Bawolec esowatorogi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Bawolec Lichtensteina)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bawolec esowatorogi
Alcelaphus lichtensteinii
(Peters, 1849)
Bawolec esowatorogi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina wołowate
Podrodzina bawolce
Rodzaj bawolec
Gatunek bawolec esowatorogi
Synonimy
  • Sigmoceros lichtensteinii (Peers, 1849)
  • Alcelaphus busephalus lichtensteini (Peters, 1849)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Bawolec esowatorogi[2], dawniej: konzi[3][4] (Alcelaphus lichtensteinii) – gatunek dużego ssaka, do niedawna traktowany jako podgatunek antylopy krowiej[5]. Elisabeth Vrba (1979) zaproponowała nawet wydzielenie taksonu do odrębnego rodzaju Sigmoceros. Nazwę gatunkową nadano na cześć niemieckiego zoologa Martina Lichtensteina.

Nazwa zwyczajowa[edytuj | edytuj kod]

We wcześniejszej polskiej literaturze zoologicznej dla określenia gatunku używana była nazwa zwyczajowa „konzi”[4]. Ostatecznie w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano oznaczenie bawolec esowatorogi[2].

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Angola, Malawi, Mozambik, Tanzania, Demokratyczna Republika Konga, Zambia i Zimbabwe. W Burundi został niemal doszczętnie wytępiony. Introdukowany w Afryce Południowej i Zimbabwe. Zajmuje otwarte tereny, głównie sawanny.

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane
Długość ciała 160-200 cm
Wysokość w kłębie 120-135 cm
Długość ogona 40-50 cm
Masa ciała 125-200 kg
Dojrzałość płciowa w drugim
roku życia
Ciąża 240 dni
Liczba młodych
w miocie
1
Długość życia do 20 lat

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Budowa, ubarwienie i rozmiary podobne do bawolca krowiego.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek stadny i terytorialny. Stado złożone jest z przewodzącego dorosłego samca, kilku do kilkunastu samic oraz ich młodych. W okresie godowym samce wykazują agresję wobec innych samców swojego gatunku i często dochodzi między nimi do walk. Natomiast w okresie wychowywania potomstwa zarówno samce, jak i samice potrafią zaciekle bronić swoich młodych.

Bawolec esowatorogi jest gatunkiem roślinożernym. Żerują wczesnym rankiem, późnym popołudniem i wieczorem, zjadają trawy i liście.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Bawolec esowatorogi stanowi pokarm lwów, lampartów, gepardów, hien i likaonów. Ludzie polują na te bawolce dla pozyskania mięsa i skór, a także w ramach wypraw safari; jest zaliczany do zwierząt łownych.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został wpisany jako podgatunek bawolca krowiego (Alcelaphus buselaphus) i zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[6].

Przypisy

  1. Alcelaphus lichtensteinii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  2. 2,0 2,1 Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  4. 4,0 4,1 Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Alcelaphus lichtensteinii. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 19 maja 2010]
  6. Alcelaphus buselaphus ssp. lichtensteinii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 12 grudnia 2007]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Huffman Brent: Alcelaphus lichtensteinii Lichtenstein's hartebeest (ang.). [dostęp 12 grudnia 2007].
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Alcelaphus lichtensteinii. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 12 grudnia 2007]