Europa (córka Agenora)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Europa
Εὐρώπη
królewna tyryjska
Ilustracja
Występowanie

mitologia grecka

Rodzina
Ojciec

Agenor

Matka

Telefassa lub Argiope

Mąż

Asterion

Rodzeństwo

Fineus,
Kadmos,
Fojniks,
Tasos

Dzieci

Minos,
Radamantys

Europa i Byk, Gustave Moreau, 1869

Europa (gr. Εὐρώπη Eurṓpē, łac. Europa) – w mitologii greckiej królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora, fenickiego władcy miast Sydonu[1] i Tyru[2] i jego pierwszej lub drugiej żony – Telefassy[3][2], Argiope lub Antiope[2].

Słynęła z niezwykłej urody. Zeus, zakochawszy się w Europie, przybrał postać pięknego śnieżnobiałego byka i zjawił się na łące, miejscu zabaw Europy i jej towarzyszek. Europa uwiedziona łagodnością i delikatnością byka usiadła na jego grzbiecie. Zeus-byk korzystając z tej sytuacji zerwał się do ucieczki i nie spoczął, dopóki nie przepłynął morza i nie dobiegł do cudownej groty położonej na Krecie[4][2].

Zamieszkawszy na Krecie, Europa urodziła Zeusowi dwóch synów: Minosa i Radamantysa[1]. Niektóre źródła mówią także o trzecim: Sarpedonie[4][3][2]. Europa wyszła później za mąż za Asteriona, króla Krety, który adoptował jej dzieci, a byk został umieszczony przez bogów na nieboskłonie w postaci gwiazdozbioru Byka[2]. Otaczano ją boską czcią[2]. Uważano ją za najpiękniejszą kobietę na świecie. Mit o Europie jest początkiem tzw. mitów tebańskich (podróże Kadmosa, założenie Teb, mit o Edypie itd.)[1].

Mit o porwaniu Europy był wykorzystywany jako temat wielu dzieł antycznej sztuki greckiej (rzeźba)[5] i rzymskiej (malarstwo ścienne - Pompeje)[5], ale także sztuki europejskiej na przestrzeni wieków (głównie w malarstwie od XV do XIX wieku) – Tycjan, Guido Reni, Rembrandt, Giovanni Battista Tiepolo, Gustave Moreau)[5]. Grota, hipotetyczne miejsce schronienia Europy, jest w dzisiejszych czasach atrakcją turystyczną Krety.

Imieniem królewny nazwano jeden z księżyców galileuszowych JowiszaEuropa[5]. Pomysłodawcą nazwy był Simon Marius[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jan Parandowski, Mitologia: Wierzenia i podania Greków i Rzymian, Londyn: Wydawnictwo Puls, 1992, ISBN 0 907587 85 2.
  2. a b c d e f g Pierre Grimal, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, 1990, ISBN 83-04-01069-0.
  3. a b Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Zdzisław Piszczek). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1988, ISBN 83-01-03529-3.
  4. a b Wanda Markowska, Mity Greków i Rzymian, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1973.
  5. a b c d Red. naczelny Barbara Petrozolin-Skowrońska, Nowa encyklopedia PWN, tom 2, Warszawa: PWN, 1995, ISBN 83-01-11097-X.
  6. Red. naczelny Barbara Petrozolin-Skowrońska, Nowa encyklopedia PWN, tom 5, Warszawa: wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, ISBN 83-01-11968-3.