalańskich
Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich
2 Korpus Polski (PSZ)
16 Lwowski Batalion Strzelców
16 Brygada Piechoty
Stanowiska zastępca dowódcy batalionu
dowódca batalionu piechoty
dowódca brygady piechoty
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
bitwa o Narwik
bitwa o Monte Cassino
bitwa o Ankonę
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Krzyż Wojenny z Mieczem (Norwegia) Legia Zasługi (USA) Military Cross (Wielka Brytania)

Andrzej Stańczyk (ur. 28 listopada 1902 w Lubniu, zm. 30 listopada 1973 tamże) – oficer piechoty Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych, w 1965 mianowany przez władze emigracyjne pułkownikiem piechoty, kawaler Złotego Krzyża Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1919 roku wstąpił na ochotnika do Wojska Polskiego i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Za bohaterstwo na polu walki został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Po wojnie pozostał w służbie czynnej. W latach 1923-1925 był słuchaczem Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. 15 lipca 1925 Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 lipca 1925 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a Minister Spraw Wojskowych przydzielił do 2 Pułku Piechoty Legionów w Sandomierzu. Dwa lata później awansował na porucznika ze starszeństwem z 15 lipca 1927. W 1928 pełnił służbę w Korpusie Ochrony Pogranicza[1]. W 1932 i latach następnych służył w 5 Pułku Strzelców Podhalańskich. 27 czerwca 1935 awansował na kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 185. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

W czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku był adiutantem 5 Pułku Strzelców Podhalańskich. Po bitwie w okolicach Jaślan jednostka poniosła duże straty i kilka dni później została rozwiązana. Andrzej Stańczyk wraz z niewielką grupą żołnierzy ewakuował się najpierw na Węgry, a później do Francji, gdzie udał się do miejsca kompletowania polskiej brygady w Camp de Coëtquidan w Bretanii. Został przydzielony do Brygady Strzelców Podhalańskich jako dowódca kompanii. W kwietniu 1940 roku wraz z jednostką został przetransportowany do Norwegii. W maju i czerwcu brał udział w bitwie o Narwik. W walkach o półwysep Ankenes odznaczył się wyjątkowym męstwem, za co został awansowany na stopień majora, odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.

Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Do 22 czerwca 1942 roku pełnił służbę w 1 Batalionie Strzelców Podhalańskich na stanowisku I zastępcy dowódcy batalionu. Następnie został przeniesiony „do formacji na Środkowym Wschodzie”. W stanie ewidencyjnym 1 Batalionu Strzelców Podhalańskich figurował do 30 września 1942 roku, jako odkomenderowany[2].

Od lipca 1943 roku do 15 października 1944 roku był dowódcą 16 Lwowskiego Batalionu Strzelców. W składzie 2 Korpusu Polskiego brał udział w bitwie o Monte Cassino oraz w bitwie o Ankonę. Po bitwie został awansowany na podpułkownika. W 1944 roku został dowódcą 16 Pomorskiej Brygady Piechoty. Funkcję tę sprawował do 1946 roku. W 1965 roku Prezydent RP na uchodźstwie August Zaleski mianował go pułkownikiem w korpusie oficerów piechoty[3].

Po wojnie Andrzej Stańczyk powrócił do rodzinnego Lubnia, gdzie zmarł 30 listopada 1973 roku i został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rocznik Oficerski 1928.
  2. Rozkazy dzienne 1942 ↓, s. 266.
  3. Dembiński 1969 ↓, s. 2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]