Bieńczyce (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy historycznej dzielnicy Krakowa. Zobacz też: inne znaczenia.
Bieńczyce
Dom PTG "Sokół" w Bieńczycach
Dom PTG "Sokół" w Bieńczycach
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica XVI Bieńczyce
Rozpoczęcie budowy ok. 1224
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Bieńczyce
Bieńczyce
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Bieńczyce
Bieńczyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bieńczyce
Bieńczyce
Ziemia50°05′15″N 20°02′13″E/50,087500 20,036944

Bieńczyce – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVI Bieńczyce, dawna podkrakowska wieś.

Historia[edytuj]

Nazwa Bieńczyce pochodzi od właściciela wsi Bienia (Benedykta). Po raz pierwszy wzmiankowana jest w dokumentach w 1224. Wieś najpierw należała do Kościoła św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa na Skałce, od 1317 do kościoła św. Floriana. W 1391 powstał we wsi pierwszy młyn nad Dłubnią, drugi w 1449 napędzany istniejącą do dziś młynówką. W 2 poł. XV w. zbudowano dwór z folwarkiem (do dziś przy ul. Kaczeńcowej w sąsiedztwie stawu zachował się dwór i oficyna z pocz. XX w.). W późniejszym czasie wieś Bieńczyce stanowiła uposażenie kanoników katedry wawelskiej, na tej zasadzie władał nią Hugo Kołłątaj. Po II rozbiorze Polski wieś została mu skonfiskowana. W XIX w. przez Bieńczyce Austriacy przeprowadzili drogę do Kocmyrzowa, wzdłuż której w latach 1899-1900 wybudowali linię kolejową tzw. kocmyrzówkę, a o jej istnieniu świadczą do dziś zachowane pozostałości torów, resztki dwóch mostów kolejowych nad Dłubnią i jej młynówką oraz zachowany do dzisiaj budynek stacji kolejowej Bieńczyce przy ul. Stadionowej. W 1949 we wschodniej części wsi rozpoczęto budowę miasta Nowa Huta. W 1951 wieś została wraz z nowym miastem przyłączona do Krakowa jako jedno z nowohuckich osiedli.

Miejscowość należała do parafii w Raciborowicach. Na terenie Bieńczyc znajdowała się mała kaplica będąca filią kościoła parafialnego. W latach 1967-1977 powstała nowoczesna świątynia Matki Bożej Królowej Polski zwana Arką Pana – był to pierwszy kościół wybudowany w obrębie jednego z osiedli Nowej Huty, a nie na jej dalekich obrzeżach – głównie dzięki staraniom bpa Karola Wojtyły i mieszkańców[1]. W latach 80. XX w. okolice Arki Pana były jednym najważniejszych miejsc manifestacji dla nowohuckiej Solidarności – comiesięczne nabożeństwa fatimskie gromadziły niekiedy kilka tysięcy demonstrantów[2]. Podczas jednego z nich, 13 X 1982 funkcjonariusz SB kpt Andrzej Augustyn śmiertelnie ranił dwudziestoletniego robotnika, Bogdana Włosika[3].

W latach 1976-1993 wybudowano Krakowski Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera. W latach 1990-1997 przy ul. Fatimskiej powstało Hospicjum św. Łazarza, a w 2002 kompleks Sal Królestwa Świadków Jehowy. Na terenie dzielnicy znajduje się także Zalew Nowohucki oraz Klub Sportowy "Wanda".

Oprócz pozostałości linii kolejowej na obszarze Bieńczyc zachowało się:

Przy ul. Kaczeńcowej znajduje się staw będący użytkiem ekologicznym.

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. "Tygodnik Powszechny" 2010, nr 37, s. 30-31.
  2. Tygodnik Powszechny 2010, nr 37, s. 26.
  3. Tygodnik Powszechny" 2010, nr 37, s. 26-28.

Bibliografia[edytuj]