Bytyń (województwo wielkopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bytyń
Panorama od południa
Panorama od południa
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat szamotulski
Gmina Kaźmierz
Liczba ludności 540
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 64-542
Tablice rejestracyjne PSZ
SIMC 0584490
Położenie na mapie gminy Kaźmierz
Mapa lokalizacyjna gminy Kaźmierz
Bytyń
Bytyń
Położenie na mapie powiatu szamotulskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu szamotulskiego
Bytyń
Bytyń
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Bytyń
Bytyń
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bytyń
Bytyń
Ziemia52°29′14″N 16°30′17″E/52,487222 16,504722
Fragment wsi

Bytyń – duża wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz, nad Jeziorem Bytyńskim, przy drodze krajowej nr 92.

Historia[edytuj]

Bytyń był wzmiankowany w źródłach w 1322 roku jako własność Piotra Drogosławica, kanclerza Królestwa Polskiego i kasztelana międzyrzeckiego. Piotr Drogosławic (Petr Drogoslai) oraz zamek (castrum Bithin) wymienione są pod rokiem 1327 w bulli papieża Jana XXII.[1] Następnie wielokrotnie zmieniał właścicieli. Od roku 1520 należał do Konarzewskich herbu Poraj[2]. Na przełomie XV i XVI wieku posiadał prawa miejskie - między 1447 a 1537 rokiem występował w dokumentach jako miasto[3]. Wieś szlachecka Bithin położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[4]. W 1751 roku wieś kupił Andrzej Niegolewski z Niegolewa (1714-1770), starosta pobiedziski, miecznik i chorąży wschowski. W 1787 roku w Bytyniu urodził się Andrzej Niegolewski, bohater spod Somosierry. Następnie w XIX wieku Bytyń przeszedł przez małżeństwo na dwa pokolenia w ręce Gąsiorowskich - Bronisława i jego córki Heleny. Do Niegolewskich powrócił w XX wieku na drodze dziedziczenia. W 1926 roku majątek Bytyń wraz z folwarkiem Witkowice obejmował 2146 ha, miał gorzelnię, krochmalnię i tartak. Do roku 1939 jego właścicielem był Andrzej Niegolewski[5].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego. W okolicach wsi został odnaleziony skarb miedziany z ok. 2000 r. p.n.e., w jego skład wchodziła m.in. para wołków w jarzmie - unikatowy w Polsce zabytek archeologiczny[3].

Zabytki[edytuj]

  • późnogotycki kościół Niepokalanego Poczęcia NMP
    Został zbudowany w 1534 roku, a w 1906 roku - przebudowywany i powiększony o kaplicę i kruchtę, od 1991 roku poddany gruntownemu remontowi. Wewnątrz kościoła w neobarokowym ołtarzu głównym znajduje się późnorenesansowy obraz Matki Boskiej z ok. 1630 roku[3].
  • zespół pałacowo-parkowy
    Klasycystyczny dwór pierwotnie został wybudowany jako parterowy ok. 1785 roku prawdopodobnie przez budowniczego Bernarda Leinwebera z Poznania dla Niegolewskich. W ciągu XIX wieku dwukrotnie był rozbudowywany, m.in. przez nadbudowanie piętra[6]. W latach ok. 1990-2000 pałac został odrestaurowany i uzupełniony o przeszklone skrzydła[3]. Wokół niego rozpościera się park o powierzchni 11,1 ha ze starym drzewostanem, założony w 2 połowie XVIII wieku w stylu "włoskim", później przekształcony w krajobrazowy. W pobliżu pałacu stoi piętrowa oficyna neorenesansowa z końca XIX wieku i zabudowania folwarczne, m. in. wieża ciśnień, z początku XX wieku[3].

Rezerwaty przyrody[edytuj]

W okolicy znajdują się rezerwaty przyrody:

Przypisy

  1. Bullarium Poloniae, Rzym 1982, t. I, s. 258-259.
  2. Marcin Libicki, Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. Wyd. 3. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2003, s. 42-43. ISBN 83-7301243-5.
  3. a b c d e Wielkopolska: słownik krajoznawczy. Wyd. 2. Poznań: Wydawnictwo KURPISZ, 2002, s. 37. ISBN 83-88841-22-X.
  4. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 3.
  5. Marcin Libicki, Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. Wyd. 3. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2003, s. 43. ISBN 83-7301243-5.
  6. Marcin Libicki, Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. Wyd. 3. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2003, s. 42. ISBN 83-7301243-5.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]