Ciężkowice (Jaworzno)
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Część Jaworzna | |
Kościół MB Nieustającej Pomocy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
W granicach Jaworzna |
1 stycznia 1973[1] |
SIMC |
0940447 |
Populacja (1971) • liczba ludności |
|
Położenie na mapie Jaworzna ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/POL_Jaworzno_districts.svg/400px-POL_Jaworzno_districts.svg.png)
Ciężkowice – część miasta i dzielnica miasta Jaworzno. Położona jest we wschodniej części miasta.
Ciężkowice liczą ponad 4 000 populacji. Rdzenni mieszkańcy czasami posługują się dialektem małopolskim, jednak zanika on w tej miejscowości, ze względu na napływ ludności z aglomeracji górnośląskiej.[potrzebny przypis]
Historia
[edytuj | edytuj kod]Ta sekcja od 2012-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
W dokumentach spotyka się następujące nazwy tej dzielnicy: Cieszkowice, Ceyskowice, Cienskowicy, Czeskowicze, Tiesnskowice.
Za czasów Leszka Białego toczyły się tu boje Konrada I mazowieckiego z Henrykiem Brodatym o srebrodajne pola. Dokument z 1238 wymieniający Jaworzno i Cięzkowice stał się przedmiotem dyskusji i kontrowersji wśród historyków o przynależność w owym czasie kasztelani chrzanowskiej do księstwa opolskiego.
Około 1800–1845 szukano tu węgla, a czynił to bankier z Wiednia Maks Low Beer. Bagnisty teren utrudniał wydobycie i około 1890 zaprzestano eksploatacji. Pracowało tu kilkunastu górników z Ciężkowic. Węgiel odwożono konno do stacji. W okresie międzywojennym miejscowa ludność rolnicza stawała się robotniczą i pracowała w kopalniach Jaworzna, zwłaszcza na szybie „Piłsudski”.
Do 1934 samodzielna gmina jednostkowa. W latach 1934–1954 Ciężkowice były gromadą w gminie Szczakowa w powiecie chrzanowskim w woj. krakowskim[3].
Podczas II wojny światowej włączone do III Rzeszy[4]. Po wojnie ponownie w gminie Szczakowa[5].
W związku z reformą znoszącą gminy jesienią 1954 roku, dotychczasowa gromada Ciężkowice utworzyła nową gromadę Ciężkowice, oprócz Dobrej i Pieczysk, które 6 października 1954 roku włączono do miasta Szczakowa[6]. 20 marca 1956 Szczakową wraz z jej częściami składowymi łącznie (a więc m.in. Dobrą Pieczyskami) włączono do Jaworzna[7].
Gromada Ciężkowice przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej[8][9].
1 stycznia 1973 Ciężkowice włączono do Jaworzna, jako jego najdalej na wschód wysunięta dzielnica[1][10]. Jej identyfikator w systemie TERYT to 0940447.
Miejscowość doczekała się również książki, autorstwa Lucyny Burek, pod tytułem „Historia parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jaworznie Ciężkowicach” i została wydana w nakładzie 1 500 egzemplarzy[11].
Transport i komunikacja
[edytuj | edytuj kod]Ciężkowice leżą ok. 4 km od centrum miasta. Jednak z najdalszych zakątków dzielnicy do śródmieścia jest nawet ok. 7 km. Do dzielnicy można dojechać autobusami PKM Jaworzno, a dokładnie liniami '314', '344' oraz 'N1'. Autobusem do Jaworzna-Śródmieścia można tutaj dojechać w 10 do 15 minut, a samochodem w ok. 5 do 10 minut. Do Ciężkowic można się dostać również pociągiem PKP, gdyż w dzielnicy znajduje się stacja Jaworzno Ciężkowice. Dojazd pociągiem osobowym z tej stacji do centrum Krakowa trwa około 45 minut, zaś do centrum Katowic – około 30 minut.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- Kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy
- Stacja PKP Jaworzno Ciężkowice wybudowana ponad 100 lat temu przez Austriaków
- Kilka kapliczek liczących sobie nawet kilkaset lat.
- Cmentarz parafialny powstały około 1656 roku.
- Pomnik pomordowanych Ciężkowiczan podczas II wojny światowej.
- Masowy grób chorych na cholerę.
Inne obiekty i miejsca
[edytuj | edytuj kod]- rezerwat przyrody Dolina Żabnika
- „Suchy Staw”
- Przygoń – najwyższe wzniesienie w Jaworznie
- Dwa wzgórza: „Leszczyna” oraz „Wielkanoc”. Zimą świetne miejsca dla narciarzy.
- C.H. Centrum
- C.H. Lewiatan
- Remiza Strażacka
- Przychodnia zdrowia
- Przychodnia weterynaryjna
Rozrywka
[edytuj | edytuj kod]- Klub Środowiskowy „WEGA” MCKiS
- Zmodernizowany w 2007 roku stadion klubu LKS Ciężkowianka wraz z pawilonem sportowym, zaopatrzonym w zaplecze rekreacyjne, sanitarne i kulinarne
- Stadnina koni
Edukacja
[edytuj | edytuj kod]- Przedszkole Miejskie nr 4.
- Szkoła Podstawowa nr 18 im. T. Kościuszki.
- Filia Biblioteki Miejskiej.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 325.
- ↑ Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Chrzanów, woj. krakowskie, GUS, 1971 /.
- ↑ Dz.U. z 1934 r. nr 64, poz. 533.
- ↑ Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
- ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
- ↑ Uchwała Nr 16/IV/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 29 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 50).
- ↑ Dz.U. z 1956 r. nr 7, poz. 33.
- ↑ Obwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium WRN w Krakowie z dnia 1 października 1970 r. o podziale administracyjnym województwa krakowskiego – stan na dzień 1 stycznia 1970 r.(Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 7 października 1970 r., Nr. 9, Poz. 99) – ostatni wykaz gromad w Dzienniku Urzędowym WRN w Krakowie przed reaktywowaniem gmin.
- ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
- ↑ Zarządzenie nr 13/72 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 18 grudnia 1972 r. w sprawie szczegółowego określenia granic miasta Jaworzna i Nowego Sącza (Dziennik Urzędowy WRN w Krakowie nr 23 z 1972 r., poz. 307).
- ↑ Niedziela – Edycja sosnowiecka 30/2001. [dostęp 2021-01-28].