Regiment Konny Buławy Polnej Litewskiej
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Nazwa wyróżniająca |
Buławy Polnej Litewskiej |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
hetman polny Michał Denhoff |
| Ostatni |
Aleksander Michał Sapieha |
| Działania zbrojne | |
| Powstanie kościuszkowskie | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj wojsk | |
Regiment Konny Buławy Polnej Litewskiej – oddział jazdy armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej.
Zgodnie z tradycją szefem regimentu był każdorazowo hetman polny litewski.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Początkowo dragonia była rodzajem piechoty, której środkiem transportu były konie. W drugiej połowie XVIII w była już traktowana jako kawaleria[1].
Miejscem postoju regimentu był Kamieniec Litewski. Środki na jego półroczne utrzymanie w wysokości 45 000 zł, a przeznaczone na 300 porcji żołdu po 150 zł każda, pochodziły z podatków pobieranych w województwach wileńskim, połockim i nowogródzkim oraz ze skarbu Wielkiego Księstwa Litewskiego[2] .
Skład regimentu i obsada etatowa
[edytuj | edytuj kod]Obsada sztabu w 1765[3]:
- pułkownik z półroczną płacą w wysokości 3500 zł
- podpułkownik z gażą 2190 zł
- major z poborami półrocznymi 1500 zł,
- regimentskwatermistrz z gażą 600 zł,
- adiutant z płacą 540 zł,
- audytor z gażą 450 zł,
- regimentsfelczer z pomocnikiem z poborami w wysokości 500 zł,
- dwóch podchorążych z gażą 250 zł,
- paukier z gażą 125 zł,
- czterech oboistów z gażą 500 zł,
- fanszmit (kowal) z gaża 125 zł,
- siodlarz z gażą 125 zł.
W tym czasie do sztabu zaliczano: szefa, czyli hetmana polnego litewskiego, wojewodę połockiego Aleksandra Michała Sapiehę, i pułkownika, podskarbiego nadwornego litewskiego Józefa Massalskiego. Po nim stanowisko objął pisarz wielki litewski Józef Radziwiłł. Poza tym do sztabu pigmentowego należeli także: drugi pułkownik Józef Zabiegło, podpułkownik Franciszek Bitowtt, drugi podpułkownik Michał Horain, major Józef Suffczyński, kapitan regimentskwatermistrz Jan Massalski, chorąży adiutant Antoni Klukowicz kowicz), chorąży audytor Franciszek Jurgaszko oraz chorążowie agrege Aleksander Bitowtt, Piotr Suffczyński, Michał Kością i Jan Laik, a także regimentsfelczer Jan Horn i sztabskwatermistrz[4].
Razem w sztabie służyło więc 16 osób z półrocznymi poborami w wysokości 10 090 zł.
| Kompania | Kapitan | Porucznik | Chorąży |
|---|---|---|---|
| lejbkompania | płk Józef Radziwiłł, kpt Stanisław Świętorzecki | Józef Laskowski | Ignacy Hermanowski |
| pułkownika | płk Józef Zabiegło, kpt. Stefan Rymsza | Krystian Zell | Dominik Buchowiecki |
| podpułkownika | ppłk Franciszek Bitowtt | Krzysztof Mackiewicz | Joachim Laskowski |
| majorowska | mjr Józef Suffczyński, kpt Jerzy Konarski | vacat | Kazimierz Szteyn, Kazimierz Belling |
W sumie w kompaniach zwanych też chorągwiami służyło 185 osób, których półroczny żołd wynosił 19 680 zł i 15 gr. Byli to[6]:
- kapitan z półroczną pensją w wysokości 995 zł,
- kapitana agrege z poborami 895 zł,
- trzech poruczników z gażą po 607 zł i 15 gr
- czterech chorążych z pensją po 495 zł
- czterech wachmistrzów po 606 zł
- czterech kwatermistrzów po 500 zł.
- ośmiu kaprali –1000 zł półrocznie,
- czterech doboszów po 288 zł
- czterech woźniców – 600 zł półrocznie
- 52 gemajnów wraz z furażem na 152 konie to wydatek 10 944 zł.
Razem w regimencie powinno służyć 202 żołnierzy, którzy co pół roku mieli otrzymywać płacę w wysokości 30 085 zł i 5 gr[6].
Żołnierze regimentu
[edytuj | edytuj kod]- Szefowie[7]
- hetman polny Michał Denhoff (miecznik wielki litewski, 1717, zm. 2 sierpnia 1728),
- książę Michał Kazimierz Radziwiłł Rybeńko (1736-1744),
- Michał Massalski (4 października 1744-1762),
- Aleksander Michał Sapieha (1762).
- Pułkownicy[7]
Przeformowanie
[edytuj | edytuj kod]W 1775 Regiment Konny Buławy Wielkiej Litewskiej został spieszony (przeformowany w 4 Regiment Pieszy Buławy Polnej Litewskiej)[7].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Machynia i Srzednicki 2002 ↓, s. 373.
- ↑ Machynia 2012 ↓, s. 81.
- ↑ Machynia 2012 ↓, s. 81–82.
- ↑ Machynia 2012 ↓, s. 82–83.
- ↑ a b Machynia 2012 ↓, s. 83.
- ↑ a b Machynia 2012 ↓, s. 82.
- ↑ a b c Gembarzewski 1925 ↓, s. 22.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Bronisław Gembarzewski: Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa: Towarzystwo Wiedzy Wojskowej, 1925.
- Mariusz Machynia, Czesław Srzednicki: Oficerowie Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1717-1794. T.1: Oficerowie wojska koronnego, cz.1: Sztaby i kawaleria. Kraków: Księgarnia Akademicka. Wydawnictwo Naukowe, 2002. ISBN 83-71-88-500-8.
- Mariusz Machynia, Valdas Rakutis, Czesław Srzednicki: Oficerowie wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego. Sztab, kawaleria, artyleria, wojska inżynieryjne i piechota. Kraków: Księgarnia Akademicka. Wydawnictwo Naukowe, 1999. ISBN 83-7188-239-4.
- Mariusz Machynia: Kawaleria litewska w początkowym okresie działań Komisji Wojskowej Rzeczypospolitej Wielkiego Księstwa Litewskiego. Lata 1765–1766. W: Aleksander Smoliński (red.): Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii. T. 2. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2012. ISBN 978-83-231-2783-3.