Charkowski Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Karazina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dom projektów przed umieszczeniem w jego gmachu Uniwersytetu...
... i w latach trzydziestych XX wieku
Hrabia Seweryn Potocki, kurator Uniwersytetu Charkowskiego

Charkowski Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Karazina (ukr. Харківський національний університет імені Василя Каразіна) – szkoła wyższa na Ukrainie istniejąca od 1804 roku.

Wcześniejsze nazwy[edytuj]

  • Charkowski Uniwersytet Imperatorski (ros. Харьковский Императорский университет, 1805–1917)
  • Wolna Akademia Nauk Teoretycznych (Свободная Академия теоретических знаний, 1920–1921)
  • Charkowski Instytut Kształcenia Ogólnego (Харьковский институт народного образования, 1921–1932)
  • Charkowski Uniwersytet Państwowy im. Maksyma Gorkiego (Харьковский государственный университет имени А. М. Горького, 1932–1998)
Pałac Gubernatorski w Charkowie – dawny gmach uniwersytetu

Historia[edytuj]

Został powołany do życia 29 stycznia 1804 na mocy ukazu carskiego staraniem Wasyla Karazina, który zebrał wśród miejscowej ludności środki finansowe na budowę ośrodka naukowego w maleńkim wówczas Charkowie.

W 1805 roku na uczelni studiowało 57 osób, trzydzieści lat później już 263 – głównie na wydziałach medycznym i prawnym. W 1807 roku założono tzw. gabinet zoologiczny (зоологический кабинет) – obecnie Muzeum Przyrody NUCh.

Na Uniwersytecie Charkowskim wykładał m.in. Józef Kazimierz Ziemacki – polski profesor chirurgii, jeden z odnowicieli Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1919), honorowy rektor i oficjalny prorektor tej uczelni, oraz Antoni Szahin – polski astronom i geodeta, także związany z Uniwersytetem Wileńskim. Kuratorem uniwersytetu był m.in. Seweryn Potocki.

Polacy na Uniwersytecie Charkowskim[edytuj]

Polacy (głównie z terenów dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego) od początku stanowili poważny odsetek studiującej tu młodzieży, zwłaszcza po likwidacji polskich Uniwersytetów w Wilnie i Warszawie. Ich liczba sięgała nawet 1/3 wszystkich studiujących. W latach 90. XIX w. studiowało w Charkowie 55 Polaków na uniwersytecie i jeszcze więcej bo 170 w Instytucie Technologicznym[1]. Studenci polscy skupieni byli w specjalnie powołanej Korporacji Polskiej, której przewodził Aleksander Malinowski – założyciel miejscowej organizacji PPS. W Charkowie medycynę studiował także, bez powodzenia, Józef Piłsudski. Studia medyczne odbył na Wydziale Lekarskim UCh Bolesław Szarecki - w czasie II wojny Naczelny Chirurg II Korpusu Polskiego w randze generała. Matematykę na Uniwersytecie Charkowskim studiował jeden z najwybitniejszych polskich matematyków specjalistów od rachunku prawdopodobieństwa Jerzy Spława-Neyman. Doktor na Uniwersytecie Charkowskim zrobił dr. Henryk Szczodrowski wybitny polski wenerolog w czasie II wojny światowej Szef Służby Zdrowia Polskich Sił zbrojnych we Francji w stopniu ppłk. WP. Lokalne władze otwarte były także na polskich naukowców, których zatrudniano na Uniwersytecie. Wśród pracujących tu znaleźli się:

Wydziały[edytuj]

  • Fizyczno-Techniczny
  • Mechaniczno-Matematyczny
  • Radiofizyczny
  • Fizyczny
  • Informatyki
  • Biologiczny
  • Filozoficzny
  • Geologiczno-Geograficzny
  • Ekonomiczny
  • Języków Obcych
  • Historyczny
  • Filologiczny
  • Medyczny
  • Chemiczny
  • Socjologii
  • Psychologii
  • Podwyższania kwalifikacji
  • Fizyczno-Energetyczny
  • Centralna Biblioteka posiada jeden z większych księgozbiorów na Ukrainie.

Przypisy

  1. Artur Kijas, Polacy na Uniwersytecie Charkowskim na przełomie XIX i XX wieku, „Acta Polono-Ruthenica” I, 1996
  2. Mariusz Patelski, Józefa Piłsudskiego studia na uniwersytecie w Charkowie. Przyczyny wyboru i opuszczenia uczelni oraz środowisko akademickie, w: Polska w Rosji – Rosja w Polsce. Stosunki polityczne, pod red. Ryszarda Paradowskiego i Szymona Ossowskiego, Poznań 2003

Linki zewnętrzne[edytuj]