Kot błotny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Chaus)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kot błotny
Felis chaus[1]
Schreber, 1777
Kot błotny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina kotowate
Rodzaj kot
Gatunek kot błotny
Podgatunki
  • Felis chaus chaus
  • Felis chaus affinis
  • Felis chaus fulvidina
  • Felis chaus furax
  • Felis chaus kelaarti
  • Felis chaus kutas
  • Felis chaus maimanah
  • Felis chaus nilotica
  • Felis chaus oxiana
  • Felis chaus prateri
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kot błotny[3], chaus[4][5], kot bagienny, kot trzcinowy (Felis chaus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych. Opisany w 1777 roku. Spokrewniony ze żbikiem europejskim. Jeden z dwóch kotów (obok kota nubijskiego) znanych z egipskich malowideł; był przez Egipcjan używany do polowania na ptaki.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała tego gatunku (bez ogona) waha się w przedziale 56-94 cm, sam ogon mierzy 20-31 cm. Kot ten waży od 4,5 do 12 kg, a jego wysokość w kłębie to 40-50 cm. Na rozległym obszarze występuje w 9 podgatunkach (czy rasach geograficznych) różniących się ubarwieniem, długością sierści i wielkością. Zazwyczaj jest to kot o płowym (czasem rudawym lub rudobrązowym) ubarwieniu. Ma uszy z krótkimi pędzelkami (jak u rysia). Ogon czarno zakończony, puszysty, z wyraźnymi pierścieniami. Z pyska przypomina kota domowego.

Żywi się głównie gryzoniami, ale także zającami, płazami, robakami[6] oraz ptakami, wężami, jaszczurkami i rybami.

Koty błotne potrafią nurkować (wykorzystują tę zdolność w celu złapania ryby bądź ucieczki przed psami lub ludźmi)[6].

Żyją średnio 14 lat[6]. Dojrzałość płciową osiągają po 1,5-2 latach.

Ciąża u samicy trwa około 66 dni, w miocie jest 3-5 młodych. Podczas rui samce wydają charakterystyczny dźwięk podobny do szczekania psa. Jest to jeden z niewielu gatunków kotów, u których samiec opiekuje się młodymi.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Od dolnego Egiptu po Indie, Nepal, Cejlon i Półwysep Indochiński. Nie boi się ludzi i często osiedla się w pobliżu ich siedzib.

Zajmuje różne siedliska, jednak preferuje tereny stepowe, rzeczne i bagienne. Zauważany jest również w gęstych dżunglach. Czasami spotyka się go w okolicach sztucznych stawów rybnych, zbiorników oraz sztucznie nawadnianych pól. Może również występować w suchych, otwartych lasach[7].

Są spotykane od poziomu morza aż po wysokość 2400 m n.p.m. w Himalajach[6].

Podgatunki[8][9][edytuj | edytuj kod]

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Jest tępiony ze względu na ładne futro; na jedno damskie okrycie trzeba 12 skórek tego kota.

Sytuacja prawna w poszczególnych krajach wygląda następująco[6]:

Polowanie zabronione Polowanie dozwolone Status niejasny
Bangladesz, Chiny, Indie, Izrael, Pakistan, Tadżykistan, Tajlandia, Turcja Bhutan, Gruzja, Laos, Liban, Nepal, Sri Lanka, Wietnam Afganistan, Armenia, Azerbejdżan, Kambodża, Egipt, Iran, Irak, Kazachstan, Syria, Turkmenistan, Uzbekistan

Przypisy

  1. Felis chaus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Duckworth, J.W., Steinmetz, R., Sanderson, J. & Mukherjee, S. 2008. Felis chaus. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-06-28]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 135. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny.
  5. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 157. ISBN 83-01-14344-4.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 I. Ogurlu I, E. Gundogdu, I. C. Yildirim. Population status of jungle cat (Felis chaus) in Egirdir lake, Turkey. „Journal of Environmental Biology”. 31, s. 179-183, 2010-03-25 (ang.). 
  7. M. E. Sunquist, F. C. Sunquist: Jungle Cat (Felis chaus). W: D. E. Wilson, R. A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. T. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 165.
  8. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Felis chaus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 29 sierpnia 2009]
  9. 9,0 9,1 9,2 Shomita Mukherjee, Anand Krishnan, Krishnapriya Tamma, Chandrima Home i inni. Ecology Driving Genetic Variation: A Comparative Phylogeography of Jungle Cat (Felis chaus) and Leopard Cat (Prionailurus bengalensis) in India. „PloS ONE”. 5 (10), 2010. DOI: 10.1371/journal.pone.0013724 (ang.).